Cities, beyond their spatial dimension, are dynamic spaces where social relations, cultural production, and identity formation unfold. Music serves as a powerful medium reflecting these dynamics, rendering urban experiences, migration, social change, and cultural tensions perceptible through rhythm and emotion. This study investigates the interplay between urbanization and music in Turkey across historical periods, from the proclamation of the Republic to the present.
Employing a qualitative approach, the research combines literature review with content and thematic analysis of selected songs, examining popular genres and lyrics of each era. Findings reveal that rural-to-urban migration, squatter settlements, social stratification, neoliberal policies, urban transformation, and globalization leave discernible imprints on music. Genres such as arabesque, pop, rap, and arabesque-rap emerge as symbolic tools in identity construction and urban experience. Musical and lyrical transformations reflect not only aesthetic choices but also social inequalities, migration patterns, identity conflicts, and cultural modernization projects. This study highlights the reciprocal relationship between urbanization and music, illustrating how cultural production mirrors broader social transformations.Kent, mekânsal bir birim olmanın ötesinde toplumsal ilişkilerin, kültürel üretimlerin ve kimlik inşa süreçlerinin şekillendiği dinamik bir yaşam alanıdır. Müzik ise bu dinamiklerin en güçlü yansıtıcılarından biridir; kentsel deneyimleri, göçleri, toplumsal dönüşümleri ve kültürel çatışmaları duygu ve ritim aracılığıyla görünür kılar. Dolayısıyla kentleşme ve müzik arasındaki ilişki, toplumsal belleğin ve kültürel değişimin izlerini sürmek için önemli bir araştırma alanı sunmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’nin kentleşme süreci ile müzik kültürü arasındaki etkileşimi tarihsel dönemler üzerinden incelemektedir. Cumhuriyetin ilanından günümüze kadar yaşanan kentleşme dinamikleri ele alınmış, her dönemin popüler müzik türleri ve şarkı sözleri içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde yapılan bu incelemede, literatür taramasının yanı sıra seçili eserler üzerinden tematik çözümlemeler yapılmıştır. Bulgular, kırdan kente göç, gecekondulaşma, toplumsal sınıf farklılaşması, neoliberal politikalar, kentsel dönüşüm ve küreselleşme gibi süreçlerin müzikte belirgin iz düşümler bıraktığını göstermektedir. Arabesk, pop, rap ve arabesk-rap türlerinin, farklı toplumsal grupların kimlik inşa süreçlerinde ve kentsel deneyimlerinde sembolik bir araç haline geldiği tespit edilmiştir. Ayrıca, müzikteki söz ve biçimsel dönüşümlerin yalnızca estetik tercihler değil, aynı zamanda toplumsal eşitsizlikler, göç, kimlik çatışmaları ve kültürel modernleşme projelerinin de bir yansıması olduğu görülmüştür. Bu çalışma, kentleşme ve müzik arasındaki karşılıklı ilişkiyi ortaya koyarak, toplumsal değişim süreçlerinin kültürel üretimlere nasıl yansıdığını anlamaya yönelik katkı sunmaktadır
