research article

Türkçede Gerçekdışılığın Sınırları

Abstract

Different categories of grammar function separately or together for semantics. Phonological, morphological, lexical, or syntactic features of the grammatical layers reflecting language's internal structure serve semantics. The primary purpose of all these categories is to express tangible or intangible entities in the universe. However, language also serves to describe what is absent and unrealised. Reality (realis) refers to a meta-domain of meaning, determined by grammatical categories, in which a notion, event, or situation expresses an existing reality. Realis can also reflect the mood of the speaker. On the other hand, irrealis refers to a meta-meaning domain in which the reality of a notion, event, or situation is not fully known, and even in cases where it is known, the reality is not certain. Irrealis can occur completely or partially in sentences formed with nouns and verbs. Irrealis has different types. This study draws the semantic boundaries of the notion of irrealis in Turkish. These boundaries are determined to include unrealisation, absence, ambiguity, affinity, and approximation. In addition to these, different markers also draw the boundaries of irrealis in Turkish.Dilbilgisinin farklı kategorileri tek tek ya da birlikte anlambilime yönelik işlevler görürler. Dilin iç yapısını yansıtan dilbilgisel katmanlardan ses, yapı, sözcük ya da söz dizimsel özellikler anlambilime hizmet ederler. Tüm bu kategorilerin temel amacı evrende bulunan somut ya da soyut varlıkların ifade edilmesidir. Bununla birlikte dil, olmayanı ve gerçekleşmeyeni de ifade etme vazifesi görür. Gerçeklik (realis); bir kavramın, olayın veya durumun var olan bir gerçekliği ifade ettiği, dilbilgisi kategorileri aracılığıyla belirlenen bir üst anlam alanını içerir. Bu kullanım aynı zamanda konuşmacının ruh hâlini de yansıtabilir. Öte yandan, gerçekdışılık (irrealis), bir kavramın, olayın veya durumun gerçekliğinin tam olarak bilinmediği ve bilindiği durumlarda dahi gerçekliğin kesin olmadığının ifade edildiği bir üst anlam alanını tanımlamaktadır. Gerçekdışılık, isim ve fiil cinsinden sözcüklerle oluşturulan cümlelerde tamamen ya da kısmen gerçekleşebilmektedir. Gerçekdışılık kendi içerisinde türlere sahiptir. Bu çalışmada gerçekdışılık kavramının Türkçedeki anlamsal sınırları çizilmiştir. Bu sınırların gerçekleşmeme, yokluk, belirsizlik, yakınlık ve yaklaşıklık içerdiği tespit edilmiştir. Bunlara ek olarak Türkçede farklı işaretleyicilerin de gerçekdışılık sınırı çizdiği görülmektedir

    Similar works