İzmir-Bornova Koşullarında Farklı Sıra Arası Mesafelerin Karabuğday Çeşitlerinde (Fagopyrum esculentum Moench.) Verim ve Verim Bileşenleri Üzerine Etkisi

Abstract

Bu çalışma, 2022 yılında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme alanında, karabuğday (Fagopyrum esculentum Moench)’ın farklı sıra arası mesafelerinde verim ve verim komponentleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada iki karabuğday çeşidi (Aktaş ve Güneş) ve iki sıra arası mesafe (20 cm ve 40 cm) kullanılmış; bitki boyu, ana dal sayısı, bin tane ağırlığı (BTA), bitkide tane sayısı ve tane verimi analiz edilmiştir. Deneme, bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Sonuçlara göre, çeşit etkisi özellikle ana dal sayısı ve bitkide tane sayısı üzerinde belirgin olmuş; sıra arası mesafesinin en büyük etkisi ise tane verimi üzerinde gözlenmiştir. Aktaş çeşidi daha fazla tane, Güneş çeşidi ise daha fazla ana dal üretmiştir. En yüksek tane verimi 20 cm sıra arası uygulamasında elde edilmiştir (77.19 kg da⁻¹). Bin tane ağırlığı hem çeşit hem de sıra arası mesafelerinden etkilenmemiştir. Geniş anlamda kalıtım dereceleri bitki boyu (H² = 0.86), ana dal sayısı (H² = 0.98) ve bitkide tane sayısı (H² = 0.97) için yüksek bulunurken; tane verimi (H² = 0.42) ve BTA (H² = 0.45) orta düzeyde kalıtım göstermiştir. 15 Nisan ekiminin ekim zamanının gecikmesiyle beraber verim düşüklüğüne neden olduğu düşünülmekte, daha erken ekim ve 20 cm sıra arası önerilmektedir