Zachwaszczenie, plonowanie i efektywność ekonomiczna uprawy prosa zwyczajnego (Panicum miliaceum L.) w zależności od rodzaju herbicydów i ich dawki

Abstract

The article presents the results of research conducted at the Czesławice Experimental Station (central Lublin region, Poland) in 2014–2016 on the influence of some foliar herbicides (2,4-D + fluroxypyr; tribenuron-methyl + fluroxypyr; MCPA, dicamba + triasulfuron) on weed infestation , yielding and economic efficiency of proso millet cultivation. It should be mentioned that there are no registered herbicides for application in proso millet crops (the lists only include herbicides used before sowing and before proso millet emergence). The studies included herbicides recommended for foliar application in oat sowing, in rates of 100% and in rates reduced by 1/2 compared to the rates recommended in oat sowing. The control object were plots without herbicide application (mechanical weed control). The experiment was located on lessive soil made of loess, characterized by a good abundance of digestible nutrients (II valuation class). The classic (plow) method of tillage was used. The forecrop for proso millet was spring barley. The mineral NPK fertilization was adjusted to the initial soil fertility. It was proved that the foliar herbicides used in the experiment (in the tillering phase of proso millet) had high herbicidal effectiveness, and the low degree of weed infestation resulted in high productivity of proso millet in comparison with mechanical care (without herbicides). The effects of the herbicides 2,4-D + fluroxypyr and tribenuron-methyl + fluroxypyr applied in 100% doses were assessed particularly positively, because they almost completely eliminated weeds from the canopy. In turn, the herbicide dicamba + triasulfuron had a slightly lower herbicidal ability. The reasonableness of using foliar herbicides in weeding millet was shown, as they positively influenced the economic effect of cultivating this plant. The highest gross margin was obtained with the use of 100% doses of the herbicides Gold 400 EC (2,4-D; fluroxypyr) and Granstar Strong (tribenuron methyl; fluroxypyr). Despite the higher costs incurred on the cultivation of millet, the costs of herbicidal preparations were compensated by the high value of the obtained yield.W artykule przedstawiono wyniki badań prowadzonych w Gospodarstwie Doświadczalnym Czesławice (środkowa Lubelszczyzna, Polska) w latach 2014–2016, dotyczące wpływu wybranych herbicydów nalistnych (2,4-D + fluroksypyr; tribenuron-methyl + fluroksypyr; MCPA, dikamba + triasulfuron) na zachwaszczenie, plonowanie i efektywność ekonomiczną uprawy prosa zwyczajnego. Obecnie nie ma zarejestrowanych herbicydów do aplikacji w łanie prosa (w wykazach figurują jedynie herbicydy stosowane przed siewem i przed wschodami prosa). W badaniach uwzględniono herbicydy zalecane do stosowania nalistnego w zasiewach owsa, w dawkach 100% oraz w dawkach pomniejszonych o połowę względem dawek zalecanych. Obiekt kontrolny stanowiły poletka bez aplikacji herbicydów (mechaniczne zwalczanie chwastów). Eksperyment zlokalizowano na glebie płowej wytworzonej z lessu, cechującej się dobrą zasobnością w przyswajalne składniki pokarmowe (II klasa bonitacyjna). Zastosowano klasyczny (płużny) sposób uprawy roli. Przedplonem dla prosa był jęczmień jary. Nawożenie mineralne NPK dostosowano do zasobności gleby. Dowiedziono, że zastosowane herbicydy nalistne (w fazie krzewienia prosa) miały dużą skuteczność chwastobójczą. W efekcie niski stopień zachwaszczenia wpływał na wysoką produkcyjność prosa w porównaniu z uzyskaną w warunkach pielęgnacji mechanicznej (bez herbicydów). Szczególnie pozytywnie oceniono działanie herbicydów 2,4-D + fluroksypyr oraz tribenuron-metyl + fluroksypyr aplikowanych w dawkach 100%. Zastosowanie tych preparatów przyczyniło się do niemal całkowitej eliminacji chwastów. Z kolei herbicyd dikamba + triasulfuron posiadał nieco mniejszą zdolność chwastobójczą. Wykazano zasadność stosowania herbicydów nalistnych w odchwaszczaniu prosa. Ich aplikacja wpływała korzystnie na efekt ekonomiczny uprawy tej rośliny. Największą nadwyżkę bezpośrednią uzyskano stosując pełną dawkę herbicydów Gold 400 EC (2,4-D; fluroksypyr) i Granstar Strong (tribenuron metylowy; fluroksypyr). Pomimo poniesionych większych nakładów na uprawę prosa, koszty preparatów chwastobójczych rekompensowała wysoka wartość uzyskanego plonu