شرایط محیطی به خصوص دما از عوامل بسیار مهم در وقوع مناسب مرحلة گلانگیزی زعفران در طی تابستان میباشد. در این راستا، به منظور بررسی اثر شرایط نگهداری بنه بر رشد زایشی زعفران، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با هفت تیمار و سه تکرار در سال زراعی 99-1398 در مزرعهای شخصی واقع در شهرستان قاینات اجرا شد. تیمارهای آزمایش عبارت بودند از: 1- کشت بنهها در 15 خردادماه و استقرار در دمای محیط (بهعنوان شاهد) 2- کشت بنهها در 15 خردادماه همراه با مصرف بقایای گیاهی گندم به میزان 8 تن در هکتار، 3- کشت بنهها در 15 خردادماه همراه با انجام آبیاری تابستانه در مرحله گلانگیزی (20 مردادماه)، 4- نگهداری بنهها در دمای محیط از 15 خرداد (در انبار دارای تهویه مناسب و سایه) و سپس کشت آنها در اواسط شهریور (بعد از سپری شدن دوره گرما)، 5- نگهداری بنهها در انکوباتور به مدت 3 ماه از 15 خرداد با دمای ثابت (25 درجه سانتیگراد) و کشت آنها در 15 شهریورماه، 6- نگهداری بنهها در انکوباتور از 15 خرداد با دمای متغیر مشابه با روند تغییرات دما در محیط طبیعی ولی در دامنة مناسب برای گلانگیزیِ زعفران (به مدت یکماه در هر یک از دماهای 20، 25 و 20 درجة سانتیگراد) و سپس کشت آنها در 15 شهریورماه و 7- نگهداری بنهها در دمای محیط از 15 خرداد و انتقال به انکوباتور در 15 مردادماه (همزمان با دوره گلانگیزی) با دمای 25 درجه سانتیگراد و سپس انتقال آنها به مزرعه در 15 شهریورماه. در پاییز سال 1398 صفات مرتبط با رشد رویشی و زایشی زعفران اندازهگیری شدند. صفات مورد مطالعه شامل تعداد، طول و وزن خشک کاتافیلها، تعداد گل، متوسط وزن و طول گل، طول کلاله، سرعت ظهور برگ و گل، عملکرد گل و عملکرد کلاله بودند. نتایج نشان داد که آبیاری تابستانه موجب افزایش نسبی تعداد، طول و وزن کاتافیل (چمچه یا برگهای سفید غشایی) در مقایسه با تیمار شاهد شد. نگهداری بنهها در بیرون از محیط خاک (انبار یا انکوباتور) موجب کاهش وزن و طول کاتافیل شد. تیمار آبیاری تابستانه از نظر تعداد گل، سرعت گلدهی و عملکرد گل تفاوت معنیداری با تیمار شاهد نداشت، ولی سایر تیمارهای آزمایشی به خصوص نگهداری بنه در انبار باعث کاهش صفات مذکور شدند. بیشترین مقادیر متوسط طول گل و متوسط وزن تکگل (بهترتیب 6/7 سانتیمتر و 37/0 گرم) و طول کلاله (83/2 سانتیمتر) در تیمار مصرف بقایای گیاهی بهدست آمد. تیمار مصرف بقایای گیاهی با وجود کاهش دمای حوزة قرارگیری بنه در طی دورة گلانگیزی، نتوانست موجب بهبود عملکرد گل و کلاله شود. بیشترین مقادیر عملکرد کلاله بهترتیب در تیمارهای شاهد، آبیاری تابستانه و مصرف بقایای گیاهی (بهترتیب 07/8، 28/7 و 40/6 کیلوگرم در هکتار) و کمترین مقدار این شاخص بهترتیب در تیمارهای نگهداری بنه در انبار، ذخیرهسازی در دمای متغیر انکوباتور، نگهداری تلفیقی در انبار و انکوباتور و ذخیرهسازی بنه در دمای ثابت انکوباتور (بهترتیب با 24/3، 68/3، 89/3 و 28/4 کیلوگرم در هکتار) مشاهده شد. در مجموع نتایج این مطالعه نشان داد که سپری شدن دورة گلانگیزی زعفران در درون خاک به طور قابل توجهی باعث بهبود گلدهی گیاه در مقایسه با سپری شدن این دوره در بیرون از خاک (انبار یا انکوباتور) شد
