Edukacja przedszkolna w Polsce – od transformacji ustrojowej do współczesności

Abstract

The changes related to the political transformation which took place in our country also affected education and, consequently, preschool education. The state delegated the responsibility for the administration of public schools, kindergartens and other educational institutions to local authorities, which involved a certain limitation in terms of the availability of kindergartens in some regions. A decrease in the number of children attending such institutions was particularly observed in rural communes. Poland’s accession to the European Union was a crucial factor stimulating dissemination and availability of preschool education. Local governments and other entities running kindergartens took advantage of the opportunity created by the European Social Fund. Nowadays, a wide variety of preschool education forms and institutions providing such education as well as educational offers can be observed. Nevertheless, there are still some areas which require support, and social debate on the effectiveness of preschool education is also needed. The way preschool establishments have come and the changes they have undergone over the past 25 years are particularly noteworthy. Starting from the period of neglect of infrastructure and the closure of preschool institutions, we have now entered the stage of clear understanding of the crucial role played by preschool education in further psychophysical development of a child and, at the same time, awareness of the need to invest both in physical and human capital of this important area of national education.Zmiany związane z transformacją polityczną, która miała miejsce w naszym kraju, wpłynęły również na edukację przedszkolną. Państwo przekazało odpowiedzialność za administrację szkół publicznych, przedszkoli i innych instytucji edukacyjnych władzom lokalnym, co wiązało się z pewnymi ograniczeniami w dostępności przedszkoli w niektórych regionach. Zmniejszenie liczby dzieci uczęszczających do takich instytucji było szczególnie widoczne w gminach wiejskich. Przyjęcie Polski do Unii Europejskiej było kluczowym czynnikiem stymulującym rozpowszechnianie i dostępność edukacji przedszkolnej. Władze lokalne i inne podmioty prowadzące przedszkola skorzystały z możliwości stworzonej przez Europejski Fundusz Społeczny. Obecnie można zaobserwować szeroką gamę form edukacji przedszkolnej i instytucji, które ją zapewniają, a także oferty edukacyjne. Jednak nadal istnieją pewne obszary wymagające wsparcia, a także debata społeczna na temat skuteczności edukacji przedszkolnej. Szczególnie godne uwagi są zmiany, jakie zaszły w placówkach przedszkolnych i sposób, w jaki się one rozwinęły w ciągu ostatnich 25 lat. Od okresu zaniedbania infrastruktury i zamknięcia instytucji przedszkolnych weszliśmy w etap wyraźnego zrozumienia kluczowej roli, jaką odgrywa edukacja przedszkolna w dalszym rozwoju psychofizycznym dziecka, a jednocześnie świadomości potrzeby inwestowania zarówno w kapitał fizyczny, jak i ludzki w tej ważnej dziedzinie edukacji narodowej