Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie
Abstract
. A two-factor strict field experiment was conducted to determine fungal disease infestation of 4 winter wheat species in relation to the level of intensification of cultivation technology. Within the scope of fungal disease infestation the determinations included indices of wheat infestation with stem basal rot (Gaeumannomyces graminis), eyespot (Tapesia yallundae), wheat leaf brown rust (Puccinia recondita), septoria tritici blotch (Septoria tritici) and powdery mildew of cereals and grasses (Blumeria graminis). The highest index of infestation with stem basal rot was demonstrated for durum wheat – 11.05, while the lowest was noted for einkorn wheat – 4.14 and spelt wheat – 4.54. The application of a higher level of cultivation technology (e.g. comprehensive plant protection) significantly improved the health status of wheat plants (infestation index decrease from 7.01 to 5.75). Distinctly lower infestation indices (0.15–0.18) were noted in the case of eyespot. Durum wheat proved to be the least resistant to that pathogen, while einkorn wheat was the least susceptible. A higher level of cultivation technology significantly reduced the occurrence of that disease. Among the leaf diseases, septoria tritici blotch occurred with the highest intensity. The most susceptible to that pathogen was the common wheat cultivar Tonacja, for which the infestation index attained the highest value of 2.84. Spelt wheat and einkorn wheat were characterised by the lowest values of the index – 2.13 and 2.19, respectively. Irrespective of the species compared, a higher level of cultivation technology caused a decrease in the infestation index values. Durum, spelt and einkorn wheats displayed a significant improvement of their health status at the higher level of cultivation technology, while in the case of common wheat only an improving tendency was noted. Lower infestation indices were noted for brown rust and powdery mildew. Among the wheat species compared, the least infested were plants of einkorn wheat, with index values of 1.20 and 1.07, respectively. The other species were characterised by similar susceptibility to brown rust, and in the case of powdery mildew the most infested was spelt wheat. A higher level of cultivation technology reduced the occurrence of those pathogens, irrespective of the wheat species.W dwuczynnikowym, ścisłym eksperymencie polowym określono porażenie przez choroby grzybowe 4 gatunków pszenicy ozimej w zależności od intensyfikacji technologii uprawy. W zakresie porażenia chorobami grzybowymi określono wskaźniki porażenia pszenicy przez zgorzel podstawy źdźbła (Gaeumannomyces graminis), łamliwość źdźbła zbóż (Tapesia yallundae), rdzę brunatną (Puccinia recondita), septoriozę paskowaną liści (Septoria tritici) i mączniaka prawdziwego zbóż i traw (Blumeria graminis). Najwyższy wskaźnik porażenia przez zgorzel podstawy źdźbła wykazano w pszenicy twardej – 11,05, natomiast najniższy w pszenicy jednoziarnistej – 4,14 i pszenicy orkiszowej – 4,54. Zastosowanie wyższego poziomu agrotechniki (m.in. kompleksowa ochrona) istotnie poprawiło zdrowotność roślin pszenicy (spadek wskaźnika porażenia z 7,01 do 5,75). Wyraźnie niższe wskaźniki porażenia (0,15–0,18) stwierdzono dla łamliwości źdźbła zbóż. Najmniej odporna na ten patogen okazała się także pszenica twarda, a najmniej podatna pszenica jednoziarnista. Wyższy poziom agrotechniki istotnie ograniczył występowanie tej choroby. Spośród chorób liści w największym nasileniu wystąpiła septorioza paskowana liści. Najbardziej podatna na ten patogen okazała się odmiana pszenicy zwyczajnej – Tonacja, która osiągnęła wskaźnik porażenia – 2,84, z kolei pszenica orkiszowa i jednoziarnista cechowały się najniższymi wskaźnikami, odpowiednio 2,13 i 2,19. Niezależnie od porównywanych gatunków wyższy poziom agrotechniki obniżył poziom wskaźnika porażenia. Pszenica twarda, orkiszowa i jednoziarnista wykazały istotną poprawę zdrowotności przy wyższej agrotechnice, natomiast w pszenicy zwyczajnej odnotowano jedynie taką tendencję. Niższe wskaźniki porażenia odnotowano dla rdzy brunatnej i mączniaka prawdziwego. Spośród porównywanych gatunków najmniej porażone były rośliny pszenicy jednoziarnistej, wskaźniki wynosiły odpowiednio 1,20 i 1,07. Pozostałe gatunki charakteryzowały się zbliżoną podatnością na rdzę brunatną, a w przypadku mączniaka najbardziej porażona okazała się pszenica orkiszowa. Wyższy poziom agrotechniki ograniczał występowanie tych patogenów, niezależnie od gatunku
