Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
Abstract
Yüksek Lisans TeziTürk müziği sırası ile Orta Asya, Selçuklu ve Osmanlı devlet ve medeniyetlerinin bir ürünü olarak gerek makam anlayışı gerekse usûller ve formlar açısından zengin bir birikime sahiptir. Bu eşsiz birikimin nesilden nesile aktarım yöntemi meşk sistemi ile yürütülmüştür. Türk Mûsikîsinin kültürel intikâlinin sağlanması, icrâların aktarımındaki az ya da çok farklılıklar, makam-usûl yönünden tutarsızlıklar gibi sorunların önüne geçmek için icrâları notaya almak elzem hale gelmiştir. Osmanlı devletinin ilk resmi konservatuarı olan Darülelhan ile notalama sisteminin temelleri atılmıştır. Bu çalışmamızda câmi ve tekke mûsikîsi başlıkları altında tasnif olunan ilâhi formunda ve Nevâ makamındaki eserlerin makam ve usûl yönünden tahkîki ve tashîhi yapılmıştır. Çalışmada nazariyat tahlilleri, Kantemiroğlu, Abdülbâki Nâsır Dede, Yakup Fikret Kutluğ'un nazariyat görüşlerine göre, usûl tahlilleri ise Prof. Dr. Mehmet Gönül'ün usûl konusunda neşrettiği kitap ve makalelerine göre çalışılmıştır. Bu çalışmada, Türk mûsikîsi nota arşivine kaynaklık edebilmesi, Nevâ İlâhilerin makâm ve usûl yönünden tahkîk ve tashîhi yapılarak gelecek kuşaklara nota sistematiği içerisinde tutarlı bir arşiv sunulması amaçlanmıştır. Çalışma nitel bir çalışmadır ve çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma sonucunda ilâhilerin makâmı ve usûllerinin tashih edilmiş nüshaları eklerde sunulmuş, nota arşivlerdeki diğer formlardaki eserlerin de incelenmesi önerilmiştir.Turkish music, as a product of the Central Asian, Seljuk, and Ottoman states and civilizations, possesses a rich heritage in terms of both makam (musical modes) and usûl (rhythmic patterns) and forms. The transmission of this unique heritage from generation to generation has been facilitated through the meşk system. To address challenges such as ensuring the cultural continuity of Turkish music, discrepancies in performances, and inconsistencies in makam and usûl, it has become essential to notate these performances. The foundations of the notation system were established with the Darülelhan, the first official conservatory of the Ottoman state. This study focuses on the investigation and correction of works in the form of ilâhi (devotional hymns) within the Nevâ makam, classified under the headings of cami (mosque) and tekke (dervish lodge) music. The theoretical analyses in this study are based on the views of Kantemiroğlu, Abdülbâki Nâsır Dede, and Yakup Fikret Kutluğ. Usûl analyses are conducted according to the publications of Prof. Dr. Mehmet Gönül on usûl. The aim of this study is to contribute to the Turkish music notation archive by providing a consistent archive within the notation system for future generations through the investigation and correction of makam and usûl aspects of Nevâ ilâhiler. This study is qualitative and utilizes a scanning model. The corrected versions of the ilâhiler (devotional hymns) in terms of makam and usûl are presented in the appendices, and it is suggested that further examination of works in other forms within notation archives be undertaken
