Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego | University of Silesia Press
Abstract
The article focuses on the issue of young people\u27s lack of life and social skills, as the rapid and numerous political, social, and economic changes in recent decades have created new threats to the development and health of children and adolescents. These changes have led to new health and social problems, in particular triggering health-risk behaviors, also known as problem behaviors (such as smoking, alcohol consumption, use of other psychoactive substances, early sexual initiation, and violence). In response, primary prevention programs for these behaviors have been implemented, mainly in schools. The core element of these programs is the education of children and adolescents. These programs have evolved, driven by the need to find effective strategies and models. In the 1980s, special attention began to be paid to the development of life skills in these programs. In the early 1990s, the World Health Organization (WHO) Headquarters in Geneva launched an initiative to introduce life skills education in schools. Today, other international organizations are also involved in promoting this concept as an important element of children\u27s and adolescents\u27 education, health promotion, and school-based prevention efforts. In 2000, actions aimed at developing life skills were initiated, in cooperation with UNICEF, within the European Network of Health Promoting Schools.Artykuł skupia się na problemie braku umiejętności życiowych i społecznych młodych ludzi, ponieważ gwałtowne i liczne zmiany polityczne, społeczne i ekonomiczne w ostatnich dekadach stworzyły nowe zagrożenia rozwoju oraz zdrowia dzieci i młodzieży, spowodowały nowe problemy zdrowotne i społeczne, w tym szczególnie wywołały zachowania ryzykowne dla zdrowia, zwane także zachowaniami problemowymi (palenie tytoniu, picie alkoholu, używanie innych substancji psychoaktywnych, przedwczesna inicjacja seksualna, przemoc). Odpowiedzią na to było wdrażanie, głównie w szkołach, programów pierwotnej profilaktyki tych zachowań. Głównym elementem tych programów jest edukacja dzieci i młodzieży. Programy te ulegały ewolucji symulowanej koniecznością poszukiwania skutecznych strategii i modeli. W latach osiemdziesiątych w programach tych zaczęto zwracać szczególną uwagę na rozwijanie umiejętności życiowych (ang. life skills). Na początku lat dziewięćdziesiątych inicjatywę edukacji w zakresie umiejętności życiowych w szkole podjęła Kwatera Główna Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w Genewie. Obecnie w upowszechnianiu tej koncepcji, jako ważnego elementu edukacji dzieci i młodzieży, promocji z zdrowia i działań profilaktycznych w szkole, uczestniczą również inne organizacje międzynarodowe W 2000 roku działania zmierzające do rozwijania umiejętności życiowych zainicjowano, wspólnie z UNICEF, w Europejskiej Sieci Szkół Promujących Zdrowie
