مکان‌یابی پارک‌های رودکناری در حاشیه رودخانه صوفی‌چای مراغه

Abstract

احداث پارک­‌های رودکناری گامی اساسی در راستای حفاظت از رودخانه‌­های شهری به‌­شمار می‌­رود. این نوع پارک‌­ها دارای کارکردهای متعدد اکولوژیکی، اجتماعی و اقتصادی می‌­باشند و نقش قابل توجهی در افزایش پایداری شهرها ایفا می‌­کنند. در پژوهش حاضر به امکان‌­سنجی احداث پارک‌­های رودکناری در امتداد رودخانه صوفی‌­چای مراغه پرداخته شد. در راستای اهداف تحقیق از دو مدل AHP و SWOT استفاده گردید. فرایند تحلیل سلسله مراتبی نشان داد که معیارهای کاربری اراضی با ضریب 0.331 و مالکیت اراضی با ضریب 0.231 مهم‌­ترین معیارهای موثر در مکان­یابی پارک‌­های رودکناری صوفی‌­چای می‌­باشند. بالغ بر 3.4 درصد منطقه با مساحتی درحدود 30.9 هکتار در کلاس با تناسب بسیار بالا برای احداث پارک‌­های رودکناری واقع شده است. بخش عمده­‌ای از این پهنه‌­ها (حدود 21 هکتار) در بازه جنوبی پیراشهر مراغه قرار گرفته است. این سایت برای احداث پارک رودکناری در جنوب شهر مراغه و حد فاصل پهرآباد- راه‌­آهن پیشنهاد گردید. سایت مذکور به دلیل مجموعه‌­ای از عوامل ازقبیل عرض زیاد دشت سیلابی، وسعت قابل توجه اراضی رودکناری (حریم)، مالکیت عمومی، دسترسی مناسب به رودخانه، دسترسی مطلوب به شبکه­‌های ارتباطی اصلی و امکان پیوستگی اکولوژیکی با زیرساخت­‌های سبز امتداد رودخانه صوفی­‌چای و عرصه‌­های طبیعی پیرامون برای احداث پارک رودکناری حائز شرایط مطلوبی می­‌باشد. ارزیابی سایت پیشنهادی با استفاده از مدل سوات نیز نشان داد که نقاط قوت و فرصت­‌های این سایت به‌­مراتب بیشتر از نقاط ضعف و تهدیدها می­‌باشد. بر این اساس، احداث پارک رودکناری در سایت پیشنهادی می‌­تواند نتایج مثبتی نظیر حفاظت از رودخانه صوفی‌­چای، پیوستگی اکولوژیکی، افزایش تعاملات اجتماعی، عدالت فضای سبز و ترویج گردشگری به همراه داشته باشد