Türkiye Aile Hekimliği Dergisi

Directory of Open Access Journals

Say›n Editör, Bu mektubumla aile hekimine yararl› olabilecek internetkaynaklar› hakk›nda bilgi vermek istiyorum.Bilgisayar endüstrisi ve telekomünikasyon endüstrisi,on y›llar boyunca, teknolojik evrimlerini birbirlerinden ayr›yollarda sürdürdüler. ‹ki sektör yaklaflt›¤›n› gördükleri bilgiça¤›n›n yap› tafllar›n› oluflturmaktayd›.1-3Bu iki endüstrinin de evrim yollar›nda önemli bir sap-maya yol açan (ya da yollar› buluflturan) etken, Internet ola-rak adland›rd›¤›m›z ve birbirine ba¤l› bilgisayarlardan olu-flan genifl global flebeke oldu. Bu süreçte her iki endüstri dedaha önce yapt›klar› evrim planlar›n› önemli ölçüde de¤ifl-tirme gere¤ini kabullendiler. Ayn› zamanda evrim yollar›-n›n birleflmesi insanlar›n temel iletiflim biçimlerinde büyükyeniliklere de yol açmaktad›r. Say›sal flebekelerle bilgisayarortam›n›n “evlili¤inin” ürünü Internet, endüstri üstad› Geor-ge Gilder’›n da niteledi¤i gibi “ba¤lafl›m›n büyüsü”dür. Bu“büyü” Metcalfe yasas› ile aç›klanabilir. Ad›n› Ethernet’inbabas› ve 3Com flirketinin kurucular›ndan Robert Metcal-fe’den alan bu yasaya göre, “n” say›da makinenin birbirineba¤lanmas›, bu makinelerin potansiyel gücünde üstsel birart›fla (n2) yol açacakt›r. Bu makinelerin araba, telefon ya dabilgisayar olmas› farketmez. Yolsuz arabalar›n ve flebekesizbilgisayarlar›n sa¤layaca¤› fayda k›s›tl›d›r; ama altyap›n›nya da telefon veya bilgisayar söz konusu oldu¤unda bil-ya-p›n›n (bileflim altyap›s›n›n) sa¤lanmas› halinde bu makine-lerin getirdi¤i katma de¤er de katlanarak artacakt›r.1,3Metcalfe yasas›n›n tipik bir izdüflümü olan Internet, 20y›l boyunca akademik ve bilimsel camialar içinde az say›dakullan›c›yla s›n›rl› kald›. Son bir kaç y›l içinde iki basit amayetenekli yaz›l›m›n - World Wide Web (HTML) formu veflebeke taray›c›lar›n (browser) ortaya ç›k›fl›yla Internet, ay-r›nt›l› teknik bilgi gerektirmeyen bir ço¤ul ortam yap›s› ha-line geldi. Art›k hemen herkes Internet’e ulaflabiliyordu. Buda de¤erinin h›zla artmas›na yol açt›. fiebekeleme teknolo-jisindeki son yenilikler Internet’ten yararlanabilecek çevre-leri daha da geniflletmeyi vaat ediyor.1,3Internet’in etki gücü, sadece kullan›c› say›s›n›n h›zlaartmas›na ba¤lanmaz. Bugün dünyada 25-40 milyon aras›n-daki kullan›c› say›s›n›n yüzy›l sonunda 200 milyonu bulma-s› beklenmektedir. Ama, Internet’in toplumsal etkisini sade-ce say›lara indirgemek do¤ru olmaz. Internet, iletiflime büs-bütün bir boyut kazand›rm›flt›r.466Bankac›l›k ve finans sektöründen sonra veri iflleme veburadan elde edilecek bilgi ile en s›k karfl› karfl›ya kalansa¤l›k sektöründe özellikle birinci basamak sa¤l›k hizmetle-rinde çal›flan hekimlerin istedikleri bilgiye en h›zl› biçimdeulaflma ihtiyaçlar› vard›r. Bu ihtiyaca olan cevap ise son y›l-larda hakk›nda s›kça söz edilmekte olan Internet içerisindeyatmaktad›r.4,6Birinci basamak sa¤l›k kurumlardaki günlük klinik ça-l›flmalar› s›ras›nda çeflitli sorular ve bilgi tazeleme ihtiyac›ile karfl› karfl›ya kalacak olan hekime en güncel, güvenilir vebirinci elden bilgiyi sunma sorunun çözümünün internetiçerisinde yatt›¤› düflünülmektedir. Bunun sonucu, verilensa¤l›k hizmetinin etkinli¤i ve kalitesindeki art›fl›n popülas-yon üzerindeki yans›malar› ile de¤erlendirilebilecektir.4,7Afla¤›da s›ras› ile bir hekimin Internet üzerinde baflvura-bilece¤i çeflitli kaynaklar›n derlemesi bulunmaktad›r. Soniki y›l içerisinde, Türkiye kaynakl› Internet siteleri de kulla-n›c›lar›n çeflitli ihtiyaçlar›na yan›t bulma gayesi ile hekim-ler aras›ndaki ve hastalar› ile olan etkileflimlerini artt›rmahedefini gütmektedir. Elektronik Posta:Internet Address Finder: “http://www.iaf.net/”Who Where?: “http://www.whowhere.com/”Listeserv Directory: “http://www.tile.net/tile/listserv/”Tarama Motorlar›:Alta Vista: “http://altavista.digital.com/”InfoSeek: “http://www.infoseek.com/”Lycos: “http://www.lycos.com/”WebCrawler: “http://webcrawler.com/”Kaynak Listeleri:CliniWeb - World Wide Web üzerindeki klinik bilgininindeksi:“http://www.ohsu.edu/cliniweb/”Hardin Meta directory of Internet Health Sources:“http://www.arcade.uiowa.edu/hardin-www/md.html”Web Üzerindeki Hastaneler:“http://neuro-www.mgh.harvard.edu/hospitalweb.nclk”Aile Hekimli¤i ile ‹liflkili Kaynaklar Listesi:“http://wiews.vcu.edu/wiews/fab/volc-r.html”World Wide Web üzerindeki Aile Hekimli¤i E¤itimProgramlar›n›n Listesi:“http://www.webcom.com/wooming/residenc/famp-rac.html”Martindale’s Health Science Guide-Primary Care:“http://www-sci.lib.uci.edu/˜martindale/Medical Clini-cal.html”Medical Matrix - Klinik T›p Internet Kaynaklar›na birRehber:“http://www.medmatrix.org/”MedWeb-Biyomedikal Internet Kaynaklar›:“http://www.cc.emory.edu/WHSCL/medweb.html”MedWeb-T›bbi Merkez ve T›p Okullar›n›n Listesi:“http://www.cc.emory.edu/WHSCL/medweb.scho-ols.html”WWW Sanal T›bbi Kütüphanesi:E d i t ö r e  M e k t u p441998 © Yay›n haklar› Türkiye Aile Hekimli€i Uzmanl›k Derne€i (TAHUD)’a aittir. Her hakk› sakl›d›r. Deomed Medikal Medya taraf›ndan yay›mlanmaktad›r.Copyright © 1998 Turkish Society of Family Practice. All rights reserved. Published by Deomed Medical Publishing, a division of Deomed Medical Media, Istanbul.“http://www.ohsu.edu/cliniweb/wwww/all.html”Dergiler:American Family Physician:“http://www.aafp.org/family/afp/”Family Practice Management:“http://www.aafp.org/family/fpm/”The Journal of Family Practice:“http://www.phymac.med.wayne.edu/jfp/jfp.htm”Journal of the Amerikan Medical Informatics Associati-on (JAMIA):“http://amia2.amia.org/default.html”New England Journal of Medicine:“http://www.nejm.org/.The Lancet:“http://www.thelancet.com/”E¤itim:The American Association of Family Physicians Vakf›Sa¤l›k E¤itim Program›:“http://research.med.umkc.edu/aafp/pt_ed.html”Amerikan Medical Informatics Association Aile Hekim-li¤i/Birinci Basamak Hizmeti Çal›flma Grubu:“http”//dragon.labmed.umn.edu/˜John/fppcwg/”The Interactive Medical Student Lounge:“http://www.geocities.com/Heartland/1756/longe.html”Internet’in Verimli Kullan›m›:“http://www.medinfo.ufl.edu/cme/fafp97/”Iowa Üniversitesi Sanal Hastanesi:“http://www.wh.org/Kaynaklar:Klinik Farmakoloji ‹laç Monograflar›:“http://www.cponline.gsm.com/”Electronic Textbook of Dermatology:“http://www.telemedicine.org/stamfor1. htm”History and Physical Checklists:“http://www.medinfo.ufl.edu/year1/bcs/clist/”Internet ‹laç Indeksi (RxList):“http://www.rxlist.com/”Grateful Med (MEDLINE):“http://igm.nlm.nih.gov/”NLM PubMed (MEDLINE):“http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/”OncoLink-Pennsylvania Üniversitesi Kanser Kaynaklar›:“http://cancer.med.upenn.edu/”University of lowa Family Practice Handbook:“http://vh.radiology.uiowa.edu/Providers/Clin-Ref/FPHandbook/FPContents.html”Di¤er Siteler:Centers for Disease Control and Prevention (CDC):“http://www.cdc.gov/”Medscape Clinical Medicine Online Resource:“http://www.medscape.com/”Hastalar ‹çin Kaynaklar:The American Association of Family Physicians Vakf›Hastalar için Sa¤l›k E¤itim Program›:“http://www.aafp.org/famly/patient/”Thrive Online:“http://www.thriveonline.com/thrive/health/looki-tup.html”Shape Up America:“http://www2.shapeup.org/sua/”Türkiye’den T›bbi Kaynaklar:T.C. Sa¤l›k Bakanl›¤›:“http://dns.saglik.gov.tr/”Ege Üniversitesi T›p Fakültesi:“http://medicine.ege.edu.tr/”Gazi Üniversitesi T›p Fakültesi Kardiyak Cerrahi Ana-bilim dal›:“http://www.gazi.edu.tr/˜soncul/kvc-1.html” Ankara Üniversitesi T›p Fakültesi Hematoji-OnkolojiAnabilim Dal›:“http://www.ato.org.tr/konuk/hemato/hemonk.htm”Dünya Sa¤l›k Örgütü:“http://www.who.ch”Ankara Tabip Odas›:“http://www.ato.org.tr”‹stanbul Haydarpafla Numune Hastanesi:“http://www.kilim.com.tr/numune”Türk Gastroenteroloji Derne¤i:“http://wwww.tip.gazi.edu.tr/˜idogan/”Ankara Eczac› Odas›:“http://www.ato.org.tr/aeo/aeomain.html”Ankara Patoloji Derne¤i:“http://www.ato.org.tr/konuk/patoloji/pato.html”Bay›nd›r T›p Merkezi:“http://www.bayindirtip.com.tr/”Sayg›lar›mla,Dr. Efe Onganer(Haydarpafla Numune Hastanesi, Aile Hekimli¤i Asistan›)Kaynaklar1. La Porte RE, Akazawa S, Hellmonds P ve ark. Global Public Healthand the information superhighway. BMJ 1994; 308: 1651-2.2. Coirea E. Medical informatics. BMJ 1995; 10: 1381-7.3. Neubarth M. Web fever: catch it. Internet World 1995; Apr: 4.4. Zielinski C. New equistites of information in an electronic age. BMJ1995; 310: 1480-1.5. Ornstein SM, Jenkins RG, Ury AG. Computer applications in officepractice. Rakel Textbook of Family Practice’de. Ed. Rakel RE. 5. bask›.Philadelphila, WB Saunders Company, 1995; 1665-72.6. Haywarf R, Kahn G. Computers in clinical practice. Managing PatientsInformation and Communication Patient Education’da. Ed. Osheroff J.Philadelphila, American College of Physicians, 1995; 93-109.7. Shortliffe EH, Marine SA, Shicl L ve ark. Approaching equit in consu-mer health information delivery: Net Wellness. JAMIA 4(1): 45.45Aile Hekimli¤i Dergisi Journal of Family Practice Cilt 2 Say› 1 1998

Editöre Mektup

https://turkjfampract.org/article/download/61/60

Editöre Mektup

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Directory of Open Access Journals