Based on archival sources and scholarly studies, this article presents the ministry of Polish priests in the Allied occupation zones after their liberation from KL Dachau in April 1945. The material outlines the pastoral activity of Polish clergy after liberation as well as the camp ordeal of Polish Roman Catholic clergy, with particular emphasis on KL Dachau near Munich as a place of martyrdom of diocesan and religious priests, deacons, and seminarians during the Second World War. The camp was established by Heinrich Himmler in 1933 for opponents of the National Socialist German Workers’ Party (NSDAP). After the outbreak of the Second World War and Nazi Germany’s invasion of Poland on 1 September 1939, its function was expanded, and transports of prisoners from all countries occupied by Germany were sent there. It is difficult to determine the exact number of prisoners; most sources indicate that approximately 250,000 people were held in the camp. From the end of 1940, according to estimates of the Catholic Church, 2,794 priests were imprisoned there, including 1,773 from Poland, of whom 858 were murdered. One of the victims was Bishop Michał Kozal of Włocławek, who was beatified by Pope John Paul II in June 1987. In April 1945, Polish clergy entrusted themselves and all the imprisoned to the care of Saint Joseph of Kalisz. Their prayers were answered by God, and the camp and its prisoners were saved from the planned liquidation and the obliteration of all traces of its existence. The article presents the pastoral activity of Polish clergy after their deliverance from KL Dachau, attributed to Divine Providence through the intercession of Saint Joseph of Kalisz. It discusses their contribution to the reconstruction and maintenance of the parish network in Germany after the end of hostilities in 1945. On the basis of preserved source materials, memoirs, and testimonies of Polish clergy, a picture emerges of the commitment of Polish priests to organizing pastoral care in parishes within the Allied occupation zones.W artykule na podstawie źródeł archiwalnych i opracowań przybliżono posługę polskich księży w alianckich strefach okupacyjnych po wyzwoleniu z KL Dachau w kwietniu 1945 r. Materiał przybliża posługę duszpasterską polskich duchownych po wyzwoleniu oraz gehennę obozową polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego ze wskazaniem na KL Dachau pod Monachium jako miejsce martyrologii księży diecezjalnych, zakonnych, diakonów i kleryków w latach II wojny światowej. Obóz ten został utworzony przez Heinricha Himmlera w 1933 r. dla przeciwników Niemieckiej Narodowo-Socjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Wskazanie to poszerzono po wybuchu II wojny światowej i napaści Niemiec hitlerowskich na Polskę 1 września 1939 r. Przewożono wówczas do niego w transportach również ludzi z wszystkich krajów okupowanych przez Niemcy. Trudno ustalić dokładnie liczbę więźniów. Najczęściej w źródłach podaje się, że przebywało w nim około 250 tys. osób. Od końca 1940 r. według szacunków Kościoła katolickiego przebywało w nim 2794 księży, w tym 1773 pochodzących z Polski, spośród których 858 zostało zamordowanych. Jednym z nich był biskup włocławski Michał Kozal, który został beatyfikowany przez Jana Pawła II w czerwcu 1987 r. W kwietniu 1945 r. polscy duchowni zawierzyli siebie oraz wszystkich uwięzionych opiece św. Józefa Kaliskiego. Ich modlitwy zostały wysłuchane przez Boga, zaś obóz i więźniowie zostali ocaleni przed planowaną likwidacją i zatarciem wszelkich śladów o istnieniu tego miejsca. Materiał ukazuje działalność duszpasterską polskich duchownych po ich ocaleniu przez Opatrzność Bożą za wstawiennictwem św. Józefa Kaliskiego z KL Dachau. Omawia ich wkład w odtworzenie i podtrzymanie sieci parafialnej na terenie Niemiec po zakończeniu działań wojennych w 1945 r. Z zachowanego materiału źródłowego, wspomnień i relacji polskich duchownych wyłania się obraz zaangażowania polskich kapłanów w organizowanie duszpasterstwa w parafiach w alianckich strefach okupacyjnych
