Kazimiera Wawrzynów

Directory of Open Access Journals

Sprawozdania i recenzje222PIERWSZY POLSKO-NIEMIECKI KONGRES PEDAGOGIKI RELIGIIOlsztyn, 18–19 czerwca 2010 r.W dniach 18 i 19 czerwca 2010 r. odbył się w Olsztynie Pierwszy Polsko-Nie-miecki Kongres Pedagogiki Religii. Uczestniczyli w nim katechetycy i pedago-dzy religii z Polski, Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Był to zjazd interdyscyplinarny. Przybyli bowiem przedstawiciele nauk o wychowaniu, reprezentanci ewangelic-kiej pedagogiki religii, a także specjaliści nauk humanistycznych współpracujący ściśle z pedagogiką religii. Organizatorami kongresu byli ks. prof. dr hab. Cy-prian Rogowski z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego i prof. dr hab. Egon Spiegel z Uniwersytetu w Vechcie. Obrady odbywały się w Centrum Konferen-cyjnym Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego  oraz w  pomieszczeniach Wy-działu Teologii UWM. Dziedzictwo przyjaznej, twórczej współpracy badawczej i  dydaktycznej  wybitnych  polskich,  niemieckich  i  austriackich  katechetyków i pedagogów religii z okresu „żelaznej kurtyny”, kontynuowanie tej współpracy przez wielu specjalistów oraz aktualna potrzeba jej intensyfikacji zainspirowały organizatorów kongresu. Celem obrad było zatem podjęcie odnowionego dialo-gu polskich i niemieckojęzycznych środowisk naukowych w dziedzinie kateche-tyki i pedagogiki religii. Obrady kongresu świadczą bez wątpienia o gotowości polskich i niemieckich pedagogów religii do bardziej intensywnej wymiany do-świadczeń i do pogłębiania współpracy w przyszłości.Podczas inauguracji obrad kongresu ambasador Niemiec Michael H. Gerts ukazał pozytywne doświadczenia współdziałania polskich i niemieckich pe-dagogów  religii.  Podkreślił,  że  stanowią  one  wkład  w  rozwój  przyjaznych stosunków polsko-niemieckich  i   otwierają perspektywę tworzenia wspólnej wizji  przyszłości  naszych  narodów  i  Europy. Otwierający  spotkanie  referat zatytułowany: Horyzonty religijności młodzież y polskiej z perspektywy socjologicznej1 wygłosił wybitny polski  socjolog ks. prof. dr hab.  Janusz Mariański  (KUL). Mówca  stwierdził,  że młodzież  polska  znajduje  się  pomiędzy  sekularyzacją i ewangelizacją, a Europa stoi wobec znaczącej transformacji także w sferze religijnej,  zarówno  na  płaszczyźnie  indywidualnej,  jak  i  kościelno-instytu-cjonalnej. W  jakim kierunku pójdą przemiany,  „zależy od wielu  czynników politycznych, ekonomicznych i społeczno-kulturowych, ale  i od działalności Kościoła katolickiego”. Mówiąc o przyszłościowej wizji religijności młodzieży polskiej w  zglobalizowanym, pluralistycznym  i wieloreligijnym  świecie,  pre-legent zaznaczył,  że „nowoczesność  jako  taka  jest  rezultatem praktyki  ludzi 1  Referat ks. prof. J. Mariańskiego Horyzonty religijności młodzieży polskiej z perspektywy socjo-logicznej zostanie opublikowany wraz z materiałami kongresowymi w periodyku „Keryks”. Za zgodą Autora cytuję w sprawozdaniu fragmenty manuskryptu.DOI: 10.34839/wpt.2011.19.1.222-224Sprawozdania i recenzje 223myślących  i  działających w określony  sposób”. A  to,  czy nasze nowoczesne społeczeństwa staną się świeckie, zależy m.in. od świadomie dokonywanych w  społeczeństwie  i  państwie  wyborów  dotyczących  miejsca  religii  w  życiu człowieka i społeczności. Ksiądz prof. J. Mariański z naciskiem podkreślał, że „najgorsze, co może się nam przydarzyć, to przekonanie o własnej bezsilności i brak pomysłów na działalność duszpasterską”. W  tym kontekście idea naukowego współdziałania na płaszczyźnie euro-pejskiej w dziedzinie  edukacji  religijnej,  zaproponowana przez organizatorów kongresu, wydaje się być niezwykle aktualna.Po wykładzie ks. prof. dr. hab.  J. Mariańskiego, który nakreślił horyzon-ty religijności w Polsce z perspektywy socjologiczno-religijnej  i wskazał na jej znaczenie  dla  rozwoju myśli  pedagogiczno-religijnej,  głos  zabrał  ks.  prof.  dr hab. Ralf Sauer z Uniwersytetu w Vechcie, który zaprezentował historię polsko---niemieckich relacji w pedagogice religii. Prelegent ukazał przekrojowo rozwój tej współpracy i przybliżył jej genezę w specyficznych uwarunkowaniach spo-łeczno-politycznych naszych krajów w powojennej Europie. Katechetycy i pe-dagodzy religii obu krajów spotykali się w ramach Équipe Européenne de Catéchèse (ÉEC),  brali  udział w pracach Deutscher Katechetenverein  (DKV)  i Arbeitsgemein-schaft Katholischer Religionspädagogik und Katechetik (AKRK). Polscy naukowcy byli wówczas także zapraszani przez przedstawicieli protestanckiej pedagogiki reli-gii. Przed przełomem roku 1989 współpraca ta, z konieczności, miała charakter kontaktów osobistych. Nadanie temu współdziałaniu struktury instytucjonalnej otworzyłoby  więcej  możliwości  kontynuowania  wspólnych  badań  i  wymiany doświadczeń.  Pierwszy  Polsko-Niemiecki Kongres  stanowi  właśnie  zdecydo-wany krok w tym kierunku. Nawiązuje on bowiem do pięknych europejskich wzorów twórczej współpracy międzynarodowej, czego przykładem jest choćby rozwijająca się od 15 lat w sposób instytucjonalny kooperacja Uniwersytetu Sa-lezjańskiego w Rzymie ze środowiskiem niemieckich naukowców zajmujących się pedagogiką religii. Ksiądz prof. dr R. Sauer przedstawił obraz współdziałania polskich i nie-mieckich katechetyków i pedagogów religii. Zwrócił uwagę na fakt, że osobiste kontakty z ks. prof. Januszem Tarnowskim, człowiekiem dialogu w teorii i prak-tyce, sprawiły, że on sam zainteresował się pedagogiczną ideą Janusza Korczaka. Przy tej okazji zwrócił uwagę na postać Janusza Korczaka jako nauczyciela na wzór Chrystusa, który oddał życie za swoich uczniów. Ksiądz prof. Janusz Tar-nowski nie mógł niestety przybyć do Olsztyna. Przesłał w formie elektronicznej referat Pedagogika personalno-egz ystencjalna na wzór Janusza Korczaka, którego wysłu-chaliśmy z  dużym zainteresowaniem. Organizatorzy kongresu zrezygnowali ze zwykłej w takich przypadkach idei metodycznej prezentacji kolejnych referatów na plenum. Każdy z uczestników mógł natomiast włączyć się do dyskusji, przedstawiając osobiście  realizowany kierunek badań w formie abstraktu. Poszczególne streszczenia zostały udostęp-Sprawozdania i recenzje224nione wszystkim uczestnikom w publikacji kongresowej2. Kongres, przyjmując formułę open space, umożliwił uczestnikom wzajemne dzielenie się zainteresowa-niami badawczymi oraz nawiązanie bliższych relacji osobistych. Podstawą ukonstytuowania się grup warsztatowych było wcześniejsze zgło-szenie zainteresowań i zakresu badań naukowych poszczególnych uczestników kongresu.  Skoncentrowały  się  one  na  następujących  obszarach  badawczych: kształcenie i religia, religia w aspekcie funkcjonalnym i substancjalnym, rodzi-na i etyka w perspektywie interdyscyplinarnej, katecheza szkolna a pedagogika religii,  szkoła –  instytucja oraz religia w kontekście pedagogiki szkolnej  i ele-mentarnej. W czasie warsztatowych  dyskusji  staraliśmy  się wyodrębnić  różne obszary badawcze  i  ich specyficzne uwarunkowania, aby wspólnie zastanowić się  nad  perspektywami  rozwoju  pedagogiki  religii. Na  zakończenie  kongresu przedstawiciele poszczególnych zespołów dyskusyjnych zaprezentowali na ple-num tematykę swoich obrad. Profesor  dr  hab. Norbert Mette  z Uniwersytetu w Dortmundzie  podsu-mował następnie przebieg zjazdu i jego rezultaty oraz wskazał na zagadnienia, którym  poświęcano  szczególnie  wiele  uwagi  podczas  dyskusji  panelowych. Ukazał on  trzy pola,  które powinny  stać  się przedmiotem badań  i  dydaktyki w przyszłości. Jako pierwsze wymienił potrzebę teologii. Zadaniem pedagogiki religii  jest  wypracowanie  języka  uwzględniającego mentalność  ludzi  żyjących współcześnie. Nie chodzi tu o schlebianie dzisiejszej mentalności, ale o powrót do tradycji biblijnej, która jest właściwą szkołą metody katechetycznej. Po dru-gie, prelegent zwrócił uwagę na nieodzowność pogłębionego skoncentrowania się na teorii kształcenia, od której w dużej mierze zależy wychowanie. Trzecim polem, na które wskazał N. Mette, jest potrzeba interdyscyplinarności w bada-niach pedagogiki religii. Przywołane tu problemy badawcze katechetyki i pedagogiki religii otwie-rają nowe perspektywy naszej polsko-niemieckiej współpracy naukowej. Wśród zarysowujących się perspektywicznie linii przewodnich N. Mette wymienił po-trzebę podjęcia zagadnień komunikacji teologicznej w dyskursie pedagogiczno- -religijnym. Okazję do nawiązywania osobistych relacji między uczestnikami i niefor-malnej wymiany  zdań  stanowiło wieczorne  spotkanie  uczestników na  kolacji w restauracji „Przystań” nad jeziorem Krzywym, poprzedzone symbolicznym wypłynięciem o zachodzie słońca na jezioro, skąd roztaczał się piękny widok.Kazimiera J. Wawrz ynów OSU2 Ukaże się ona jako wydanie specjalne „Międzynarodowego Przeglądu Katechetyczno-Pedagogiczno-Religijnego Keryks”. W ten sposób naszkicowane w poszczególnych tekstach kwestie badawcze zostaną przedłożone szerszemu gronu odbiorców.

Pierwszy Polsko-Niemiecki Kongres Pedagogiki Religii, Olsztyn, 18–19 czerwca 2010 r.

https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/3062/3606

Pierwszy Polsko-Niemiecki Kongres Pedagogiki Religii, Olsztyn, 18–19 czerwca 2010 r.

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Directory of Open Access Journals