Ocena opłacalności produkcji pszenicy ozimej i jęczmienia jarego w zróżnicowanych uwarunkowaniach rynkowych

Abstract

The paper examines the profitability of winter wheat and spring barley production under various market conditions. This is a case study of an agricultural holding in Lublin voivodeship that specialises in cereal growing, among other activities.  Our study spanned from 2021 to 2023. It showed that Polish cereal producers were negatively impacted in their final year due to the influx of cereal grains from Ukraine. Without subsidies, the farmer would have incurred a loss of –1828,2 PLNꞏha–1 from growing winter wheat and –666,2 PLNꞏha–1 from spring barley in 2023. A comparison of profitability between winter wheat and spring barley production illustrated an explicit advantage of the former cereal during the first two years under review. In the final year, barley was more profitable due to reduced production costs. On the basis of the research carried out and the analysis of the market situation in recent years, a recommendation was made to farmers. In the process of making production decisions, it is necessary to use information on market trends in the price formation of agricultural products and inputs.Celem opracowania była ocena opłacalności produkcji pszenicy ozimej i jęczmienia jarego w różnych warunkach rynkowych. W opracowaniu wykorzystano metodę studium przypadku. Podmiotem badań było gospodarstwo rolne położone w województwie lubelskim, zajmujące się m.in. uprawą zbóż. Badania dotyczyły lat 2021–2023. Wykazały one, że ostatni rok badań był bardzo niekorzystny dla właściciela badanego gospodarstwa rolnego, głównie z uwagi na sytuację na rynkach światowych oraz napływ zbóż do Polski z Ukrainy. Gdyby rolnik nie otrzymał dopłat, w 2023 r. miałby stratę w produkcji pszenicy ozimej (–1828,2 złꞏha–1) oraz jęczmienia jarego (–666,2 złꞏha–1). Porównanie dochodowości produkcji pszenicy ozimej i jęczmienia jarego wykazało wyraźną przewagę pierwszego ze zbóż w dwóch pierwszych latach badań. Natomiast w ostatnim roku to jęczmień był bardziej opłacalny ze względu na minimalizację kosztów produkcji. Na podstawie przeprowadzonych badań oraz analizy sytuacji rynkowej w ostatnich latach sformułowano zalecenie skierowane do producentów rolnych dotyczące posiłkowania się w podejmowaniu decyzji produkcyjnych informacjami dotyczącymi trendów rynkowych w zakresie kształtowania się cen produktów rolnych i środków produkcji