ارزیابی خصوصیات کمی و کیفی ذرت (Zea mays L.) تحت تأثیر کاربرد ورمی‌کمپوست، باکتری تیوباسیلوس و محلول‌پاشی آهن و روی

Abstract

در دنیای امروز، ذرت (Zea mays L.) به عنوان یک غذای با ارزش برای تغذیه انسان و دام می‌باشد. به منظور بررسی اثر مدیریت تلفیقی عناصر غذایی بر عملکرد و کیفیت ذرت این آزمایش در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز در سال 1391، به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار و چهار تیمار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل ترکیبی از چهار تیمار: ورمی‌کمپوست (عدم مصرف کود و کاربرد دو تن در هکتار)، تلقیح با Thiobacillus (بدون تلقیح و تلقیح با Thiobacillus thiooxidans)، تیمار محلول‌پاشی آهن (بدون محلول-پاشی و دوبار محلول‌پاشی دو در هزار کلات آهن 13 درصد) و محلول‌پاشی عنصر روی (شاهد و دوبار محلول‌پاشی دو در هزار کلات روی 15 درصد) بود. نتایج حاصل از آزمایش نشان دادند که ورمی‌کمپوست بر وزن هزار دانه، تعداد دانه در بلال، ارتفاع ساقه، قطر ساقه، آهن، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، محتوی روی و پروتئین تأثیر معنی‌دار داشت. اثر تلقیح بذر ذرت با باکتری تیوباسیلوس بر تمام صفات مورد اندازه‌گیری به استثناء ارتفاع ساقه معنی‌دار بود. تیمار محلول‌پاشی آهن نیز بر صفات ارتفاع ساقه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و محتوی آهن دانه تأثیر معنی‌دار داشت. اثر محلول-پاشی روی هم بر صفات تعداد دانه در بلال، ارتفاع ساقه، عملکرد دانه، محتوی روی دانه و پروتئین دانه اثر معنی‌دار نشان داد. نتایج مقایسه میانگین نیز نشان داد که کاربرد ورمی‌کمپوست، باکتری تیوباسیلوس و محلول‌پاشی آهن و روی عملکرد دانه ذرت را به ترتیب به میزان 9/20 درصد، 1/13 درصد، 8/5 درصد و 0/8 درصد در مقایسه با شاهد افزایش داد. نتایج به طور کلی نشان داد که استفاده از ورمی‌کمپوست، باکتری تیوباسیلوس و محلول‌پاشی آهن و روی بر کیفیت دانه ذرت، اجزای عملکرد و عملکرد در ذرت اثر مثبت داشت