Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Nauk Humanistycznych
Abstract
The article presents the research results of selected aspects of Hungarian-Polish bilingualism on the example of a member of the young Polish generation in Hungary, raised in a Polish-Hungarian family that used the OPOL strategy. This issue is part of the current of research on Polish-foreign bilingualism already present in Polish language glottodidactics. The choice of the topic discussued in the paper has resulted from the scarce interest in this type of bilingualism so far. The sociocultural perspective of the analyses determined the triangulation of research tools. Narrative analysis was adopted as the leading method. Data were obtained through a semi-structured interview, an in-depth interview and from a linguistic autobiography presented in a dozen essays handwritten in both languages by the respondent under study. In the discussion of the results it was concluded – assuming a certain representativeness of the presented study – that new attitudes towards their own bilingualism may be emerging in the young generation of bilingual Hungarians, while still preserving their experienced models of bicultural upbringing. It was noted, among other things, that Polish is maintained as a herited language – the language of contact with the foreign-speaking part of the family and its culture, but that the young want to cultivate it also because of possible socio-economic benefits. Polishness is treated sentimentally, as a source of pride and self-esteem. The Hungarian-Polish bilingualism analysed serves as a „socio-cultural catapult”: it provides a good basis for adaptation in contemporary globalised realities marked by multilingualism and multiculturalism, as it familiarises one with life marked by the dynamics of one's own national, cultural or linguistic identity.Artykuł przedstawia wyniki badań nad wybranymi aspektami dwujęzyczności węgiersko-polskiej na przykładzie osoby należącej do młodego pokolenia polonijnego na Węgrzech, wychowanej metodą OPOL w rodzinie polsko-węgierskiej. Zagadnienie to wpisuje się w nurt badań dwujęzyczności polsko-obcej obecnych już w glottodydaktyce polonistycznej, a wybór wskazanego w tytule zagadnienia wynika ze znikomego dotychczas zainteresowania tego typu bilingwizmem. Socjokulturowa perspektywa analiz zdecydowała o triangulacji narzędzi badawczych. Za metodę wiodącą przyjęto analizę narracyjną. Dane pozyskano za pomocą wywiadu częściowo ustrukturyzowanego, wywiadu pogłębionego oraz autobiografii językowej przedstawionej w kilkunastu esejach, napisanych odręcznie w obu językach przez badaną. W dyskusji wyników stwierdzono – przy założeniu pewnej reprezentatywności przedstawionego studium – że w młodym pokoleniu dwujęzycznych Węgrów mogą zarysowywać się nowe postawy wobec własnego bilingwizmu, wciąż jednak przy zachowywaniu doświadczonych przez nich modeli dwukulturowego wychowania. Zauważono m.in., że polszczyzna jest podtrzymywana jako język odziedziczony – język kontaktu z innojęzyczną częścią rodziny i jej kulturą, ale młodzi chcą ją pielęgnować także ze względu na możliwe korzyści socjoekonomiczne. Polskość jest traktowana sentymentalnie, jako źródło poczucia dumy i poczucia własnej wartości. Analizowany bilingwizm węgiersko-polski pełni funkcję „socjokulturowej katapulty”: stwarza dobre podstawy do adaptacji we współczesnych zglobalizowanych realiach charakteryzujących się wielojęzycznością i wielokulturowością, ponieważ oswaja z życiem naznaczonym dynamiką własnej tożsamości narodowej, kulturowej czy językowej