The author examines the challenges faced by the sejmiks of the Lesser Poland Province with the organisation of a new type of military unit made up of recruits from a proportionate number of hearths (Polish pl.: dymy) in response to another Turkish offensive against the Commonwealth in 1676. On the basis of King Jan III Sobieski’s memorandum, the Coronation Sejm convened that same year passed a constitution aimed at improving the military recruitment process conducted by the sejmiki, addressing the shortcomings of previous recruitments of łan troops, i.e., soldiers drafted per the income or land area (the number of lans, in Polish łan, in Latin laneus) and hearth soldiers.
The article argues that, despite these efforts, the nobility gathered at the sejmiks either failed or, in many cases, deliberately refused to strictly follow the parliamentary directives. The organisation of the hearth infantry in 1676 suffered from the same issues that plagued previous similar undertakings, leading to results that fell far short of expectations. The example of the activities of Lesser Poland’s noble self-government presented here may serve as a useful reference for further research on the attitudes of the nobility in other provinces of the Polish-Lithuanian Commonwealth.Autor artykułu przedstawia problemy związane z organizacją przez sejmiki prowincji małopolskiej piechoty dymowej w obliczu kolejnej ofensywy tureckiej na ziemie Rzeczypospolitej w 1676 r. Na podstawie memoriału króla Jana III Sobieskiego sejm koronacyjny zwołany w tym samym roku uchwalił konstytucję, która miała usprawnić formowanie wojska przez sejmiki, niwelując bolączki poprzednich wypraw łanowych i dymowych. W artykule starano się dowieść, że mimo wszystko szlachta zgromadzona na sejmikach nie była w stanie, bądź też w wielu wypadkach nie chciała trzymać się literalnie zaleceń sejmowych. Organizację piechoty dymowej w 1676 r. trapiły te same bolączki, które dotykały poprzednie, podobne przedsięwzięcia, toteż jej efekty były dalekie od oczekiwań. Przedstawiony tu przykład działalności szlacheckich samorządów małopolskich może być przydatny dla dalszych badań nad postawą szlachty z innych prowincji państwa polsko-litewskiego
