Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego | University of Silesia Press
Abstract
The article focuses on different representation of old age in European classical painting. The author describes old age using pictorial art as a source of historical and cultural information. Applying qualitative methods, the researcher analyzed similar conception of ageing, consequently identifying several groups of images. The first is old age treated as an opposition to youth, but also as a dialogue between these two stages of life. The second approach shows old people as dignified and noble, like in Leon Wyczółkowski’s Self- Portrait in Yellow Jerkin. Another recurrent representation of elderly people emphasize their maturity and experience. Finally, ageing is frequently associated with ugliness and destruction. Subsequently, the author analyzes the differences and similarities between the representations of women and men. Usually women do not appear as distinctive as men, sitting immovable in their black dresses, unoccupied and inactive. Old men are more often depicted as king or even God, or as vigorous and dynamic characters. In the summary, the author distinguishes two perspective. One, centred on the human body and beauty, depreciates old age as time of degeneration, suffering and agony. The second view, however, focusing on values such as knowledge, maturity and experience, acknowledges and appreciates the positive face of old age.Artykuł koncentruje się na różnych przedstawieniach starości w europejskim malarstwie klasycznym. Autorka opisuje starość, traktując sztuki plastyczne jako źródło informacji historycznych i kulturowych. Zastosowując metody jakościowe, badaczka przeanalizowała wspólne koncepcje starzenia się, identyfikując kilka grup obrazów. Pierwsza ukazuje starość jako przeciwieństwo młodości, ale także jako dialog między tymi dwoma etapami życia. Druga perspektywa przedstawia osoby starsze jako dostojne i szlachetne — jak w Autoportrecie w żółtym kaftanie Leona Wyczółkowskiego. Kolejne, powtarzające się ujęcie akcentuje dojrzałość i życiowe doświadczenie. Ostatecznie starzenie bywa również przedstawiane jako brzydota i destrukcja. Następnie autorka analizuje podobieństwa i różnice w przedstawieniach kobiet i mężczyzn. Kobiety zazwyczaj ukazywane są mniej wyraziście — nieruchome, w czarnych sukniach, bez zajęcia i aktywności. Starzy mężczyźni częściej pojawiają się jako królowie, a nawet bogowie, lub jako postacie dynamiczne i pełne energii. W podsumowaniu autorka wyróżnia dwie perspektywy: pierwsza, skoncentrowana na ciele i urodzie, dewaluuje starość jako czas degeneracji, cierpienia i agonii; druga — skupiająca się na wartościach takich jak wiedza, dojrzałość i doświadczenie — dostrzega i docenia pozytywne oblicze starości
