Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Nauk Humanistycznych
Abstract
According to the eminent writer, physician and psychoanalyst, Géza Csáth (1887–1919), the human psyche is comprised of various complexes. One of them, origin or race complex, can be called a national complex. Seen from this perspective, Józef Mackiewicz’s novels are characterised by, rather, their multinational complex. In the patriotic canon, occupation is an enormous, collective humiliation. Issues related to occupation in a multinational region are complex; for example, the occupation of Vilnius became normality in the time of two successive world wars. Mackiewicz claims the presence of an alien military force does not automatically lead to the enslavement of society, but Sovietisation turns out to be a genuine disaster.Według koncepcji wybitnego pisarza, lekarza i znawcy psychoanalizy Gézy Csátha (1887-1919) psychika ludzka składa się z różnych kompleksów. Jeden z nich, kompleks pochodzenia czy rasy, możemy nazwać kompleksem narodowym. Oglądane z tej perspektywy powieści Józefa Mackiewicza charakteryzuje raczej obecny w nich kompleks wielonarodowy. W kanonie patriotycznym okupacja jest wielkim kolektywnym upokorzeniem. Problematyka okupacji w regionie wielonarodowym jest zagadnieniem skomplikowanym i tak np. dla mieszkańców Wilna okupacja stała się czymś zwyczajnym podczas dwóch kolejnych wojen światowych. Obecność obcego wojska, według Mackiewicza, nie prowadzi automatycznie do zniewolenia społeczeństwa, dopiero sowietyzacja okazuje się prawdziwą katastrofą
