ارزیابی تأثیر تیمارهای کودی مختلف بر روی عملکرد و برخی صفات زایشی زعفران (Crocus sativus L.)در شرایط اقلیمی اردبیل

Abstract

مدیریت صحیح کود یکی از ابزارهای لازم برای برخورداری از یک نظام اگرواکولوژیکی پایدار و پرسود در گیاه زعفران می‌باشد. بنابراین تأثیر منابع و مقادیر مختلف کودی بر عملکرد کمی و کیفی زعفران به صورت کرت‌های دوبار خرد شده در قالب طرح پایه بلوک-های کامل تصادفی با سه تکرار در طی دو سال زراعی 95-94و 96-95 مورد بررسی قرار گرفت. تیمارهای آزمایش شامل: کود آلی در سه سطح، شاهد، کوددامی و ورمی‌کمپوست بود که در کرت‌های اصلی قرار گرفت. مخلوط کود شیمیایی نیتروژن و فسفر (NP) در دو سطح شامل 50 و 100 درصد نیاز کودی در کرتهای فرعی و پنج سطح باکتری‌های محرک رشد شامل عدم تلقیح (شاهد) و تلقیح با ازتوباکتر PTCC 1658 (Azotobacter chorococum)، سودوموناس آیروژینوس (Pseudomonas aeroginosa)، باسیلوس سوبتیلیس (Bacillus subtilis) و تلقیح سه گانه آن‌ها (ازتوباکتر PTCC 1658 (Azotobacter chorococum)+ سودوموناس آیروژینوس (Pseudomonas aeroginosa) + باسیلوس سوبتیلیس (Bacillus subtilis)) بود که در کرتهای فرعی فرعی قرار داده شد. نتایج نشان داد که کاربرد باکتری‌های محرک رشد به صورت تلفیقی باعث افزایش معنی‌دار ویژگی‌های عملکرد تر و خشک کلاله و خامه و تعداد گل نسبت به شاهد شد. به‌طوری که نتایج مقایسه سطوح باکتری‌های محرک رشد نشان داد که، کاربرد همزمان باسیلوس سوبتلیس، ازتوباکتر و سودوموناس باعث افزایش 92 درصدی تعداد گل و ۷۷ درصدی عملکرد تر کلاله و خامه نسبت به تیمار شاهد شد. همچنین کاربرد باکتری‌های محرک رشد به‌صورت تلفیقی با کودهای آلی نیز در افزایش طول کلاله تأثیر معنی‌دار داشت. نتایج مقایسه میانگین داده‌های کود شیمیایی نشان داد که تیمار 100 درصد کود شیمیایی توصیه شده، بیشترین طول کلاله (67/3 سانتی‌متر) را با اختلاف معنی‌داری نسبت به تیمار 50 درصد نیاز کود شیمیایی (45/3 سانتی‌متر) به خود اختصاص داد. کاربرد کودهای آلی همراه با تلفیق باکتری ها بیشترین تأثیر را بر درصد کروسین داشت