Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Nauk Humanistycznych
Abstract
The article proposes the possibility of developing a theory of “circulations” in the digital humanities, combining a phenomenological perspective (Ingarden’s approach to the work of art as something that “lives” through successive concretizations, whose application to contemporary culture is advocated by Andrzej Tyszczyk) with Bruno Latour’s constructivist approach. The author argues that classical theories of the work of art, centered on a fixed structure or text, are not sufficient as a methodological perspective in the face of digital culture, where platforms, remediation, convergence, and performativity intensify the roles of those creating and experiencing culture. By introducing the concept of “circulations” – dynamic cultural systems – he emphasizes their fluid boundaries, interferences, and the ongoing negotiations of values and meanings. This theory of circulations is intended to facilitate the study of multisensory and dispersed forms of expression, especially in a world dominated by digital tools. The notion of circulation takes into account the intentional, experiential, and performative nature of cultural participation. It is presented as a research method that complements the traditional poetics of the work of art, making it easier to describe contemporary culture in its constant flow and transformation.Artykuł postuluje możliwość wypracowania teorii obiegów w humanistyce cyfrowej, łączącej perspektywę fenomenologii (Ingardenowskie podejście do dzieła żyjącego w kolejnych konkretyzacjach, którego zastosowanie do badań współczesnej kultury zaproponował Andrzej Tyszczyk) z podejściem konstruktywistycznym w ujęciu Bruno Latoura. Autor wskazuje, że klasyczne teorie dzieła, skupione na stałej strukturze czy tekście, nie są wystarczającym ujęciem metodologicznym w obliczu kultury cyfrowej, w której platformy, remediacja, konwergencja i performatywność intensyfikują role osób tworzących i odbierających kulturę. Wprowadzając pojęcie obiegów – dynamicznych systemów kulturowych – autor podkreśla ich płynne granice, interferencje oraz zachodzące w nich negocjacje wartości i znaczeń. Teoria obiegów miałaby umożliwić badanie wielozmysłowych i rozproszonych form ekspresji, zwłaszcza w świecie zdominowanym przez narzędzia cyfrowe. Pojęcie obiegu uwzględnia intencjonalny, przeżyciowy i performatywny charakter uczestnictwa w kulturze. To propozycja metody badawczej uzupełniającej tradycyjną poetykę dzieła tak, by łatwiej opisać współczesną kulturę w jej ciągłym przepływie i transformacji
