Boonstra, A.M.

Eisma, W.H.

Groothoff, J.W.

Rijnders, L.J.M.

English

ARTS repository - University of Groningen

University of GroningenFunctioneren van kinderen met een congenitale beenreductie en van kinderen na eenbeenamputatieRijnders, L.J.M.; Boonstra, A.M.; Groothoff, J.W.; Eisma, W.H.Published in:Nederlands Tijdschrift voor GeneeskundeIMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite fromit. Please check the document version below.Document VersionPublisher's PDF, also known as Version of recordPublication date:1998Link to publication in University of Groningen/UMCG research databaseCitation for published version (APA):Rijnders, L. J. M., Boonstra, A. M., Groothoff, J. W., & Eisma, W. H. (1998). Functioneren van kinderen meteen congenitale beenreductie en van kinderen na een beenamputatie. Nederlands Tijdschrift voorGeneeskunde, 142(16), 934-935.CopyrightOther than for strictly personal use, it is not permitted to download or to forward/distribute the text or part of it without the consent of theauthor(s) and/or copyright holder(s), unless the work is under an open content license (like Creative Commons).The publication may also be distributed here under the terms of Article 25fa of the Dutch Copyright Act, indicated by the “Taverne” license.More information can be found on the University of Groningen website: https://www.rug.nl/library/open-access/self-archiving-pure/taverne-amendment.Take-down policyIf you believe that this document breaches copyright please contact us providing details, and we will remove access to the work immediatelyand investigate your claim.Downloaded from the University of Groningen/UMCG research database (Pure): http://www.rug.nl/research/portal. For technical reasons thenumber of authors shown on this cover page is limited to 10 maximum.Download date: 24-12-20252 Querido A. Emerging concepts. ln: Querido A, Es LA van, Mandema E, editors. The discipline of medicine. Amsterdam: KNAW, r994. R.Ruimschotel (Rotterdam), Somatisatie in de psychiatrie: al­leen op gevoel? Over somatisatie en somatiseren wordt veel gesproken en ge­schreven. Somatisatie is de beschrijving van een somatiserende patiënt. De betekenis van somatisatie is niet eenduidig, daar een goe­de omschrijving en definitie niet goed mogelijk zijn.' Er is een aantal concepten waarmee somatisatie te beschrijven is en zo­lang er geen expliciete keuze gemaakt wordt voor één bepaald concept of referentiekader blijft somatisatie in de psychiatrie alleen een begrip dat gebaseerd is op gevoel. Centraal bij somatisatie staan de onbegrepen of onverklaar­de klachten van de patiënt. 1 2 Er zijn minimaal drie verschil­lende betekenissen toe te kennen aan het begrip 'somatisatie'. De eerste betekenis van somatisatie is te beschrijven in termen van een proces. Hierin. speelt de definitie van Lipowski ( 1988) een belangrijke rol: 'Somatisatie is de neiging om lichamelijke ongemakken en klachten te ervaren en te rapporteren die niet door pathologische bevindingen verklaard kunnen worden'.3 Psychische onlustgevoelens worden aan een lichamelijke aan­doening toegeschreven én er wordt medische hulp voor ge­zocht. Een tweede betekenis krijgt inhoud via de psychiatrische classificatiesystematiek van de Diagnostic and statistica! mamt­al of men.tal disorders (DSM-IV). Somatisatie kan binnen deze systematiek verband houden met één van de volgende stoor­nissen: stemmings-, angst- en persoonlijkheidsstoornissen en somatoforme, nagebootste en dissociatieve stoornissen. Zo ontstaat binnen deze denkwijze een psychiatrisch verkla­ring(smodel) voor de geuite lichamelijke klachten. Tenslotte kan op het grensvlak van de somatiek en de psy­chiatrie de betekenis inhoud krijgen door een combinatie van een somatische aandoening tezamen met een psychiatrische stoornis. Mogelijk zijn veel patiënten met somatisatie hiermee te beschrijven. Karakteristiek is dat er een discrepantie bestaat tussen de ernst van de geuite klachten en de ernst van de li­chamelijke aandoening. Een somatische oorzaak én een psy­chiatrische aandoening kunnen samen het beeld verklaren. Het is onduidelijk of het hier gaat over lichamelijke problematiek samengaand of samenhangend met psychiatrische pathologie. Rooijmans beschrijft dat er vaker sprake is van een samengaan dan van een etiologisch verband.4 Hier belanden we in de we­reld van 'én/én' in plaats van 'of/of'. LJTERATUU R 1 Rooijmans HGM, Hemert AM van, Speckens AEM. Wat is 'soma­tiseren'? Ned Tijdschr Geneeskd 1996;140:1217-20. 2 Hemert AM van, Speckens AEM, Rooijmans HGM, Bolk JH. Criteria voor somatiseren onderzocht op een polikliniek voor alge­mene interne geneeskunde. Ned Tijdschr Geneeskd 1996;140:1221-6. 3 Cox MF. De vroegtijdige herkeo.njng van somatisatie in de huisart­senpraktijk. Een exploratie van het concept somatische fixatie [proefschrift]. Leiden: Rijksuniversiteit Leiden, 1992. 4 Rooijmans HGM. Samengaan van psychische en lichamelijke ziek­ten. Cobo-bulletin 1997;2'.4-9. B.van Houdenhove, A.C.Greive en R.Lysens (Leuven, Bel­gië), De psychosomatische revalidatieafdeling: brug tussen psy­chiatrie en revalidatie 934 Ned Tijdschr Geneeskd 1998 18 april;r42(r6) Doel. Evaluatie van de werking en therapeutische resultaten van een nieuw type afdeling binnen het revalidatieziekenhuis ('psychosomatische revalidatieafdeling'), waarbij fysieke reva­lidatiestrategieën worden gecombineerd met psychofarmaco-1ogische en psychotherapeutische strategieën, met als doel­groep: patiënten die ernstig geïnvalideerd zijn ten gevolge van gecombineerde lichamelijke en psychiatrische stoornissen. 1 2 Methoden. Van de eerste roo ontslagen patiënten werden de demografische en klinische karakteristieken, evenals de Diagnostic and statistica! manual of mental disorders-III-R­diagnosen nagegaan. Bovendien werden alle patiënten ge­vraagd de resultaten van het door hen gevolgde therapeutische programma retrospectief te evalueren, via het invullen van vi­sueel-analoge scoreschalen en 5-puntenschalen. Resultaten. Er werden 67 vrouwen en 33 mannen opgeno­men, met een gemiddelde leeftijd van 4r jaar. Bij de meerder­heid van hen was de hoofdklacht musculoskeletale pijn en (of) vermoeidheid. Somatoforme stoornissen en affectieve stoor­nissen waren de frequentste as-I-diagnosen, en theatrale-, afhankelijke- en 'borderline'-persoonlijkheidsstoornissen de meest frequente as-II-diagnosen. Van de 59 patiënten die hun evaluatieformulier terugstuur­den, voelden 17 zich door de opname globaal niet verbeterd; 13 patiënten rapporteerden een lichte, 14 een matige en r5 een sterke verbetering. De totale patiëntengroep scoorde de ernst van zowel de lichamelijke als de emotionele klachten als signi­ficant lager dan voor de opname. Intensieve contacten met ver­pleegkundigen en medepatiënten, cognitief-educatieve groeps­sessies, ontspanningstherapie en partnerrelatiegesprekken werden gemiddeld als het nuttigst ervaren. Een concomitante depressie bij opname en een langere opnameduur hingen sa­men met een hogere mate van gerapporteerde subjectieve ver­betering. Conclusies. Dit prelimaire retrospectieve evaluatieonder­zoek suggereert dat bij de meerderheid van de patiënten die op de psychosomatische revalidatieafdeling werden opgenomen, na het volgen van een 'tweesporig' therapeutisch programma een significante subjectieve verbetering optrad. Prospectief on­derzoek waarin ook objectieve parameters van ziekte- en ge­zondheidsgedrag worden betrokken, is noodzakelijk om het therapeutisch nut van dit type afdeling verder aan te tonen. LITERATUUR 1 Houdenhove B van. Chronische pijn, chronische vermoeidheid: een indicatie voor psychosomatische revalidatie. Tijdschr Geneeskd 1996; 52:1371-8. 2 Houdenhove B van, redacteur. Psychosomatiek. Modellen, strate­gieën, perspectieven. Leuven: Garant, r997. L.J.M.Rijnders, A.M.Boonstra, J.W.Groothoff en W.H.Eisma (Groningen), Functioneren van kinderen met een congenitale beenreductie en van kinderen na een beenamputatie Doel. Over het functioneren van kinderen met een congenita­le beenafwijking en kinderen die later een beenamputatie heb­ben ondergaan, is weinig bekend. Om deze reden werd onder­zoek verricht naar epidemiologische kenmerken en naar het functioneren van deze groep kinderen in Nederland. Methode. Alle revalidatieartsen in Nederland werd verzocht kinderen van 1-18 jaar aan te melden, indien deze een conge­nüaal reductiedefect of verworven amputatie aan de onderste extremiteiten hadden. Amputatie korter dan een jaar geleden en zwakzinnigheid waren exclusiecriteria. Er werd een ge­structureerd interview afgenomen en de 'Child health assess­ment questionnaire'. Resultaten. Van de 89 ondervraagde kinderen hadden 65 een congenitaal reductiedefect. Bij 23 kinderen waren beide benen aangedaan. Bij de congenitale reductieclefecten kwam fibula­aplasie het frequentst voor, gevol�d door proxnnale focale fe­murcleficiënt1e. BIJ 16 van de 65 kmderen werd een amputatie uitoevoerd om een betere stomp te verkrijgen. Het amputatie­niv�au bij de verworven amputaties was redelijk gelijk ver­deeld over de diverse niveaus. Ruim 90% van de kinderen kan meer clan 100 m lopen. De meesten kunnen traplopen en fietsen. Ook volgen de meeste kinderen regulier onderwijs. Het percentage doublures is ho­ger in de groep verworven amputaties: 48% ten opzichte van II% in de groep congemtale amputaties. Sportdeelname 1s gro­ter in de groep verworven amputaties: 71 versus 55% in de con­genitale groep. In het jaar voor het interview had 55 % van de kinderen met een congenitale reductie en 75% in de groep verworven am­putaties huidproblemen. Gemiddeld 9 keer werd in dat jaar de instrumentmakerij bezocht. Fantoomverschijnselen kwamen niet voor bij kinderen die niet geamputeerd waren. De fre­quentie van fantoomverschijnselen was lager in de groep met een congenitaal reductiedefect met later een amputatie dan bij de groep met verworven amputaties. Fantoompijn kwam min­der vaak voor dan fantoomgevoel. Conclusie. Kinderen met een congenitaal reductiedefect of een verworven amputatie aan de benen functioneren in het al­gemeen goed. Wel doen zich frequent problemen voor op het gebied van de huid en van de prothesevoorziening. N.Otter, K.Postema en D.van Kuppevelt (Nijmegen), Open­kokerprothese na. knie-exarticulaties: min.der huidproblemen. van. de stomp in vergelijking met gesloten. koker Doel. Beoordelen van het voorkomen van huidproblemen van de stomp bij een open koker ten opzichte van een conventio­nele, gesloten koker. Een open koker bestaat uit een distale cup, die tot boven de condylen reikt en verbonden is door een mediale stang aan een proximale ring. Deze ring is deels van giethars en deels van leer en sluit door middel van een klitten­band. Methoden. In totaal 20 patiënten die een unilaterale knie­exarticulatie ondergaan hadden en in de periode r januari 1996-3 r december 1996 op het prothesespreekuur van de St.­Maartenskliniek werden gezien, namen deel aan het onder­zoek. Een interview gericht op huidproblemen (hyperhydrosis, huidirritatie, wondjes) van de stomp werd afgenomen, zowel bij gebruik van de conventionele als van de open koker. Zit­comfort werd als extra item meegenomen. Tevens vond stomp­onderzoek plaats. Resultaten. In vergelijking met de conventionele koker is er een duidelijke tendens tot vermindering van hyperhydrosis bij de open koker. Ten aanzien van huidirritatie en optreden van wondjes op de stomp wordt weinig tot geen verschil geconsta­teerd. Het zitcomfort op een rechte, harde stoel wordt door de meeste patiënten als verbeterd ervaren bij de open koker. Spontaan meldden patiënten dat de open koker lichter aan­voelt, dat de stomp koeler is en dat zij het als prettig ervaren dat het bovenbeen meer voelbaar is. Een surplus aan weke delen van de stomp levert teclrnische problemen op bij de vervaardiging van een open koker. De noodzakelijke supra­condylaire fitting kan hierbij niet voldoende gewaarborgd wor­den. Conclusie. De open koker lijkt binnen de St.-Maartens­kliniek een goed alternatief naast de conventionele koker voor knie-exarticulatiepatiënten met huidproblemen van de stomp. De resultaten van dit onderzoek geven aanleiding tot een gro­ter onderzoek met een langere follow-up om de waarde van de open koker vast te stellen. T.Schoppen, A.M.Boonstra, J.W.Groothof, J.de Vries, L.N.H. Göeken en W.H.Eisma (Groningen), Bruikbaarheid van een rest voor de fysieke mobiliteit bij oudere patiënten. met een enkel­zijdige been.amputatie Podsiadlo en Richardson hebben de 'timed up & go'-test ont­wikkeld als een betrouwbaar en valide screeningsinstrument om een indruk te krijgen van de fysieke mobiliteit van de ou­dere patiënt. 1 Hun studiepopulatie bestond uit patiënten met een cerebrovasculair accident, ziekte van Parkinson, reuma­toïde artritis/osteoartritis, heupfractuur, cerebellaire degenera­tie of algemene deconditionering. Het lijkt een zeer eenvoudig en snel instrument om de fysieke mobiliteit van de oudere am­putatiepatiënt te meten. Doel. Doelstelling van het hier gepresenteerde onderzoek is het bepalen van de bruikbaarheid van de timed-up-&-gotest als maat voor de fysieke mobiliteit van de oudere patiënt met een enkelzijdige beenamputatie. Daarbij is ten eerste gekeken naar de intra- en interidivi­duele reproduceerbaarheid. Ten tweede werd de test vergeleken met de functionele sta­tus van deze patiëntengroep, gemeten met behulp van vragen­lijsten om een indruk te krijgen van de begripsvalicliteit van de test. Patiënten. en methoden. Het onderzoek werd verricht bij 32 patiënten, ouder dan 60 jaar, met een enkelzijdige bovenbeen­of onderbeenamputatie ten gevolge van vasculaire stoornissen, al dan niet in samenhang met diabetes mellitus. De patiënten hadden op het moment van inclusie geen problemen met de stomp of de prothese. Om de interindividuele reproduceerbaarheid te meten werd de timed-up-&-gotest door twee onderzoekers op verschillen­de momenten van dezelfde dag afgenomen in alternerende volgorde. Eén onderzoeker nam de test bij alle patiënten een tweede keer af met een tijdsinterval van twee weken om de in­tra-individuele reproduceerbaarheid te meten. Om een indruk te krijgen van de validiteit van de timed-up­&-gotest, werd hij vergeleken met de resultaten van twee vra­genlijsten, de 'Sickness impact profile'-68-itemsversie (SIP68), en de 'Groningen-activiteitenrestrictieschaal' (GARS). Resultaten.. De timed-up-&-gotest heeft een redelijke intra­en een goede interindividuele reproduceerbaarheid. Ook is er een goede begripsvaliditeit, die blijkt uit een redelijke relatie met de GARS en de fysieke subscha_len van de SIP68 en het ontbreken van een relatie met de mentale subschalen van de SIP68. Conclusie. Wij concluderen dat de timed-up-&-gotest kan worden gebruikt als snel en eenvoudig instrument om de fysie­ke mobiliteit van oudere patiënten met een beenamputatie te meten. LITERATUUR 1 Podsiadlo D, Richardson S. The timed 'up & go': a test of basic func­tional mobility for frail elderly persons. J Am Geriatr Soc 1991; 39:142-8. M.C.Schönherr, J.W.Groothoff, G.A.Mulder en W.H.Eisma (Groningen), Functioneel resultaat van patiënten. met een dwars­laesie na klinische revalidatie Doel. Verwerven van inzicht in het herstel van stoornissen en beperkingen van traumatische dwarslaesiepatiënten ten be­hoeve van het formuleren van realistische doelstellingen van klinische revalidatie. Methoden.. Wij verrichtten een epidemiologisch beschrij­vend onderzoek op basis van data, verzameld in het 'Reva-Ned Tijdschr Geneeskd 1998 18 april;142(16) 935 

Functioneren van kinderen met een congenitale beenreductie en van kinderen na een beenamputatie

https://pure.rug.nl/ws/files/1421351811/Functioneren_van_kinderen_met_een_congenitale_beenreductie_en_van_kinderen_na_een_beenamputatie.pdf

Functioneren van kinderen met een congenitale beenreductie en van kinderen na een beenamputatie

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

ARTS repository - University of Groningen