Powołanie kapłańskie, kapłaństwo hierarchiczne i kapłani w świetle koncepcji socjologicznych i w ujęciu dorosłych katolików polskich. Na podstawie wyników badań socjologicznych w latach 1986–1987 w Kaliszu, Kotłowie i Przedborowie

Abstract

This article consists of two parts – theoretical and empirical. In the theoretical part, I present various sociological concepts of priestly vocation, hierarchical priesthood and the profession of a Catholic priest, highlighting the concepts of Edward Ciupak and Joachim Wach. In the empirical part, I present priestly vocation, hierarchical priesthood and priests in the images and assessment of adult Polish Catholics in Kalisz, Kotłów and Przedborów whom I surveyed in the 1980’s. Here I consider the following issues: the essence of priestly vocation; the hierarchical structure of priesthood and the circumstances that define the religious character of hierarchical priesthood. In other words, I answer the question of how adult Catholics in Kalisz, Kotłów and Przedborów explain the essence of priestly vocation and its role in the choice of the priesthood by a man and his persistence in priesthood. How did the surveyed Catholic adults, in town and country, view the hierarchical structure of priesthood? How did they explain the question of the durability of the priesthood exercised by a priest – is a priest a priest in every situation and circumstance (always and everywhere), or is he a priest only in certain circumstances of priestly life? The results of sociological research constitute the basis for the analysis of the attitudes of adult Polish Catholics towards priestly vocation and hierarchical priesthood at that time.Artykuł składa się z dwóch części – teoretycznej i empirycznej. W części teoretycznej prezentuję różne socjologiczne koncepcje powołania kapłańskiego, kapłaństwa hierarchicznego i zawodu księdza katolickiego, z wyeksponowaniem koncepcji Edwarda Ciupaka i Joachima Wacha. W części empirycznej ukazuję powołanie kapłańskie, kapłaństwo hierarchiczne i kapłanów w wyobrażeniach i ocenie badanych przeze mnie dorosłych katolików polskich w latach 80. XX wieku. Uwzględniam tu następujące kwestie: ujęcie istoty powołania kapłańskiego; strukturę kapłaństwa hierarchicznego; okoliczności określające religijny charakter kapłaństwa hierarchicznego. Inaczej mówiąc, odpowiadam na następujące pytania: jak badani wówczas przeze mnie dorośli katolicy miejscy w Kaliszu oraz wiejscy Kotłowie i Przedborowie wyjaśniali istotę powołania kapłańskiego i jego rolę w wyborze kapłaństwa hierarchicznego przez mężczyznę i trwałości w nim księdza? Jak badani dorośli katolicy miejscy i wiejscy postrzegali strukturę kapłaństwa hierarchicznego? Jak badani katolicy dorośli wyjaśniali trwałość kapłaństwa sprawowanego przez księdza – czy ksiądz jest kapłanem w każdej sytuacji i okoliczności (zawsze i wszędzie), czy też jest nim wyłącznie w określonych okolicznościach życia kapłańskiego? Podstawę analizy postaw dorosłych katolików polskich wobec powołania kapłańskiego i kapłaństwa hierarchicznego stanowią wyniki badań socjologicznych zrealizowanych w tamtym okresie