Krzywkowska, Justyna

Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)

  Ius Matrimoniale25 (2014) n. 1Ogólnopolska Konferencja NaukowaJak przygotować do małżeństwa?(Olsztyn, 9-10 maja 2013)W dniach 9-10 maja 2013 r. na Wydziale Prawa i Administracji Uni­wersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie odbyła się III Ogól­nopolska Konferencja Prawa Małżeńskiego i Rodzinnego pt. Jak przy­gotować do małżeństwa? Głównym organizatorem konferencji była Katedra Prawa Kanonicznego i Wyznaniowego WPiA UWM, zaś jej współorganizatorami: Korpus Adwokatów Kościelnych w Polsce oraz Studenckie Koło Naukowe Prawników Kanonistów UWM. Obra­dy miały miejsce w Centrum Konferencyjnym UWM i zgromadziły liczną grupę uczestników. Adresatami konferencji byli pracownicy są­downictwa kościelnego i państwowego, duszpasterze, wychowawcy, studenci, narzeczeni, a także wszyscy zainteresowani jak najlepszym przygotowaniem się do małżeństwa. Powitania uczestników doko­nał ks. prof. zw. dr hab. Ryszard Sztychmiler (UWM), który wskazał cele konferencji: analizę norm prawnych dotyczących przygotowa­nia do małżeństwa (w systemie prawa polskiego, w systemach praw­nych innych krajów, w systemach prawnych różnych wspólnot religij­nych - szczególnie zaś w prawie kanonicznym); określenie i analizę problemów wynikających z braku odpowiedniego przygotowania do małżeństwa, a ujawniających się w płaszczyźnie społecznej, psy­chologicznej, prawnej i ekonomicznej; konfrontację teorii z prakty­ką oraz pogłębienie dyskusji naukowej we wskazanym zakresie, jak również wypracowanie odpowiednich propozycji legislacyjnych. Pro­gram konferencji składał się z następujących części: 1) Przygotowa­nie do małżeństwa w świetle prawa i nauczania Kościoła katolickie­go, 2) Przygotowanie do małżeństwa w świetle prawa państwowego,3) Przygotowanie do małżeństwa w świetle psychologii, etyki, socjolo­gii. W ostatnim panelu wystąpili studenci, którzy przedstawili swoje spojrzenie na problem przygotowania do małżeństwa i swoje postula­ty. Referaty wygłosili reprezentanci wielu polskich ośrodków nauko­wych (UWM, UKSW, KUL, UAM, UPJPII, UWr, UMK, UŁ, UŚ), - 119 -    Justyna Krzywkowskaseminariów duchownych, sądów kościelnych (m.in. archidiecezji war­szawskiej, szczecińsko-kamieńskiej, diecezji opolskiej, gliwickiej, so­snowieckiej), sądów państwowych i kancelarii prawnych. Oficjalnego otwarcia konferencji dokonał prof. UWM dr hab. Piotr Majer, Pro­dziekan ds. Nauki WPiA.Przewodniczącym sesji pierwszej był ks. dr hab. Mieczysław Ró­żański, prof. UWM. Jako pierwszy referat wygłosił ks. prof. zw. dr hab. Ryszard Sztychmiler (UWM, WSIiE w Olsztynie, KAK). Wystą­pienie dotyczyło przygotowania do małżeństwa według Dyrektorium Duszpasterstwa Rodzin z 2003 r. (nr 18-36), a mianowicie wskazane zostały zalety i mankamenty tego bardzo ważnego w zakresie przygo­towania do małżeństwa dokumentu Kościoła w Polsce. Według Auto­ra: „Pożyteczne byłoby ponowne opracowanie kwestii związanych ze ściśle prawnym aspektem przygotowania do małżeństwa i opracowa­nia w przyszłości nowego dyrektorium, obejmującego także wszystkie kwestie ściśle prawne, dodając praktyczne rozwiązania dotyczące wy­magań zawartych w kan. 1066-1072 KPK.”Następnie głos zabrał ks. dr Tomasz Pocałujko (UWM, WSD w Olsztynie), który wygłosił ciekawą prelekcję pt: Przyczyny kryzysumałżeństwa, principia prawa małżeńskiego oraz propozycje winnychodpowiednich środków» (kan. 1067) w przygotowaniu do ślubu. Pre­legent pełniący urząd sędziego diecezjalnego próbował odpowiedzieć m.in. na następujące pytania: „jak wytłumaczyć, że w czasie przygo­towania do małżeństwa nie wyłaniają się fakty, które okazują się tak oczywiste w siedzibie trybunału kościelnego, gdy małżeństwo się już rozpadło? Czy przed zawarciem ślubu nie można było już nic wię­cej zrobić?”. Według Prelegenta w obecnych czasach należy mówić „o prawie do zawarcia małżeństwa ważnego oraz prawie do tego, by wiedzieć czy się to czyni rzeczywiście.”Kolejny prelegent ks. dr Robert Piega (Sąd Biskupi w Sosnowcu, WSH w Sosnowcu) wskazał, że nupturient nie tylko ma prawo do otrzymania od duszpasterzy pomocy w przygotowaniu się do małżeń­stwa, ale także ma prawo do tego, aby kandydat na współmałżonka był przygotowany do życia w małżeństwie.Na temat katechizacji przedmałżeńskiej w Polsce mówiła dr Ju­styna Krzywkowska (UWM). W wystąpieniu poruszyła następujące zagadnienia: katechizacja jako konkretna forma ewangelizacji, treść i formy nauczania przedślubnego, katechizacja narzeczonych w wy­branych diecezjach.- 120 -     Ogólnopolska Konferencja Naukowa Jak przygotować do małżeństwa?(Olsztyn, 9-10 maja 2013)Kolejny wykład - dotyczący dokumentów gromadzonych i wytwa­rzanych na potrzeby zawarcia małżeństwa - wygłosił ks. dr Wojciech Witkowski (KUL). Prelegent podkreślił, że dokumenty te spełniają istotną rolę, ponieważ potwierdzają zdolność nupturientów do ważne­go i godziwego zawarcia małżeństwa.Ostatni referat w tej części konferencji wygłosił ks. dr Tomasz Bia- łobrzeski (UKSW, Sąd Biskupi Płocki). Tematem referatu był czaso­wy zakaz zawarcia małżeństwa. Autor przenalizował treść kan. 1077 § 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego oraz przedstawił poszczególne za­kazy zawarcia małżeństwa.Po przerwie kawowej kontynuowano rozważania na temat przygo­towania do małżeństwa w świetle prawa i nauczania Kościoła katolic­kiego. Referaty wygłosili: mgr lic. Monika Gwóźdź (US) - Przygoto­wanie do małżeństwa w przemówieniach papieży do Roty Rzymskiejw latach 1962-20)12, mgr lic. Monika A. Nakielska (KUL) - Do mał­żeństwa przez bierzmowanie, mgr lic. Joanna Betlejewska (Sąd Diece­zji Opolskiej, KUL) Protokół rozmów kanoniczno-duszpasterskichz narzeczonymi. Formalność czy skuteczne rozeznanie sytuacji praw­nej kandydatów do małżeństwa? Uwagi z pozycji obrońcy węzła mał­żeńskiego, mgr lic. Magdalena Kołbuc (KUL) - Przygotowanie domałżeństwa osób związanych klauzulą zakazującą zawarcia związkumałżeńskiego oraz ks. mgr lic. Krzysztof Pokorski (Sąd Metropolital­ny Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej, KUL) - Przygotowaniedo małżeństwa duchownych z papieską dyspensą od celibatu.Następnie odbyła się dyskusja. Ks. prof. Ryszard Sztychmiler stwierdził, że są te same koteria przy zawieraniu małżeństwa i przy stwierdzaniu nieważności małżeństwa, są jedynie inne oczekiwania ludzi. Zgodnie podkreślano, że należy uszczegółowić badania narze­czonych, ponieważ młodzi coraz częściej lekceważą przygotowanie do małżeństwa. Ks. dr Tomasz Pocałujko wysunął postulat, aby za­cieśnić współpracę prawników kanonistów z proboszczami. Z kolei swoje zadowolenie z udziału w konferencji publicznie wyraził prof. Tadeusz Smyczyński, który stwierdził, że z wielkim zaciekawieniem wysłuchał wygłoszonych referatów i podkreślił, że niestety nastąpiło zobojętnienie wśród ludzi, nie znają oni wartości obietnicy, nie czują potrzeby mówienia prawdy i stąd może wynikać duża liczba rozwo­dów w dzisiejszych czasach. Mgr Mikołaj Pawlak, adwokat kościelny (KAK) wysunął postulat wystąpienia z wnioskiem do Rady Prawnej KEP o zmodyfikowanie protokołu badania narzeczonych, aby dosto­- 121 -        Justyna Krzywkowskasowany był on do dzisiejszych czasów (wniosek poparli uczestnicy konferencji): aby proboszczowie nie ograniczali się tylko do zapisy­wania odpowiedzi tak / nie. Kończąc sesję ks. dr hab. Mieczysław Ró­żański. prof. UWM podsumował, że podjęty problem przygotowania do małżeństwa jest faktycznie żywy i aktualny, o czym świadczyła bo­gata dyskusja.Drugi dzień konferencji rozpoczęła Msza św. odprawiona w kościele akademickim. Na dzień 10 maja 2013 r. przewidziano trzy sesje tema­tyczne. Sesji poświęconej przygotowaniu do małżeństwa w świetle pra­wa państwowego przewodniczył ks. prof. zw. dr hab. Ryszard Sztych- miler. W jej ramach referaty wygłosili wykładowcy UWM: ks. dr hab. Mieczysław Różański prof. UWM - Dokumenty do zawarcia małżeń­stwa wyznaniowego ze skutkami cywilnymi; dr Jacek Mrozek - Wol­ność religijna kandydatów do małżeństwa w świetłe prawa; dr Marcin Adamczyk - Rozwód jako efekt braku prawidłowego przygotowania do małżeństwa; mgr Katarzyna Cygan - Zezwolenie sądu na zawarciezwiązku małżeńskiego przez kobietę małoletnią. Ciekawe spostrzeżenia przedstawiła dr Magdalena Rzewuska, której referat dotyczył wyczeki­wania, czyli jednej z czynności przygotowawczych do zawarcia mał­żeństwa cywilnego. Autorka zaproponowała lepsze wykorzystywanie w praktyce okresu wyczekiwania oraz jego wydłużenie wobec określo­nej wiekowo grupy osób. Ze względu na obowiązki sądowe referat dra Macieja Rzewuskiego na temat roszczeń wynikających z zerwania za­ręczyn odczytała siostra dr Magdalena Rzewuska. Z kolei najważniej­sze punkty opracowania Problematyka przygotowania do małżeństwaw aspekcie ochrony rodzicielstwa autorstwa mgr Krystyny Ziółkow­skiej wygłosił doktorant mgr Adam Żulewski. Ostatni referat - Związkipartnerskie w wybranych systemach prawnych - w sesji drugiej przed­stawił doktorant z UPJPII mgr Mateusz Fąfara.Następnie przystąpiono do dyskusji, w której czynny udział wzięli: dr Marcin Adamczyk, mgr Jerzy Akińcza, mgr Anna Franusz, ks. prof. Ryszard Sztychmiler oraz mec. Edward Ośko. Najwięcej pytań skiero­wano do ostatniego Prelegenta: co rozumie on przez pojęcie „związek partnerski”?, czy nie jest lepsza adopcja dziecka przez osoby żyjące w związku partnerskim niż długotrwały pobyt dziecka w domu dziec­ka?, skąd taka teza, że osoby żyjące w związku partnerskim nie chcą brać odpowiedzialności za swój związek?, dlaczego w wystąpieniu po­wołuje się Autor na prawo naturalne? Po odpowiedzi na wszystkie po­stawione pytania uczestnicy konferencji udali się na przerwę kawową.- 122-Ogólnopolska Konferencja Naukowa Jak przygotować do małżeństwa?(Olsztyn, 9-10 maja 2013)Kolejnej sesji przewodniczył Prodziekan ds. studiów stacjonarnych dr hab. Piotr Krajewski, prof. UWM, a dotyczyła ona przygotowania do małżeństwa w świetle psychologii, etyki, socjologii. W ramach tej części programu prelegenci poruszyli takie tematy jak: przygotowa­nie do małżeństwa osoby z zaburzeniami histrionicznymi (dr n. med. Przemysław Cynkier, prof. dr hab. Zdzisław Majchrzyk); narzeczeń- stwo - relikt czy przygotowanie do dojrzałego małżeństwa (ks. mgr lic. Marcin Królik), znaczenie czystości przedmałżeńskiej (mgr Anna Baranowska); rola rodziców w zakresie przygotowanie swoich dzieci do małżeństwa (mgr Monika Krzywkowska); oddziaływanie dysfunk­cjonalnego środowiska rodzinnego na zdolność przygotowania się do zawarcia związku małżeńskiego i budowania trwałych relacji mię­dzyludzkich (mgr Kamila Kowal); odpowiedzialność za życie ludz­kie jako istota przygotowania do małżeństwa (mgr Olaf Szczypiński); kurs przedmałżeński - założenia a rzeczywistość (mgr Marzena Żu- lewska); rola i zakres odpowiedzialności mediów w procesie przygo­towania do małżeństwa (mgr Adam Żulewski). Coraz częstsze związ­ki katolików i osób o innej przynależności religijnej były powodem przedstawienia kolejnych zagadnień: przygotowanie nupturientów do zawarcia małżeństwa katolicko-muzułmańskiego (ks. dr Tomasz Jaku­biak) oraz znaczenie narodowości i wyznania narzeczonych (mgr Ra­fał Wójcicki).W ostatniej sesji, której przewodniczącą była dr Justyna Krzyw­kowska, możliwość wygłoszenia komunikatów otrzymali wyróżniają­cy się studenci zrzeszeni w kołach naukowych działających na Wy­dziale Prawa i Administracji UWM. Młodzi prelegenci dostrzegli wiele współczesnych zagrożeń: akceptowanie alternatywnych form życia rodzinnego; braki w zakresie wiedzy na temat katolickiego mo­delu rodziny; zanikanie wartości rodzinnych, nieumiejętność radzenia sobie z problemami; traktowanie ślubu jedynie w kategorii wydarze­nia, a nie duchowego przeżycia.Zamknięcia obrad dokonał przewodniczący komitetu organizacyj­nego konferencji - ks. prof. Ryszard Sztychmiler, który podziękował wszystkim za przybycie i czynny udział w tym ciekawym, interdyscy­plinarnym spotkaniu naukowym.Justyna Krzywkowska (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie)123-

Polish

Ogólnopolska Konferencja Naukowa Jak przygotować do małżeństwa? (Olsztyn, 9-10 maja 2013)

https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/im/article/download/6084/5567

Ogólnopolska Konferencja Naukowa Jak przygotować do małżeństwa? (Olsztyn, 9-10 maja 2013)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Czasopisma UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)