research article

Gospodarstwa opiekuńcze jako innowacyjna forma usług społecznych na obszarach wiejskich

Abstract

Care farms represent an innovative form of combining agricultural activity with social services, which is gaining importance in the context of the multifunctional development of rural areas and support for seniors, lonely people or those in difficult life situation. The article focuses on two aspects: the essence of care farms, their functioning and their impact on improving the quality of life of participants; the possibilities of implementing this model in Polish conditions. The development of the idea of care farms is discussed using examples of case studies from selected European countries. Particular attention is paid to the possibility of implementing the model in domestic conditions, using the example of the Kuyavian-Pomeranian Voivodeship, which is a pioneer in implementing the idea of care farms in Poland and where the first pilot projects were carried out. To achieve the aim of the work, research methods included literature studies, descriptive method and the results of a focus group study conducted among service beneficiaries and care farm owners. The research results indicate growing interest in this form of activity and the significant potential of agricultural farms for the development of care services as a tool for social integration and counteracting social exclusion, as well as their role in the social support system as social innovations at the interface of agriculture and care. In Poland, care farms can become an important element of sustainable rural development and can be a response to socio-demographic challenges, offering unique benefits from contact with nature and participation in farm life, and providing an alternative to institutional forms of care.Gospodarstwa opiekuńcze stanowią innowacyjną formę łączenia działalności rolniczej z usługami społecznymi, która zyskuje na znaczeniu w kontekście wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich oraz wsparcia seniorów, osób samotnych czy znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. W artykule skoncentrowano się na dwóch aspektach: istocie gospodarstw opiekuńczych, ich funkcjonowania i wpływu na poprawę jakości życia uczestników; możliwościach implementacji tego modelu w warunkach polskich. Rozwój idei gospodarstw opiekuńczych omówiono na przykładzie studiów przypadków wybranych krajów europejskich. Szczególną uwagę poświęcono możliwości implementacji modelu w warunkach krajowych na przykładzie województwa kujawsko-pomorskiego, które jest pionierem we wdrażaniu idei gospodarstw opiekuńczych w Polsce i tam też zrealizowane zostały pierwsze pilotażowe projekty. Do zrealizowania celu pracy jako metody badań wykorzystano studia literaturowe, metodę opisową oraz wyniki badania fokusowego przeprowadzonego wśród beneficjentów usług oraz właścicieli gospodarstw opiekuńczych. Wyniki badania wskazują na rosnące zainteresowanie tą formą działalności oraz na duży potencjał gospodarstw rolnych w kierunku rozwoju usług opiekuńczych jako narzędzia integracji społecznej i przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu, a także na ich rolę w systemie wsparcia społecznego jako innowacji społecznych na styku rolnictwa i opieki. Na gruncie polskim gospodarstwa opiekuńcze mogą stać się ważnym elementem zrównoważonego rozwoju wsi oraz mogą być odpowiedzią na wyzwania społeczno-demograficzne, oferują bowiem unikalne korzyści płynące z kontaktu z naturą i uczestnictwa w życiu gospodarstwa rolnego oraz stanowią alternatywę dla instytucjonalnych form opieki

    Similar works