Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego | University of Silesia Press
Abstract
The article provides a review of the literature on sixteenth-century nominal and verbal inflection of recent decades. It also addresses the issue of caesuras of language development phases, including the 16th century, an important one in the history of Polish. In doing so, we draw attention to vernacularization and literalization of the Polish language. We adopt a research perspective which assumes the separation in the synthesizing descriptions of a shorter period than several centuries, conditioned by change. We therefore postulate the need to develop a synthesis of sixteenth-century Polish using as source material Słownik polszczyzny XVI wieku [Dictionary of sixteenth-century Polish] and the method of synchronic cross sections. This is justified by the current state of research, which we show on the limited material of sixteenth-century Polish inflection, as well as in the syntheses created so far (e.g. of the seventeenth or nineteenth century) covering periods shorter than the historical era. An attempt at an overview of the literature on inflection in different periods of the development of the Polish language in 2023 by Władysława Książek-Bryłowa, and here the most recent literature concerning the historical-linguistic epoch of interest is indicated.Artykuł zawiera przegląd literatury przedmiotu w zakresie XVI-wiecznej fleksji imiennej i werbalnej ostatnich dekad. Poruszamy w nim również zagadnienie cezur faz rozwojowych języka, w tym ważnego w dziejach polszczyzny wieku XVI. Zwracamy przy tym uwagę na wernakularyzację i upiśmiennienie języka polskiego. Przyjmujemy perspektywę badawczą zakładającą wydzielanie w opisach syntetyzujących krótszego niż kilka wieków okresu, warunkowanego zmianą. Postulujemy zatem potrzebę opracowania syntezy polszczyzny XVI wieku z wykorzystaniem jako materiału źródłowego Słownika polszczyzny XVI wieku oraz metody przekrojów synchronicznych. Ma to swoje uzasadnienie w aktualnym stanie badań, który pokazujemy na ograniczonym materiale XVI-wiecznej polskiej fleksji oraz w powstałych do tej pory syntezach (np. XVII czy XIX w.) obejmujących periody krótsze niż doba historyczna. Próbę oglądu literatury w zakresie fleksji w różnych okresach rozwoju polszczyzny podjęła w 2003 r. Władysława Książek-Bryłowa, tu zaś wskazano najnowszą literaturę dotyczącą interesującej nas epoki historycznojęzykowej
