Placówka opiekuńczo-wychowawcza typu resocjalizacyjnego jako organizacja ucząca się przez doświadczenie (syndrom zmiennych badawczych sprawności organizacyjnej)

Abstract

The article focuses on two main topics. The first concerns resocialization pedagogy, particularly its separation from special education and its practical application. The second topic addresses care and educational institutions—not their role within the education system, but rather the manner in which they operate and how their functioning can be improved through the development of their teaching staff. Educational theory and practice face the question of what principles should be respected and what organizational conditions should be created to effectively prepare pedagogical staff for education aimed at change. Reports and studies on the state of national education highlight the need for greater focus on shaping the attitudes of teachers who are implementing the new educational process. Concerns arise regarding irregularities in the implementation of the child welfare system reform. Literature and public discourse often point to the outdated structures of schools and care-educational institutions, including resocialization centers, as a negative factor in their work, especially in light of new socio-economic needs. There is an emphasis on the necessity to reduce the isolation of such institutions from social life, their detachment from events occurring in their surroundings, and the unfavorable relationships between the institutions and their social environment. An important role in the transformation process should be played by the preparation and involvement of teaching staff in carrying out the objectives of the reform of the prevention, care, and resocialization system. However, there is a noticeable low level of agency for pedagogical staff within the internal organizational structure of these institutions, manifested, among other things, in their limited involvement in planning, decision-making, and supervision processes.Artykuł koncentruje się na dwóch głównych tematach, z których pierwszy dotyczy pedagogiki resocjalizacyjnej, szczególnie jej wydzieleniem z pedagogiki specjalnej i praktycznego zastosowania. Drugim tematem zaś są placówki opiekuńczo wychowawcze ale nie ich rola w systemie edukacji, a sposób ich funkcjonowania i sposoby usprawnienia ich działań w oparciu o rozwój ich kadry pedagogicznej. Teoria i praktyka oświatowa stają przed pytaniem, jakie należy respektować zasady i jakie tworzyć warunki organizacyjne, by skutecznie przygotowywać kadrę pedagogiczną do edukacji zmiany. W raportach i opracowaniach na temat stanu edukacji narodowej wskazuje się wymóg większej koncentracji na kształtowaniu postaw nauczycieli realizujących nowy proces edukacyjny. Obawy wzbudzają nieprawidłowości w realizacji reformy systemu opieki nad dzieckiem. W literaturze przedmiotu i w publicystyce wśród ujemnych czynników pracy szkół i placówek opiekuńczo-wychowawczych, w tym resocjalizacyjnych, wymienia się anachronizm ich struktur w obliczu nowych potrzeb społeczno-ekonomicznych. Zwraca się uwagę na wymóg ograniczania zjawiska izolowania placówek od życia społecznego, dystansowania się od wydarzeń rozgrywających się w środowisku, niekorzystne relacje zachodzące pomiędzy placówkami a ich społecznym środowiskiem. Ważną rolę w procesie przemian odgrywać powinny przygotowanie i włączanie kadry pedagogicznej do realizacji zamierzeń reformy systemu profilaktyki, opieki wychowawczej i resocjalizacji. Tymczasem dostrzega się niski zakres podmiotowego usytuowania kadry pedagogicznej w wewnętrznej strukturze organizacyjnej placówek, wyrażający się m.in. jej ograniczonym zaangażowaniem w proces planowania, decydowania i kontroli