Kaucha, Krzysztof

Polish

Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II

SPRAWOZDANIA 190djął się tego zadania po to, aby wskazać na inne możl iwe obrazy mogące opisać wza-jemną relację między egzegezą a teologią, ponieważ uznał, że pomimo minionych 50 lat od Soboru relacja ta nie jest interpretowana jednoznacznie i w zmieniających się kon-tekstach niesie to ze sobą ryzyko niewłaściwego jej rozumienia. Z kilku powodów Kongres ten uznać należy za niezwykle udany, choć pozostawił też uczucie Kongresu, który nie osiągnął celu. Był udany przede wszystkim dlatego, że pozwolił uczestnikom doświadczyć całej różnorodności ujęć i podejść, ale także i wra-żl iwości w podejmowaniu problematyki związanej z interpretacją Biblii. Po wtóre, głó-wne wystąpienia łączyła logiczna myśl prowadząca stopniowo przez różne obszary refleksji teologicznej oraz odkrywająca przed uczestnikami, w jaki sposób łączą się one z lekturą Biblii. W jednym jednak Kongres nie osiągnął celu. Uczestnicy po jego zakończeniu nie mogli powiedzieć, że łączy ich ten sam sposób rozumienia soborowego postulatu, by studium Biblii było duszą teologii. Kongres pokazał bowiem, że nie tylko w obrębie egzegezy istnieje wiele sposobów czytania Biblii, ale że również teologia na różny spo-sób rozumie, co to znaczy słuchać słowa Bożego zawartego w Piśmie. Szczególnie wi-doczne było to w pojawiających się sporach o to, jaki jest status egzegezy historyczno--krytycznej i egzegezy kanonicznej w obrębie teologii. Czy możl iwe jednak będzie tutaj znalezienie jakiejś nowej drogi, która połączy te i inne tendencje w jedną, czy też w upra-wianiu teologii należy wybrać któreś z ujęć? Jest to jedno z wielkich pytań współczes-nej teologii i nie musi dziwić, że Kongres tego celu nie osiągnął. Ogromną zdobyczą było to, że owe różne ujęcia ze sobą się spotkały i zaistniały w całej polifonii ujęć.     KS. KRZYSZTOF KAUCHA     Instytut Teologii Fundamentalnej KUL SPRAWOZDANIE Z OGÓLNOPOLSKIEJ KONFERENCJI NAUKOWEJ ,,TEOLOGIA I NAUKI PRZYRODNICZE”  W RAMACH MARIAN RUSECKI MEMORIAL LECTURES (KUL, 30 XI-1 XII 2015 R.) W dniach 30 XI i 1 XII 2015 r. odbyła się w KUL ogólnopolska konferencja nauko-wa ,,Teologia i nauki przyrodnicze”  w ramach organizowanych od 2013 r. przez Insty-tut Teologii Fundamentalnej KUL corocznych Marian Rusecki Memorial Lectures dla upamiętniania śp. ks. prof. dr. hab. dr. h.c. Mariana Ruseckiego (1942-2012). Cykl ten ROCZNIKI TEOLOGICZNE 63(2016), z. 9  DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rt.2016.63.9-14 SPRAWOZDANIA 191zainicjowała konferencja „Czym chrześcijaństwo może przyciągnąć w dobie smartfo-nów?”  (2 XII 2013 r.) zorganizowana przez doktorantów Instytutu Teologii Fundamen-talnej KUL działających pod opieką pracowników naukowych tego Instytutu. Kolejna edycja składała się z wykładów gościnnych ks. prof. dr. hab. Wolfganga Klausnitzera z Uniwersytetu Julius-Maximillians w Würzburgu pod tytułem ,,Prymat papieża”  (17 XI 2014 r.) oraz międzynarodowej i ekumenicznej konferencji ,,Prymat papieski w służbie jedności Kościoła“  (18 XI 2014 r.), zorganizowanej przez Instytut Teologii Fundamen-talnej KUL, Instytut Ekumeniczny KUL, Komitet Nauk Teologicznych PAN, Komitet Teologii Oddziału PAN w Lublinie i Lubelskie Towarzystwo Naukowe Wydział VI Nauk Teologicznych. Pierwotny projekt wydarzenia naukowego ,,Teologia i nauki przyrodnicze”  zakładał, by były to dwudniowe wykłady gościnne przeprowadzone przez ks. prof. dr. hab. Mi-chała Hellera dla wszystkich doktorantów Wydziału Teologii KUL i stanowiły okazję do poznania tego wybitnego naukowca i pomoc zarówno w lepszym poznaniu dokonań współczesnego przyrodoznawstwa, jak i kompetentnym reagowaniu na wyzwania pły-nące z sciences dla teologii, choćby w postaci tzw. nowego ateizmu i poglądów S. Haw-kinga. Projekt nawiązywał do ważnych dokonań naukowych ks. M. Ruseckiego, który precyzyjnie określ i ł relacje między religią a nauką, uzasadnił ich autonomię i wzajemną komplementarność, a także poddał krytyce zapowiedzi zastąpienia religii przez naukę w przyszłości oraz poznania przez nią całej rzeczywistości (Traktat o religii, Warszawa: VERBINUM 2007, s. 163-170). Ks. prof. Heller, który niegdyś zaprosił ks. Ruseckiego do wzięcia udziału w interdyscyplinarnym sympozjum, pochwalił ten projekt, jednak nie mogąc przyjąć zaproszenia, desygnował zastępcę – ks. dr. hab. Wojciecha Grygiela z UPJPII w Krakowie, członka Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych, dok-tora chemii (Binghamton University w Nowym Jorku), doktora habilitowanego filozofii w zakresie filozofii przyrody (PAT w Krakowie) i autora bardzo obszernej monografii Stephena Hawkinga i Rogera Penrose’a spór o rzeczywistość (Kraków: Copernicus Center Press 2014), który chętnie się zgodził.  W trakcie prac przygotowawczych ks. Grygiel i piszący te słowa wybrali tematy wy-kładów, a także literaturę ułatwiającą uczestnictwo: I.G. Barbour, Mity, modele, para-dygmaty, Kraków: Wydawnictwo Znak 1984; J. Życiński, Teizm i filozofia analityczna. Kraków: Wydawnictwo Znak 1985; M. Heller, Wszechświat i słowo, Kraków: Wydawnic-two Znak 1991; M. Heller, Teologia i wszechświat, Tarnów: Wydawnictwo Biblos 2009; M. Heller, T. Pabjan, Elementy filozofii przyrody, Tarnów: Wydawnictwo Biblos 2009; Z. Liana, Teologia a naukowe obrazy świata, w: Wiara i nauka: materiały z sesji nauko-wej i dyskusji panelowej, red. J. Mączka, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiel-lońskiego 2010; s. 69-89, A. Anderwald, Nauki przyrodnicze w procesie rozpoznania cudu, Opole: Wydział Teologiczny Uniwersytetu Opolskiego 1997, s. 41-80. Chcąc włą-czyć szersze grono naukowców, ostatecznie zmieniono formułę wydarzenia na ogólno-polską konferencję, w czasie której ks. Grygiel wygłosił 6 godzinnych wykładów. Po każdym zaplanowano dyskusję moderowaną przez teologa, zaś całość miała zwieńczyć SPRAWOZDANIA 192debata ,,okrągłego stołu” . Jako cel konferencji obrano konstrukcję modeli apologii teizmu i fundamentalnych pojęć teologicznych w kontekście nauk przyrodniczych. Tematy wykładów ks. Grygiela były następujące: ,,Naukowy obraz świata: teorie – hipotezy – konsekwencje” , ,,Początek Wszechświata” , ,,Działanie Boga we Wszech-świecie (cuda, Opatrzność, problem zła, ,,koniec świata” )” , ,,Antropogeneza” , ,,Geneza religii w kontekście neurobiologii i kognitywistyki” , ,,M. Hellera i W. Grygiela propo-zycje apologii teizmu” . Dyskusje były moderowane przez dr Monikę Kacprzak z WSKSIM w Toruniu, o. mgr. lic. Piotra Gruszczyńskiego doktoranta z KUL, ks. dr. hab. Krystiana Kałużę z UO w Opolu, mgr lic. Paulę Rączkę doktorantkę z KUL, ks. dr. hab. Damiana Wąska z UPJPII w Krakowie i ks. dr. Rafała Pokrywińskiego z WSD w Drohiczynie. W ich trakcie teologowie stawiali prelegentowi szczegółowe pytania dotyczące poruszanej tematyki, a także ogólne, dotyczące np. założeń tzw. metody na-ukowej (sciences). Moderatorzy starali się co jakiś czas podsumowywać dyskusje i wyprowadzać wnioski pod kątem celu konferencji. Dwukrotnie doszło do polemiki między samymi teologami, gdy mówiono o naturalistycznej hipotezie genezy religii wysuwanej przez niektórych współczesnych neurobiologów i kognitywistów (jeden z teologów skłaniał się ku niej), oraz o cudzie (ujawniła się rozbieżność w rozumieniu tego pojęcia; niektórzy kwestionowali możl iwość cudu jako przekroczenia praw przyro-dy, akceptując cud w sensie subiektywno-psychologicznym i moralnym; reprezentanci lubelskiej szkoły teologii fundamentalnej, za M. Ruseckim, przypomnieli o personali-styczno-znakowej koncepcji cudu, która nie zakłada przekraczania czy sprzeczności wobec praw przyrody).    Finałem konferencji była dyskusja ,,okrągłego stołu”  o modelach apologii teizmu w kontekście nauk przyrodniczych z udziałem ks. dr. hab. Wojciecha Grygiela, ks. dr. hab. Jacentego Masteja z Instytutu Teologii Fundamentalnej KUL, ks. dr. hab. Kry-stiana Kałuży, ks. dr. hab. Damiana Wąska, ks. dr. hab. Jacka Golbiaka z Wydziału Filozofii KUL oraz ks. dr. Rafała Pokrywińskiego i moderującego ks. dr. hab. Krzyszto-fa Kauchę z Instytutu Teologii Fundamentalnej KUL. Najpierw wypowiadali się pa-neliści, po czym debatę rozszerzono na wszystkich uczestników konferencji. Większość wypowiedzi dotyczyła metodologicznej odrębności i autonomii teologii oraz nauk przy-rodniczych, a także konieczności dialogu między nimi. Ciekawym momentem było py-tanie ks. W. Grygiela o metodologiczną charakterystykę teologii, na które teologowie wspólnymi siłami starali się odpowiedzieć.   Chociaż w opinii wielu doktorantów konferencja była trudna, a uczestnikom nie udało się wprost osiągnąć zamierzonego celu (zbyt ambitnego jak na pierwszy raz), to jednak była ona realnym i naukotwórczym dialogiem interdyscyplinarnym i intradyscy-plinarnym (teologów z różnych krajowych ośrodków). W jej trakcie próbowano formu-łować ogólne wnioski i szkicować najlepsze kierunki naukowej refleksji. Obfitowała ona w naukowe ,,spięcia”  dotyczące epistemologicznych podstaw nauk przyrodniczych i teologii, rozumienia natury i nadprzyrodzoności, cudu i genezy religii. Teologowie mogli zapoznać się z warsztatem przyrodników, ich mentalnością i problemami, które SPRAWOZDANIA 193napotykają. Z pewnością teologów zdziwiło miejsce człowieka w naukowym obrazie świata, który to człowiek przez kosmologów został ,,wyrzucony”  poza świat, a przez biologów ,,pomniejszony”  na tle uniwersalnych i ważniejszych od niego procesów biologiczno-ewolucyjnych. Konferencja wykazała, że języki teologii i nauk przyrodni-czych są od siebie bardzo oddalone, i że budowa rzetelnej, zrozumiałej dla przyrodników apologii teizmu z wykorzystaniem sciences wymaga trudnej umiejętności bycia jedno-cześnie teologiem i przyrodnikiem, a także filozofem i metodologiem. Taka apologia nie może też obyć się bez odwołania do podstawowych intuicji powstających w zetknię-ciu się człowieka ze światem i byciu w nim, od których sciences zdają się programowo oddalać. Dodać należy, że konferencja ,,Teologia i nauki przyrodnicze”  była pierwszą organizowaną przez Instytut Teologii Fundamentalnej KUL transmitowaną online.     KS. RAFAŁ POKRYWIŃSKI Wyższe Seminarium Duchowne w Drohiczynie SPRAWOZDANIE Z XI ZJAZDU TEOLOGÓW FUNDAMENTALNYCH W POLSCE W dniach 16-18 września 2015 r. odbył się XI zjazd Stowarzyszenia Teologów Fun-damentalnych w Polsce. Uczestniczyło w nim ponad 60 profesorów, doktorów i studen-tów tej bardzo ważnej dyscypliny teologicznej. Gospodarzem był Rzeszów, a konkret-nie Instytut Teologiczno-Pastoralny oraz Wyższe Seminarium Duchowne. Jak co roku patronat naukowy objął Komitet Nauk Teologicznych PAN. W tym roku organizatorzy, czyli zarząd STF, postawili przed uczestnikami bardzo aktualne pytanie o islam. Temat został sformułowany: Islam. Apologia i dialog. Kiedy w zeszłym roku w Olsztynie wy-bierano zagadnienie mogące być przedmiotem następnego zjazdu, nikt nie spodziewał się takiego przebiegu wydarzeń społecznych, jaki miał miejsce w ostatnich miesiącach w Europie, w postaci masowego napływu imigrantów, w przeważającej części muzuł-manów. Obrady zaplanowano na dwa dni, w których oprócz wykładów i dyskusji był czas na odnowienie więzi towarzyskich pomiędzy teologami, naukowe rozmowy w ku-luarach, przyjęcie w poczet nowych członków, przeprowadzenie wyborów nowego zarządu, podzielenie się stanem rozwoju teologii fundamentalnej w różnych ośrodkach, prezentację książki sympozjalnej z zeszłorocznego zjazdu, możl iwość nabycia książek teologicznofundamentalnych opublikowanych w ostatnim roku, a także ubogacenie kul-turalne w postaci wyjazdu do Łańcuta i zwiedzania wspaniałego zamku Lubomirskich ROCZNIKI TEOLOGICZNE 63(2016), z. 9 DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rt.2016.63.9-15

Sprawozdanie z Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej ,,Teologia i Nauki Przyrodnicze” w ramach Marian Rusecki Memorial Lectures (KUL, 30 XI-1 XII 2015 r.)

https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/3226/2630

Sprawozdanie z Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej ,,Teologia i Nauki Przyrodnicze” w ramach Marian Rusecki Memorial Lectures (KUL, 30 XI-1 XII 2015 r.)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Platforma czasopism Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II