مطالعه اثر جلبک دریایی، لیگنین و کمپوست چای بر میزان کروسین، پیکروکروسین، سافرانال و برخی صفات فیتوشیمیایی در گلبرگ و کلاله گیاه زعفران (Crocus sativus L.)

Abstract

رویکرد جدید تولید گیاهان دارویی به سمت افزایش کمیت و کیفیت ماده مؤثره با استفاده از روش­های کشاورزی پایدار و ارگانیک پیش می­رود، بنابراین استفاده از کود­های آلی در تولید گیاهان دارویی برای تحقق این اهداف ضرورت می­یابد. این تحقیق بر پایه طرح  بلوک­های کامل تصادفی در 4 تکرار در مزرعه  شخصی زعفران در شهرستان کاشمر و آزمایشگاه دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام شد. تیمار­ها شامل: عصاره جلبک دریایی کلپ در غلظت (0، 1، 2، 3 میلی­گرم در لیتر)، کمپوست چای (0، 200، 300، 400 میلی­گرم در لیتر) و لیگنین (0، 500، 1000، 1500 میلی­گرم در لیتر) بوده است. متغیر­های اندازه­گیری شده شامل فنل کل، فلاونوئید کل، فعالیت آنتی­اکسیدانی، آنتوسیانین در دو بافت کلاله و گلبرگ  و همچنین سافرانال کل، کروسین کل، پیکروکروسین کل در بافت کلاله بود. نتایج نشان داد که تیمار­ها در سطح یک درصد معنی­دار بودند. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که بیش­ترین میزان فنل کل کلاله (75/6 میلی­گرم بر گرم) در تیمار جلبک دریایی 3 میلی­گرم در لیتر و بیش­ترین میزان فلاونوئید کل کلاله (04/2 میلی­گرم بر گرم) در اثر متقابل تیمارهای لیگنین 500 میلی­گرم در لیتر، جلبک دریایی 1 میلی­گرم در لیتر و کمپوست چای 200 میلی­گرم در لیتر مشاهده شد.  بالاترین میزان آنتوسیانین گلبرگ نیز (42/0 میلی­گرم بر گرم) در تیمار جلبک دریایی 2 میلی­گرم در لیتر، بیش­ترین درصد ظرفیت آنتی­اکسیدانی کلاله (47/10 درصد) و بیش­ترین میزان آنتوسیانین کلاله (074/0 میلی­گرم بر گرم) در تیمار­ شاهد مشاهده شد. در نهایت می­توان نتیجه گرفت کود­های جلبک دریایی، لیگنین و کمپوست چای تاثیر خوبی بر گیاه زعفران داشتند و با توجه به اهمیت اقتصادی این گیاه استفاده هرچه بیشتر از کود­های زیستی و آلی و جایگزین کردن با کود­های شیمیایی اثرات بهتری در کشاورزی خواهد داشت