تأثیر علمی و دگرسنجی مطالعات مرور نظام‌مند سلب اعتبارشده دسترسی باز و بسته

Abstract

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر علمی و دگرسنجی مقالات مرور نظام­مند سلب اعتبارشده دسترسی باز و بسته است.روش‌شناسی: در این مطالعه، پایگاه­های پاپمد، اسکوپوس و وب­آو­ساینس با استفاده از کلیدواژه‌های مناسب جستجو شدند و درمجموع 209 مقاله مرور نظام­مند وارد مطالعه حاضر شدند. داده­های مربوط به نوع دسترسی، دلایل سلب اعتبار مقالات، وضعیت دگرسنجی و تعداد استنادهای آن‌ها استخراج گردید.یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان داد که بیش از 67 درصد مقالات دسترسی باز داشتند و میانگین سنی این مقالات 15.3±39.6 سال بود. بیشترین دلیل سلب اعتبار برای مقالات دسترسی باز، خطای صادقانه گزارش‌شده است. میانگین نمرة آلتمتریکس برای همه مقالات سلب اعتبارشده 51.54 و برای مقالات مرور نظام‌مند سلب اعتبارشده با دسترسی باز تقریباً 83.78 بود. نتایج تحلیل دگرسنجی نشان داد که از تمام مقالات موردبررسی، 64 مقاله فاقد نمرة آلتمتریکس بودند که 33 مقاله از آن‌ها مربوط به مقالات دسترسی بسته بود. بر پایة اطلاعات پایگاه وب­آو­­ساینس، مجموع استنادها برای مقالات مرور نظام­مند سلب اعتبارشده 3713 مورد بود که 2917 استناد مربوط به مقالات با دسترسی باز بود. همچنین، بین نمرة آلتمتریکس و میزان کل استنادهای مقالات بررسی‌شده در دو پایگاه اسکوپوس و وب‌آوساینس، همبستگی معناداری مشاهده شد.نتیجه‌گیری: ارائه اطلاعات به‌موقع به مخاطبان و استفاده از فناوری­های نوین می‌تواند منجر به کاهش استفاده رسمی و غیررسمی از این نوع مقالات ­شود. همچنین، توجه و نظارت دقیق‌تر سردبیران مجلات و مدیران شبکه­های اجتماعی برای انتشار یا استناد به تمام یا بخشی از مقالات علمی، به‌ویژه مقالات معتبر، ضروری است