بررسی تاثیر سطوح مختلف کم آبیاری متعارف در مقایسه با آبیاری بخشی ریشه بر عملکرد و بهره‌وری آب در سیب زمینی

Abstract

تغییرات آب‌وهوایی و افزایش جمعیت و به‌دنبال آن نیاز به غذا و محصولات کشاورزی بیش‌تر، موجب تقاضای بیش‌تر آب در بخش کشاورزی شده است. یکی از راه‌کارهای مدیریتی برای غلبه بر این مشکل، کم‌آبیاری کنترل‌شده با توجه به عملکرد اقتصادی و معقول است. آبیاری قطره­ای سطحی و آبیاری بخشی ریشه از جمله این راه‌کارها محسوب می­شود. لذا، یک طرح تحقیقاتی در یک منطقه نیمه‌خشک ایران (مزرعه تحقیقات گیاهان داروئی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس) برای ارزیابی اثرات دو سیستم آبیاری قطره‌ای سطحی متعارف و روش آبیاری بخشی ریشه و سه سطح آبیاری (100 درصد نیاز آبی (I100)، 75 درصد نیاز آبی (I75) و 55 درصد نیاز آبی (I55)) بر ویژگی­های رشد، عملکرد و بهره‌وری آب آبیاری در دو سال زراعی 1401 و 1402 انجام شد. نتایج نشان داد رطوبت خاک در سیستم آبیاری قطره‌ای نسبت به روش آبیاری بخشی ریشه کم‌تر بود. عملکرد تر و خشک سیب‌زمینی در روش آبیاری بخشی ریشه نسبت به سیستم آبیاری قطره‌ای بالاتر بود. در مقابل راندمان مصرف آب آبیاری در تیمار I55 بیش‌ترین مقدار (60/6 و 55/7 کیلوگرم بر مترمکعب) و در تیمار I100 کم‌ترین مقدار (53/5 و 23/6 کیلوگرم بر مترمکعب) را به‌ترتیب در‌ سیستم آبیاری قطره‌ای و روش آبیاری بخشی ریشه داشت. این نتایج نشان می­دهد که با آبیاری کامل (I100) و روش آبیاری بخشی ریشه حداکثر عملکرد سیب‌زمینی حاصل شده اما راندمان مصرف آب آبیاری کاهش می­یابد، درحالی‌که ادغام روش آبیاری بخشی ریشه با کم‌آبیاری به‌دلیل مصرف آب کم‌تر در بهره‌وری آب موثر بوده و اجازه می‌دهد از این شیوه‌ها در شرایط کم‌آبی استفاده شود