Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Abstract
Fraktal analiz (FA) düzensiz ve karmaşık vücut yapılarının değerlendirilebildiği matematiksel
bir yöntemdir. FA değeri sayısal olarak fraktal boyut (FB) ile ifade edilir. FB yapının kendine
benzerliğini ölçerek karmaşıklığını temsil etmektedir ve fraktal boyut arttıkça yapının karmaşıklığı
artmaktadır. Sigara dumanı içeriğinde insan vücudunu olumsuz yönde etkileyen 4800’ den fazla
tanımlanmış karsinojenik, toksik ve mutajenik olduğu bilinen kimyasal madde bulunmaktadır. Etkileri
kullanım süresi, miktarı ve vücut ağırlığına göre değişen sigara kemik iyileşmesini yavaşlatır, kemik
mineral yoğunluğunu azaltır ve osteomiyelit riskini arttırır.
Araştırmamızda sigaranın çene kemiklerinin trabeküler içyapısında değişiklik meydana getirip
getirmediğinin FB hesabı ile objektif bir şekilde değerlendirilmesi planlanmıştır. Bu amaç
doğrultusunda kliniğimize ilk muayene amacı ile başvuran sistemik yönden sağlıklı 55 sigara içen, 55
sigara içmeyen birey (36 kadın ve 74 erkek) çalışmaya dahil edilmiştir. Mandibulada sağ angulus ve
sağ dişli alveolar kemik bölgelerinden belirlenen ikişer ilgi alanı (ROI) üzerinde White ve Rudolph’un
yöntemine göre fraktal analiz uygulanmıştır.
Tüm bireylerin ortalama FB değerlerine bakıldığında; gonial bölge FB değerlerinin dişli
bölgelerden hesaplanan FB değerlerinden daha yüksek olduğu görülmektedir.
Cinsiyete göre 110 bireyin FB değerleri incelendiğinde anlamlı farklılık saptanmamıştır. Yaşa
göre FB değerlerinin korelasyonunu değerlendirmek üzere toplam 110 bireyin FB değerlerine
bakıldığında, dişli (p=0.676) ve gonial bölgelerin (p=0.919) FB değerleri ile yaş arasında negatif yönde
ancak istatistiksel olarak anlamlı olmayan korelasyon tespit edilmiştir. Yaş artışı ile birlikte FB değerleri
azalma eğilimindedir.
Vaka grubundaki 55 bireyin sigara paket-yıl değerlerinin FB ölçümleri ile korelasyon
analizinde; sağ dişli bölgenin (p=0.306) ve sağ gonial bölgenin (p=0.450) FB ölçümleri ile paket-yıl
değerleri arasında negatif yönde korelasyon olduğu saptanmış olup, istatistiksel olarak anlamlı
bulunmamıştır.(p>0.05). Sigara maruziyeti arttıkça (paket-yıl değerleri) FB değerlerinde düşüş
görülmüştür.
Sigara kullanımı alt çene trabeküler kemik yapısında FB değişimine yol açmamaktadır.
Bireylerin pasif sigara içiciliği, beslenme alışkanlıkları ve tek taraflı çiğneme özellikleri gibi
farklılıkların da trabeküler yapıyı etkileyeceği düşünülerek gelecekte yapılacak çalışmalarda bu
parametrelerin de dahil edilmesi yararlı olacaktır.Fractal analysis (FA) is a mathematical method in which irregular and complex body structures
can be evaluated. The FA value is expressed numerically by the fractal dimension (FB). FB represents
the complexity of the structure by measuring its self-similarity, and the complexity of the structure
increases as the fractal dimension increases. Cigarette smoke contains more than 4800 defined
carcinogenic, toxic and mutagenic chemicals that adversely affect the human body. Smoking, the effects
of which vary according to the duration of use, amount and body weight, slows bone healing, reduces
bone mineral density and increases the risk of osteomyelitis.
In our study, it was planned to objectively evaluate whether smoking causes changes in the
trabecular internal structure of the jaw bones with FB calculation. For this purpose, 55 systemic healthy
55 smokers and 55 non-smokers (36 women and 74 men) who applied to our clinic for the first
examination were included in the study. Fractal analysis was applied according to the method of White
and Rudolph on two region of interest (ROI) determined from the right angulus and right interdental
alveolar bone regions in the mandible.
Considering the average FB values of all individuals; it is seen that the FB values of the gonial
region are higher than the FB values calculated from the interdental regions.
When the FB values of 110 individuals by gender were examined, no significant difference was
found. When the FB values of 110 individuals were examined to evaluate the correlation of FB values
according to age, a negative but not statistically significant correlation was found between the FB values
of the interdental (p=0.676) and gonial regions (p=0.919) and age. FB values tend to decrease with
increasing age.
In the correlation analysis of cigarette pack-year values of 55 individuals in the case group with
FB measurements; A negative correlation was found between the FB measurements of the right toothed
region (p=0.306) and the right gonial region (p=0.450) and the package-year values, and it was not
statistically significant (p>0.05). As cigarette exposure increased (pack-year values), FB values
decreased.
Smoking does not cause FB changes in the mandibular trabecular bone structure. Considering
that differences such as passive smoking, nutritional habits and unilateral chewing characteristics of
individua
