Kołtun, Katarzyna

Polish

Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II

182 RECENZJE(s. 102). Odwołując się m.in. do poglądów Platona, wskazuje, że istnienie instytucjirodziny uniemożliwia zapewnienie dzieciom równych szans rozwoju. Rozumiejącjednak, że poświęcenie relacji rodzinnych w imię sprawiedliwości byłoby zdecydowa-nie za dużą ofiarą, szuka innych rozwiązań. Ostatecznie dochodzi do wniosku, żeposzczególni obywatele mają obowiązek działania na rzecz dzieci w potrzebie za-równo poprzez wsparcie rozwiązań instytucjonalnych, jak i poprzez osobiste zaanga-żowanie (por. s. 108-109).Wśród zalet omawianej książki jako pierwszą należy wymienić odwagę autora dopodejmowania tematów trudnych i kontrowersyjnych. Na uznanie zasługuje obecnośćobszernych przypisów i odnośników, które nie tylko ukazują wielość publikacji,z których korzysta Prusak, ale też pozwalają pogłębić podejmowane tematy. Wartoteż docenić, że autor, komentując przywoływane poglądy, potrafi dostrzec zarównoopinie wartościowe, jak i słabości u przedstawicieli diametralnie różnych nurtówmyślowych, a zatem stara się być obiektywny. Na uwagę zasługuje też odwoływaniesię przez Prusaka do utworów literackich – szczególnie do Frankensteina M. Shelleyoraz Raju utraconego J. Miltona – oraz biblijnej historii o Hiobie jako ilustracji doswoich refleksji. Jednocześnie wydaje się niejasne posłużenie się przykładem Dawidai Batszeby w rozdziale czwartym (por. s. 69-70). Ze strony literackiej książka jesttrudna w odbiorze ze względu na liczne powtórzenia i samocytowanie oraz kilka-krotne wyjaśnianie tych samych pojęć innymi słowami. Chociaż można to uzasadnićpopularnonaukowym stylem publikacji, pozostaje jednak wrażenie, że opracowaniemogłoby być krótsze, nie tracąc na wartości. Generalnie książkę tę można uznać zawartą lektury ze względu na oryginalność spojrzenia na kwestie bioetyczne z punktuwidzenia obowiązków rodzicielskich. Nie należy jednak oczekiwać, że lektura dacałościowe i ostateczne rozwiązania – jest raczej przyczynkiem i zachętą do dalszychbadań. Tym bardziej, że niektóre z rozważanych kwestii pozostają na razie teoretycz-ne i na pewno będą potrzebowały bardziej wnikliwej analizy i oceny w momencie,gdy technika dojdzie do ich realizacji.Alena AndrosikDoktorantka w Instytucie Teologii Moralnej KULEdmund KOWALSKI CSsR, Człowiek i bioetyka. Zagadnienia biomedyczne dladuszpasterzy i katechetów, Kraków: Wydawnictwo Homo Dei 2015, ss. 329.Postęp naukowy i technologiczny – zwłaszcza w kilku ostatnich dekadach – sta-nowi wielkie wyzwanie dla całej ludzkości. Dlatego też powinien on stać się przed-miotem odpowiedzialnej refleksji, której ostateczną perspektywę odsłania jedna z fun-DOI: http://dx.do.org/10.18290/rt.2016.63.3-19183RECENZJEdamentalnych zasad głoszonej przez Kościół cywilizacji miłości: prymat etyki nadtechniką. Ten prymat porządku etycznego nad postępem o charakterze technicznymwynika z faktu, że osiągnięcia współczesnej technologii, zwłaszcza w dziedzinieżycia i zdrowia ludzkiego, będą tylko wówczas mogły być uznane za prawdziwypostęp ludzkości, gdy będą służyły prawdziwemu dobru konkretnej osoby i całejludzkości.Kościół w żadnej mierze nie odrzuca postępu w dziedzinie medycyny i biotechno-logii, ale przestrzega przed nieodpowiedzialnym doń podejściem. Powinien on praw-dziwie służyć człowiekowi i nie sprzeciwiać się jego godności. To rozstrzygającekryterium dla oceny określonego postępu technicznego w dziedzinie ludzkiego życiai medycyny jest wezwaniem do odpowiedzialności nie tylko dla lekarzy i dla prowa-dzących eksperymenty w tej dziedzinie, by nie traktowali człowieka jedynie jakoprzedmiotu manipulacji technicznej, ale także dla odpowiedzialnych za przepowiada-nie nauki Kościoła w zakresie moralności.W świetle tych uwag natury ogólnej z zadowoleniem i uznaniem należy przyjąćukazanie się na rynku wydawniczym książki Edmunda Kowalskiego CSsR pt. Czło-wiek i bioetyka. Zagadnienia biomedyczne dla duszpasterzy i katechetów, wydanejw Wydawnictwie Homo Dei. Autor jest redemptorystą, profesorem Akademii Alfon-sjańskiej w Rzymie, wybitnym specjalistą w dziedzinie bioetyki. Studiował w Polsce,Francji i Stanach Zjednoczonych. Opublikował m.in. Ludzie ducha (2006), Ludziesłowa (2006), Osoba i bioetyka. Zagadnienia bioetyczne dla duszpasterzy i kateche-tów z przedmową kard. Zenona Grocholewskiego (2009).Recenzowana monografia stanowi, jak podkreśla sam autor we wprowadzeniu,„organiczną drugą część” wydanej 6 lat wcześniej Osoby i bioetyki. Powodem jejopublikowania było z jednej strony wielkie zainteresowanie i życzliwe przyjęcieprzez czytelników, z drugiej zaś opracowanie nowych zagadnień z zakresu refleksjibioetycznej, które nie znalazły się w pierwszej części lub były najwyżej wspomniane.Już ten fakt potwierdza rozszerzanie i ciągłą aktualizację badań naukowych prowa-dzonych przez autora i uwzględnianie w publikacjach coraz to nowych zagadnień,będących przedmiotem współczesnej refleksji i dyskusji bioetycznej.Na wybór materiału i prezentowaną metodę miał wpływ jasno określony kateche-tyczno-duszpasterski cel opracowania. Książka obejmuje najważniejsze kwestie bio-medyczne będące przedmiotem współczesnej refleksji bioetycznej i teologicznomoral-nej, zogniskowane wokół trzech podstawowych etapów życia człowieka, ze szczegól-nym uwzględnieniem ingerencji biomedycznych u jego początku (część I: Bioetykau początków życia ludzkiego, s. 9-119), w jego trwaniu (cześć II: Bioetyka w obliczużycia, zdrowia i choroby człowieka, s. 121-240) oraz przy końcu życia ludzkiego(część III: Bioetyka u kresu życia ludzkiego, s. 241-301).W części I zostały omówione następujące kwestie: problem płodności i niepłod-ności człowieka, diagnostyka i leczenie niepłodności wraz z naprotechnologią i rodzi-cielstwem adopcyjnym, odpowiedzialne rodzicielstwo obejmujące naturalne planowa-nie rodziny, antykoncepcja będąca przejawem seksualności bez prokreacji oraz abor-cja prenatalna jako zabicie dziecka nienarodzonego. Z kolei część II prezentuje tema-tykę homoseksualizmu, transseksualizmu i zmiany płci, pedofilii, czyli przemocyseksualnej wobec nieletnich, kwestie związane z medycyną estetyczno-plastyczną184 RECENZJE(operacje plastyczne, piercing, tatuaże, skaryfikacja i inne formy ekstremalnej deko-racji ciała) oraz elementy etyki sportu ze szczególnym omówieniem i oceną dopinguw sporcie. Ostatnia część podejmuje zagadnienia eutanazji oraz samobójstwa.Szeroka panorama prezentowanych kwestii, które bez wątpienia interesują współ-czesnego człowieka, zwłaszcza młodego, nie jest jedyną zaletą publikacji. Za szcze-gólnie adekwatną i pomocną dla czytelnika w przyswojeniu niełatwych zagadnieńnależy uznać zastosowaną przez autora metodę naukowego dyskursu i zarazem jegoprezentacji. Polega ona wpierw na wyszczególnieniu i omówieniu podstawowychwymiarów danej kwestii biomedycznej (aspekt fenomenologiczno-naukowy). Następ-nie kwestia ta zostanie poddana analizie pod kątem wskazania i pogłębienia wymiaruantropologicznego, filozoficznego i teologicznego danej interwencji biomedycznej,by w ostatnim kroku odczytać wartości i wskazać ogólne i szczegółowe zasadymoralne (normy etyczne) związane z danym faktem biomedycznym w relacji dożycia ludzkiego, jego integralności i godności osoby ludzkiej (aspekt etyczny). Oneostatecznie decydują o dopuszczalności lub jej braku działań biomedycznych tak napłaszczyźnie indywidualnej, jak i społecznej. Opracowanie wszystkich zagadnieńbioetycznych zostało dokonane w oparciu o założenia personalistycznej koncepcjietyki i antropologii, na co wskazuje sam tytuł książki: Człowiek i bioetyka oraznauczanie moralne Kościoła katolickiego. W tej perspektywie naczelne i uniwersalnenormy moralne bazują na godności osoby ludzkiej, stworzonej na obraz i podobień-stwo Boga, której niepowtarzalne dobro wyznaczone zostało przez jej specyficzny,osobowy sposób istnienia.Trzeba także dodać, że wskazana metoda prezentacji zagadnień biomedycznychi ich waluacji została dodatkowo wzbogacona zarysem historycznym, cytatami z pod-stawowych tekstów Magisterium Kościoła i międzynarodowych dokumentów prawno--etycznych odnoszących się bezpośrednio do poszczególnych zagadnień bioetycznychoraz podstawową literaturą przedmiotu, zamieszczoną także w Internecie. Dziękitemu monografia o. prof. Kowalskiego staje się doskonałym podręcznym kompen-dium bioetycznym, które powinno znaleźć się w biblioteczce każdego duszpasterzai katechety. Forma dydaktycznego przekazu poruszanych zagadnień, a także schematich prezentacji odpowiadający schematowi konspektu dydaktyczno-pedagogicznego,czyni publikację wielce pomocnym narzędziem w katechezie i w duszpasterstwie.Publikacja może być także podręcznikiem dla kursów bioetycznych prowadzonychdla świeckich, dla małżonków czy pracowników medycznych. Została ona wydanabardzo starannie pod względem edytorskim. Jej lekturę ułatwiają podkreślenia tekstu,graficznie wyodrębnione zestawienia, schematy i fragmenty nauczania Kościoła orazinnych dokumentów, aktualne dane statystyczne, a także zamieszczony na końcusłownik wybranych terminów biologiczno-medycznych.Katarzyna KołtunDoktorantka w Instytucie Teologii Moralnej KUL

Edmund Kowalski CSsR, Człowiek i bioetyka. Zagadnienia biomedyczne dla duszpasterzy i katechetów

https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/3100/2508

Edmund Kowalski CSsR, Człowiek i bioetyka. Zagadnienia biomedyczne dla duszpasterzy i katechetów

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II