Ahmet Emre Hatır

Merve Nur Turan

Türkiye Aile Hekimliği Dergisi

Directory of Open Access Journals

iVasco da Gama Hareketi değişim programı adı altında yapılan ve Hollanda Ulusal Aile He-kimliği Asistanları Birliği (The Dutch National Association of GP Trainees– LOVAH) tarafından düzenlenen kongreye katılımı da içeren program için Türkiye temsilcisi olarak iki kişi seçildik. Bu program sayesinde 21-25 Ocak 2020 tarih- leri arasında Hollanda’da bulunduk, ayrıca Rot-terdam’da düzenlenen bir kongreye katıldık. Biz-le birlikte toplam 12 ülkeden 24 aile hekimliği asistanı/uzmanı programa katıldı. Program; bir gün aile hekiminin yanında gözlem yapma ve iki gün kongreye katılım-sosyal tesislerin gezilmesi şeklindeydi.  Hollanda’ya gitmeden önce LOVAH temsil-cileri ile  iletişim kurduk, bizimle ilgilenecek olan ve iki gece bizi evinde ağırlayacak  aile hekimi asistanı/uzmanı ile iletişime geçtik. Son iki gün kongre alanına yakın bir otelde ücretsiz olarak konakladık. (Fotoğraf 1)İlk gün Amsterdam havaalanına indik. Deven-ter ve Den Haag şehirlerine gitmek üzere ayrıl- dık. Akşam saatlerinde Hollandalı arkadaşları-mızla buluştuk ve evlerinde güzel zaman geçir-dik. İkinci gün evinde konakladığımız aile he- kimlerinin kliniklerine ziyarette bulunduk. Kli-1)  Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Konya2)  Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, İzmir2020 © Yayın hakları Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği’ne (TAHUD) aittir. Medikal Akademi tarafından yayımlanmaktadır. Bu makalenin koşullu kullanım hakları Medikal Akademi ve TAHUD tarafından Creative Commons Attribution-NoCommercial-NoDerivs 3.0 Unported (CC BY-NC-ND3.0) lisansı aracılığıyla bedelsiz sunulmaktadır.  Copyright © 2020 Turkish Association of Family Physicians (TAHUD). Published by Medikal Akademi, Istanbul.This article is licensed by Medikal Akademi and TAHUD under the terms of Creative Commons Attribution-NoCommercial-NoDerivs 3.0 Unported (CC BY-NC-ND3.0) License.2020 Hollanda LOVAH Değişim Programı GözlemlerimizHazırlayanlar:  Ahmet Emre Hatır1, Merve Nur Turan2Aile Hekimliğinden Haberler | News from Family PracticeTürk Aile Hek Derg  2020; 24 (4): i-viii© TAHUD  2020Fotoğraf 1HaberlerTürkiye Aile Hekimliği Dergisi | Turkish Journal of Family Practice | Cilt 24 | Sayı 4 | 2020 iinikte çalışan hekim ve hekim dışı sağlık perso-nelleri tarafından samimi bir şekilde karşılan- dık, sohbet ettik. Klinikte bir şef aile hekimi, iki aile hekimliği uzmanı, bir asistan vardı. Acil biri-minin telefonlarına bakan bir sağlık çalışanı ve randevulu hastaları kapıda karşılayan, sonrasında bekleme odasına alan iki personel vardı. Laboratuvar ve küçük cerrahi işlemlerine ba-kan bir diğer personel de vardı. Tanışmadan son-ra muayene odasına geçtik ve birlikte hastaları muayene ettik, bilgi alışverişinde bulunduk. Dok-tor odası oldukça düzenliydi ve insanın içini açan bir şekilde tasarlanmıştı. Hollanda’da randevulu sistem olduğu için hastalar önce bekleme odası-na alınmakta sonra doktor tarafından karşılana-rak muayene odasına gidilmekteydi. Bekleme sa- lonundan hekim odasına geçerken hastayla kısa bir sohbet ediliyordu. Hastadan uzun bir anam-nez alınıp detaylıca muayene edilirken ingiliz-ce olarak bize özetlendi, hatta hasta hakkında tartışacak kadar vaktimiz oldu. (Fotoğraf 1)Bir aile hekiminin ortalama 2000 kadar nüfu- su olup günde en fazla 35 hasta bakıyordu. Her gelen kişiye ortalama 10-15 dakika süre ayırıyor-du. Mesai saatleri 08.00-16.00  arasındaydı, ger-ekli durumlarda saat 17.00’ye kadar uzayabiliyor-du. Saat 11.00’de ev ziyareti için ön görüşmeler yapılıyordu. Genellikle 65 yaş üstü hastaları tel-efonla arayıp kronik hastalıklarıyla veya başka herhangi bir durumla ilgili sorunları araştırılıyor ve çözüm bulunuyordu, gerekirse hasta evinde ziyaret ediliyordu. Aile hekimi hasta sevklerini, ince eleyip sık dokuyarak yapıyordu. İlaveten mesai bitimine yakın bir zamanda yine 65 yaş üstü olup genel du-rumu kötü olan hastalara ev ziyareti yapılıyordu. Sohbetimiz esnasında Hollanda’da yasal olan öte-nazi uygulamasında aile hekimlerinin, kişilerin psikolojik ve fiziksel uygunluğu açısından izlem-lerinde aktif rol aldıklarını öğrendik.   Hollanda sisteminde belki de en şaşırdığımız olay acil vakalara gitmeleri idi. Doktor, klinikte bulunan 112 sistemine bağlı personel tarafından aranıp gerekli medikal araçlarla kendi özel ara-basıyla hastanın olduğu yere gidiyordu. Yani in- sanlar istedikleri zaman ambulansı evine çağı-ramıyordu. Gözlemlerimiz arasında hasta ve hekim ara-sındaki iletişimi güçlendirdiğine inandığımız bir konu da devletin hazırlamış olduğu internet bil-gi sayfası oldu. Hekimin tanı  koyduğu hastalıkla ilgili hastaya basit bir şekilde bilgi vermesini sağlayan bu web sitesinde hastalıkların semp-tomlarından etiyolojisine, tedavi seçeneklerine kadar kısa bilgiler bulunuyordu. Bu web sitesi sayesinde görsel olarak da bilgilenen hastalar; hastalığının ne olduğu, nasıl bir yol izleneceği ve  acil durumların neler olduğu konusunda bilgi sahibi olduktan sonra hekimin yanından güvenle ayrılıyordu. Kan tetkiki ya da radyolojik görüntüleme ru-tin olarak kullanılmıyor, sadece gerekli durum-larda isteniyordu. Hastaları yönetirken her zaman ulusal kılavuzlara bağlı kalınıyordu. Yaklaşık 90 tane kılavuzları vardı, her zaman ordaki bilgilere Fotoğraf 2 HaberleriiiHaberlerdayanarak tanı-tedavi yönetimi yapıyorlardı. Ellerinin altında olan bu güvenilir platform-lar sayesinde gereksiz ezberleme yükünden kurtuluyorlardı. Öksürük şikayetiyle gelen her hastaya özel bir durumu yoksa asla akciğer grafisi çektirmiyorlardı. Dikkatimizi çeken başka bir husus ise son dört yıldır kullanımda olan parmak ucundan C-Reaktif Protein (CRP) değerini ölçen cihazlarının olmasıydı. Bu cihaz iki dakikada sonuç vermek-teydi ve venöz kanla aynı güvenirlikte olduğunu öğrendik. CRP değeri çok yüksek sonuçlanan hastalara kliniğiyle birlikte gerekli durumlarda antibiyotik reçete ediliyordu. Ülkemizde de, ger-eksiz yere istenen birçok kan tetkiğinin önüne bu cihazla geçilebileceğini düşünmekteyiz. En basitinden bu cihaz bile milli servetimizi koru-mada çok önemli bir etken olabilir. Bir günde sadece bir hastaya antibiyotik ya-zıldı, ilaç reçete edilmesi düşünülmeyen hasta-lara ise detaylı bilgi verildi, yapmaları gereken- ler öğütlendi, hastalar hiçbir şekilde doktora kar-şı çıkmadı çünkü uzun süre konuşunca hasta- lar ikna olmaktaydı. Hollanda’da bu yüzden anti-biyotik direncinin çok düşük olduğunu öğrendik. İnsanların her gün spor yapmaları ve diyetlerine dikkat etmeleri sürekli hasta olmalarını engelle-mekte ve antibiyotik hedefindeki kişiler genelde 65 yaş üstünü oluşturmaktaydı. (Fotoğraf 3)Klinikte asistanın başında bir supervisor (gö- zetimci) doktor bulunmaktaydı. Asistan bileme-diği bir durum olduğunda supervisordan yardım isteyerek hastaları yönetiyordu. Hastalara tek ba- şına bakması, sorumluluk alması, bilemediği du-rumları tecrübeli birine danışabilmesi sonucunda asistanlar hem tecrübe kazanmakta hem de iyi bir aile hekimi olma yönünde sağlam adımlar atmaktaydı. Aile hekimliği ihtisası çoğu Avru-pa ülkesinde olduğu gibi Hollanda’da da üç yıl sürmektedir. İlk ve üçüncü yılı aile hekimliği kliniğinde geçirmektedirler. İkinci yıllarında altı ay acil, üç ay bakım evi ve üç ay uzmanlaşmış ruh sağlığı kliniğinde ro-tasyon yapmaktadırlar. Asistan maaşı ortalama 2700 euro civarında ve uzman maaşı ise ortala-ma 10.000 euro olduğunu öğrendik. Ülkemizde uzman olmak için zorunlu olan tez yazımı, göz-lemlediğimiz kadarıyla hiçbir Avrupa ülkesinde yoktu. (Fotoğraf 4)Üçüncü gün Rotterdam’da diğer ülkelerden gelen aile hekimliği asistan/uzmanları ile buluşup otele yerleştik. Kısa bir dinlenmeden sonra, aile hekimlerinin gönüllü olarak çalıştıkları kendilerini ‘street doctors’ olarak tanımladıkları evsiz insan-lara bakım sunan iki tesisi ziyaret ettik. Misyon ve vizyonlarından bahsettiler. İnsanları  evsiz kalma-ya iten nedenler, madde ve ilaç bağımlılıklarının ve kişisel zekanın bu duruma olan etkisi; evsiz Hatır AE., ve Turan MN. |  2020 Hollanda LOVAH Değişim Programı GözlemlerimizFotoğraf 3 Fotoğraf 4 HaberlerTürkiye Aile Hekimliği Dergisi | Turkish Journal of Family Practice | Cilt 24 | Sayı 4 | 2020 ivinsanların tedavilerini belirleyip, sosyal hayata tekrardan adapte olmaları için gerekli adımlar- dan bahsedildi. (Fotoğraf 5)Son gün kongreye ayrılmıştı. Tüm Hollan-da’dan gelen yaklaşık 1200 aile hekimi asistanı-na ev sahipliği yapan, ayrıca Hollandalılar için çok önemli olan bir kongreydi. Kongrenin konu-su cinsellikti ve dört oturumdan oluşmaktaydı. Eğlenceli bir açılış konuşmasından sonra ara ve-rildi ve standları tek tek gezme fırsatı elde ettik. Ülkemizdeki kongrelere benzemekle birlikte bi-raz daha sosyal yönü ağır basan bir kongre idi. Eş zamanlı yerlerde yapılan en az beş paralel oturum vardı. İstenmeyen gebeliklerden korunma yolları, cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve transseksüel-likle ilgili oturumlara katıldık. İngilizce olmayan oturumlarda simultane çeviri  yapıldı. (Fotoğraf 6) Katıldığımız değişim programı ile birçok ül- kenin eğitim ve uzmanlık sistemini inceleme fır-satını bulduk, çeşitli ülkelerin kültürlerini öğren-dik. Ülkemizdeki aile hekimliği uygulamalarını geliştirebilmek için neler yapmamız gerektiğini, hastalarla olan iletişimimizi iyileştirebileceğimi-zi keşfettik. Türkiye’deki milli servetimize yö-nelik tehditleri nasıl azaltabileceğimizi, nasıl a- kılcı bir şekilde hasta yönetimi yapabileceğimi- zi düşündük. Eskiye nazaran ülkemizde daha iyi bir noktaya gelen aile hekimliği uygulamaları-nı daha da üst düzeylere çıkarmak için has-tanemizdeki doktorlara bilgi verdik ve değişim programlarına katılmaları için cesaretlendirdik. Ülkemizdeki eksikleri atılacak küçük adımlarla aşabileceğimizi düşünmekteyiz, güzel günlerde sağlıklı bir çalışma ortamı dileğiyle…Fotoğraf 5 Fotoğraf 6Geliş tarihi:  26/09/2020Kabul tarihi: 22/11/2020Yayın tarihi: 25/12/2020 İletişim adresi:Arş. Gör. Dr. Ahmet Emre Hatırhatiremre@gmail.comArş. Gör. Dr. Merve Nur Turanmerventuran@gmail.com

2020 Hollanda LOVAH Değişim Programı Gözlemlerimiz

https://turkjfampract.org/article/download/687/686

2020 Hollanda LOVAH Değişim Programı Gözlemlerimiz

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Directory of Open Access Journals