Zmiany struktury rodzajowej handlu wewnątrzgałęziowego w Polsce w latach 1995–2014 na tle pozostałych państw Europy Środkowej i Wschodniej – członków UE. Wnioski dla zmian konkurencyjności polskiego handlu zagranicznego

Abstract

This article aims to identify the changes in Poland’s intra-industry trade (IIT) in the period 1995–2014 in comparison with the other 9 Central and Eastern European countries (CEECs) – the EU Member States (also referred to as the EU-9) – and to assess the resulting changes in the competitiveness of Polish foreign trade. We analyse the changes in Poland’s trade in the context of IIT for several reasons: (a) IIT is considered to be more beneficial than inter-industry specialisation, (b) IIT intensity is an important indication of the degree of convergence of the trading partners, (c) changes in IIT illustrate the evolution of trade competitiveness. The analysis covered Poland’s trade with 3 groups of trading partners: the EU-15, the EU-9 and other countries. In order to show the changes in the intensity and nature of intra-industry specialisation, the Grubel-Lloyd index was computed on the basis of the Comtrade database. The main conclusions are as follows: IIT was a vital driver of Poland’s trade integration with all three groups of trading partners under examination. Its development indicated a significant improvement in the commodity structure of trade, reflected in a marked rise in the share of vertical intra-industry trade in high-quality products in total trade.Celem artykułu jest pokazanie zmian intensywności i struktury rodzajowej handlu wewnątrzgałęziowego Polski w latach 1995–2014 na tle pozostałych 9 państw Europy Środkowej i Wschodniej – członków UE (zwanych też UE-9) – i ocena na tej podstawie zmian konkurencyjności polskiego handlu zagranicznego. Zmiany w handlu Polski analizujemy przez pryzmat IIT z kilku powodów: (a) IIT jest uważany za bardziej korzystny od specjalizacji międzygałęziowej i wywołujący mniejsze koszty dostosowawcze, (b) intensywność IIT jest istotnym przejawem stopnia konwergencji partnerów handlowych, (c) zmiany IIT ilustrują kierunki ewolucji konkurencyjności handlu. Analizą objęto handel Polski z 3 grupami partnerów handlowych: UE-15, UE-9 oraz z pozostałymi państwami. W celu pokazania zmian intensywności i charakteru specjalizacji wewnątrzgałęziowej obliczono wskaźnik Grubela-Lloyda w oparciu o bazę danych Comtrade. Główne wnioski są następujące: IIT był istotnym motorem integracji handlowej Polski ze wszystkimi trzema analizowanymi grupami partnerów (aczkolwiek w różnym tempie). Jego rozwój odzwierciedla też istotną poprawę struktury towarowej handlu, czego wyrazem był znaczący wzrost udziału pionowego handlu wewnątrzgałęziowego produktami wysokiej jakości