Stosunki polsko-niemieckie i Trzecia Rzesza w świetle korespondencji berlińskich Kazimierza Smogorzewskiego dla „Gazety Polskiej” (1933–1939) – wybrane aspekty

Abstract

Kazimierz Smogorzewski was a correspondent for Gazeta Polska [Polish Newspaper] in Berlin from 1933 to 1939. He began his work under the conditions of the maturing Polish-German agreement. He lived to see the signing of the 1934 Declaration of Nonviolence and the crisis that resulted in the invasion of Poland in 1939. During a brief thaw in the Polish-German relations, as the only Polish journalist, he was to conduct an interview with Adolf Hitler (which years later turned out to be a mystification). His texts were always faithful to the course set by Foreign Minister Józef Beck, to whom he owed his position. Before 1934, he repeatedly wrote unflatteringly about the actions of the National Socialists. During the detente period, he tried to limit his criticism as much as possible. Even before the German withdrawal from the non-aggression pact with Poland in April 1939 and Beck’s May speech in the Polish parliament, he adjusted his rhetoric and wrote in a strongly pompous tone.Kazimierz Smogorzewski w latach 1933–1939 r. był korespondentem „Gazety Polskiej” w Berlinie. Swoją pracę rozpoczął w warunkach dojrzewającego porozumienia polsko-niemieckiego. Doczekał podpisania deklaracji o niestosowaniu przemocy z 1934 r., a także kryzysu, którego wynikiem była inwazja na Polskę w 1939 r. W czasie odwilży miał przeprowadzić, jako jedyny polski dziennikarz, wywiad z Adolfem Hitlerem (po latach okazało się to mistyfikacją). Jego teksty były zawsze wierne kursowi wytyczonemu przez ministra spraw zagranicznych Józefa Becka, któremu zawdzięczał posadę. Przed 1934 r., choć bez pietyzmu, wielokrotnie pisał niepochlebnie o poczynaniach narodowych socjalistów. W czasie odprężenia starał się maksymalnie ograniczyć krytykę. Jeszcze przed kwietniowym zerwaniem przez Niemcy deklaracji oraz majową przemową Becka w Sejmie RP skorygował retorykę i pisał w mocno pompatycznym tonie