Wpływ eliminacji klauzuli zmiennego oprocentowania opartej o stawkę referencyjną WIBOR na ważność całej umowy kredytu – glosa do wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach I Wydział Cywilny z  dnia 21 sierpnia 2024 r., I C 217/24

Abstract

The subject commentary is partly critical in nature. Its purpose is to assess the validity of the decision of the District Court in Suwałki in terms of the possibility of maintaining a loan agreement with a variable interest rate based on the WIBOR index after eliminating the entire variable interest clause from the loan agreement. For the purposes of assessing the validity of the Court’s decision, the leading line of case law was presented in terms of the possibility of maintaining a loan agreement in force after eliminating the material contractual terms from it. The subject matter has a significant impact on the practice of resolving disputes in the context of PLN loans based on the WIBOR reference index. The commentator agrees with the position of that part of the legal doctrine which indicates that such a far-reaching transformation of the contract means that it should be considered a contract of a different essence and nature. However, the contract cannot be assessed solely from the perspective of the actual possibility of its further performance, but the legal possibility of its maintenance under national regulations should also be taken into account. The lack of consensus regarding the principal performance resulting from the elimination of the variable interest rate clause must result in the lack of binding force of the contract in the remaining scope.Przedmiotowa glosa ma charakter częściowo krytyczny. Jej celem jest ocena zasadności rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Suwałkach na płaszczyźnie możliwości utrzymania umowy kredytu ze zmiennym oprocentowaniem opartym na wskaźniku WIBOR po eliminacji z umowy kredytu całej klauzuli zmiennego oprocentowania. Na potrzeby oceny zasadności rozstrzygnięcia Sądu dokonano ukazania wiodącej linii orzeczniczej w zakresie możliwości utrzymania umowy kredytu w mocy po eliminacji z niej przedmiotowo istotnych warunków umownych. Omawiane zagadnienie ma istotny wpływ na praktykę rozstrzygania sporów na gruncie spraw kredytów złotowych opartych na wskaźniku referencyjnym WIBOR. Glosator przychyla się do stanowiska tej części doktryny prawa, która wskazuje, że tak daleko idące przekształcenie umowy powoduje, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze. Nie można zaś oceniać umowy wyłącznie z perspektywy faktycznej możliwości jej dalszego wykonywania, a brać należy pod uwagę również prawną możliwość jej utrzymania na gruncie przepisów krajowych. Wynikający z eliminacji klauzuli zmiennego oprocentowania brak konsensu w zakresie świadczenia głównego musi powodować skutek w postaci braku związania umową w pozostałym zakresie