Bu çalışmanın konusu Kırgız destanlarındaki kadın tiplerdir. Destanlardaki kadın tiplerin belirlenmesiamacıyla Kırgız destanlarında yer alan kadın karakterlerin, destanlarda sergiledikleri eylemler dikkate alınaraktipolojik özellikleri belirlenmiş ve bu destanlardaki kadın tipler sınıflandırılmıştır. Yapılan sınıflandırmanınardından kadın karakterlerin tipolojisi bütüncül bir bakış açısıyla incelenmiştir. Kırgız destanlarının TürkiyeTürkçesine aktarılmış metinleri bu çalışmanın kapsamını oluşturmuştur. Bu destanlardan gerek lisansüstü tezçalışması düzeyinde gerekse kitap bütünlüğünde Türkiye Türkçesine aktarılanlar kullanılmıştır. Bu sebepleçalışma, başkahramanı kadın ve başkahramanı erkek olan toplam “20 Kırgız destanı” ve bu destanların şahıskadrosunda yer alan toplam “126 kadın karakter” ile sınırlandırılmış ve tespit edilen kadın karakterlerineylemleri üzerine kurgulanmıştır. Kırgız destanlarının örneklem olarak seçilmesinin öncelikli nedeni Türkboylarının destancılık gelenekleri içinde Kırgız destancılık geleneğinin ve Kırgız destanlarının, nicelik venitelik bakımından dikkat çekici bir yere sahip olmasıdır. Günümüzde, her ne kadar gelenek eski canlılığınıkorumuyor olsa da, hâlâ belirli anlatım tarzlarına sahip usta Manasçı ve Akınlar, destan anlatma geleneğinidevam ettirmektedir. Dolayısıyla Kırgız halkının, destanları soy bilinci oluşturmada ve kültürel birikimlerininesiller arası aktarmada işlevsel bir şekilde kullandığı söylenebilir.. Kültürel hayattaki sürekliliği sağlamadason derece etkili bir halk edebiyatı türü olan destanlar özellikleri bakımından araştırmalara konu edilmiştir. Buaraştırmalarda genellikle erkek kahramanın ya da diğer erkek karakterlerin odak noktası olarak belirlendiğigörülmektedir. Ancak kahramanın çoğunlukla erkek olduğu destan türünde kadın karakterlerin de önemliişlevleri vardır. Bu işlevleri belirlemek ve kadın başkahramanlı destanları yapısal olarak ele almak, bir taraftandestan türü özelinde kadın karakterlerin önemine işaret ederken diğer taraftan toplumsal yapıyla destan arasındakisıkı ilişkiyi göstermesi bakımından önemlidir. İncelememiz bu ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır.The subject matter of this study is female types in Kyrgyz epics. With the aim of determining the above
mentioned types, the typological features of female characters in Kyrgyz epics were determined as paying
attention to their acts in the epics and the determined types were classified. After classification, the typology
of female characters was analyzed in the holistic point of view. Kyrgyz epics were chosen as the sample in
this study because of the fact that Kyrgyz epic tradition and Kyrgyz epics have a remarkable place within
Turkic world epic tradition in terms of both quantity and quality. In Kyrgyzstan, master narrators who are
affiliated with specific schools have been carrying on the epic narration tradition today in an active way.
Accordingly, one can state that Kyrgyz people use the epics for creating the family consciousness, transferring
cultural heritage between generations functionally. This type of folk literature which is so much effective in
terms of supplying continuity in the cultural life was discussed in the researches with its different features. In
these researches, it was explored that the male protagonist or other male characters were focal point. However,
in the type of epic whose protagonist is mostly male, the female characters have also important functions.
Stating these functions and discussing the epics which have female protagonist structurally are important since
they give importance to the female characters in the type of epics specifically and they illustrate close relation between the social structure and the epic. The scope of this study comprises Kyrgyz epics conveyed into
Turkish. Among these epics, the translated version of Kyrgyz epics as either in the format of postgraduate
dissertations or in the format of books was benefitted from. Hence, this study was limited to 20 Kyrgyz epics
some of whose protagonists are female and some are male plus 126 female characters detected in the character
list of these epics. The study was established on the act of female characters identified in Kyrgyz epics
