İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
Abstract
Psk. Dan., Milli Eğitim Bakanlığı, Doktora Öğrencisi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü,
Psikoloji Bölümü, [email protected], https://orcid.org/0000-0001-9730-0189 -- Prof. Dr., İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü,
[email protected], , https://orcid.org/0000-0002-7303-0396Bu araştırmanın amacı, arşiv tarama yöntemini kullanarak din ve maneviyat olgusunu psikolojide varoluşçu
yaklaşım kapsamında, özellikle Viktor Frankl örneği özelinde incelemektir. Psikolojinin dine ve maneviyata olan
ilgisi son birkaç on yıl içinde önemli miktarda artmıştır. 19. yüzyıl, varoluşçu psikolojinin gelişimini etkileyen bir
dizi hareketin ortaya çıktığı bir süreç olmuştur. Bu gelişmelerle birlikte varoluşçu yaklaşımın öznel metodolojisinin
ve fenomenolojik epistemolojinin din ve maneviyat psikolojisi alanına önemli bir katkı sağladığı anlaşılmaktadır.
Varoluşçu psikoloji, üç farklı ekolle ön plana çıkmaktadır ve bunlardan biri Victor Frankl’ın geliştirdiği Logoterapi
ekolüdür. 1950'lerden itibaren, Viktor Frankl’ın çalışmaları psikolojiye yeni ve varoluşsal bir bakış açısı
kazandırmıştır. Frankl, din ve maneviyat kavramını psikolojiye yeniden yerleştirmeye çalışarak maneviyat
psikolojisinin gereğini vurgulamıştır. Frankl’ın yaklaşımına göre, din ve maneviyatı sağlıklı bir yaşamın önemli bir
yönü olduğuna inanılan tutarlı bir anlam sisteminin geliştirilmesi için güçlü kaynaklardan biri olarak görmek
mümkündür. Bununla birlikte doğru anlaşılan varoluşçu psikoloji yaklaşımı, ne din ve maneviyat yanlısı ne de
karşıtıdır; hatta farklı temsilcilerinin din ve maneviyat hakkında çok farklı görüşleri mevcuttur. Bu yaklaşımlar büyük
ölçüde agnostik kalarak, dini inançlar ve manevi deneyimlerle uğraşırken, bunlara insanın anlam arayışının önemli
kaynakları olarak yaklaşmıştır. Bununla birlikte varoluşçu psikolojinin kapsamını hem psikolojik hem de teolojik
nitelikteki evrensel soruları içerecek şekilde genişleten felsefi çerçevesinden dolayı, din ve maneviyat psikolojisi
kapsamında, danışmanlık teorileri arasında ön plana çıktığı anlaşılmaktadır.The purpose of this study is to examine the phenomenon of religion and spirituality within the scope of the
existential approach in psychology, especially in the case of Viktor Frankl, using the archive scanning method.
Psychology's interest in religion and spirituality has grown significantly over the last few decades. The 19th century
was a period in which a series of movements that influenced the development of existential psychology emerged.
With these developments, it is understood that the subjective methodology of the existentialist approach and the
phenomenological epistemology made an important contribution to the field of religion and spirituality psychology.
Existential psychology comes to the fore with three different schools, one of which is the Logotherapy school
developed by Victor Frankl. Since the 1950s, Viktor Frankl's work has brought a new and existential perspective to
psychology. Frankl re-emphasized the need for psychology of spirituality by trying to reinsert the concept of religion
and spirituality into psychology. According to Frankl's approach, it is possible to see religion and spirituality as one
of the powerful resources for the development of a coherent meaning system believed to be an important aspect of a
healthy life. However, the properly understood existentialist approach to psychology is neither pro-religious or prospiritual nor anti-religious or anti-spritiual; in fact, its different representatives have very different views on religion
and spirituality. While these approaches remained agnostic to a large extent, dealing with religious beliefs and
spiritual experiences, they approached them as important sources of human search for meaning. Together with these,
it is understood that existential psychology stands out among counseling theories within the scope of the psychology
of religion and spirituality, due to its philosophical framework, which expands its scope to include universal questions
of both psychological and theological nature
