Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie
Abstract
Common thyme (Thymus vulgaris L.) and summer savory (Satureja hortensis L.) belong to the Lamiaceae family. High adaptability of these plants to environmental conditions has caused that they are grown in various regions of Europe, especially in temperate climates. Herbal drugs of these plant species are Thymi herba and Saturejae herba, and their essential oils hold the main biological activities. The predominant components of savory and thyme oils are thymol, carvacrol, p-cymene, and γ-terpinene, found in various amounts. The herbal drugs are also abundant in flavonoids, tannins, phenolic acids, triterpene and bitter compounds, saponins, sugars, vitamins and minerals. Extracts from fresh raw material and essential oil show antimicrobial, antioxidant activity, spasmolytic, cholagogic activity. Also, they stimulate gastric activity and secretion of digestive juices. They are significant spices often used in pharmacy, medicine, as well in the food and cosmetics industry.Tymianek pospolity (Thymus vulgaris L.) i cząber ogrodowy (Satureja hortensis L.) należą do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Duże zdolności adaptacyjne tych roślin do warunków środowiskowych sprawiły, iż uprawiane są w różnych regionach Europy, zwłaszcza na terenach o klimacie umiarkowanym. Surowcem zielarskim jest ziele (Thymi herba i Saturejae herba), a główną substancją biologicznie aktywną – olejek eteryczny. Składnikami dominującymi olejku cząbrowego i tymiankowego są: tymol, karwakrol, p-cymen, γ-terpinen występujące w różnych ilościach. Ziele omawianych gatunków jest zasobne także we flawonoidy, garbniki, kwasy fenolowe, związki triterpenowe i goryczowe, saponiny, cukry, witaminy i związki mineralne. Ekstrakty z surowca oraz olejek eteryczny cząbru i tymianku wykazują aktywność przeciwdrobnoustrojową, antyoksydacyjną, ponadto działają spazmolitycznie, żółciopędnie i żółciotwórczo oraz pobudzająco na czynności żołądka i wydzielanie soków trawiennych. Są znaczącymi przyprawami często wykorzystywanymi w farmacji, medycynie, a także przemyśle spożywczym oraz kosmetycznym
