Bu çalışmanın amacı, Temel Kimya Laboratuarı Lisans Dersinin Web Ortamı İle
Desteklenmesinin Öğrencilerin Başarısına (Bilgi ve Beceri) ve Derse Yönelik Tutumlarına Etkisini
incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, 2010-2011 öğretim yılı güz döneminde, Dicle Üniversitesi Ziya
Gökalp Eğitim Fakültesi Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Bölümü Fizik, Kimya ve Biyoloji
Eğitimi Anabilim Dalları lisans birinci sınıflarında bir araştırma yapılmıştır. Ayrıca bu araştırmanın
2009-2010 öğretim yılı bahar döneminde olmak üzere bir de pilot çalışması mevcuttur.
Bu araştırmada ön test-son test kontrol ve deney gruplu araştırma deseni kullanılmıştır.
Araştırmanın örneklemini biri kontrol ve iki deney grubu olmak üzere üç farklı grupta toplam 108 öğrenci
oluşturmuştur. Bu öğrenciler, gruplara seçkisiz olarak atanmışlardır. Araştırma kapsamında “Temel
Kimya Laboratuar” dersinin “Maddenin Özellikleri ile Tanınması, Çözeltilerin Hazırlanması, Gazların
Difüzyonu, Asit- Baz Titrasyonu ve Kütlenin Korunumu Yasası” konularının öğretimi amacıyla deneyler,
1. deney grubunda Web Tabanlı Öğretim, 2. deney grubunda Web Destekli Öğretim ve Kontrol grubunda
ise Geleneksel Öğretim yoluyla işlenmiştir. Öğrencilerin söz konusu ünitelerdeki başarılarını ölçmek
amacıyla, bir başarı testi geliştirilmiş ve öğrencilerden, ilgili deneylerle ilgili raporlarının ve deney
videolarıyla ilgili çeşitli görüşlerinin yer aldığı portfolyo hazırlamaları istenmiştir.
Yukarıda adı geçen beş deney, araştırmacı tarafından gösteri yöntemi ile laboratuar ortamında
yapılırken video kameraya çekilmiş, çeşitli programlar kullanarak yapılan deneysel hesaplamalar
görüntüye aktarılmıştır. 1. deney grubu (web tabanlı grup) web ortamına aktarılan deneyleri Temel
Kimya Laboratuarı dersine gelmeden sadece Web’den takip etmiş, 2. deney grubu (web destekli grup),
dersi hem laboratuar ortamında görmüş hem de Web’den takip etmiştir. Kontrol grubu ise dersi
geleneksel yöntemle işlemiştir.
Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen 20 çoktan seçmeli sorudan oluşan
başarı testi (Ek-1) ön test, son test aynı zamanda kalıcılık testi olarak kullanılmıştır. Nuhoğlu ve Yalçın
(2004) tarafından geliştirilen 35 maddelik Fizik Laboratuarına yönelik Likert tipi 5 dereceli tutum ölçeği,
bir madde çıkarılarak Kimya Laboratuarına yönelik olarak uyarlanmış ve öğrencilerin ön tutum ve son
tutumlarını ölçmek üzere Kimya Laboratuarı Dersi Tutum Ölçeği (Ek-2) olarak uygulanmıştır.
Öğrencilerin hem bilişsel alan hem de psikomotor becerilerini ölçmek üzere araştırmacı tarafından
geliştirilen Deney Yapma Becerileri Ölçeği (Ek-3) araştırmanın sonunda uygulanmıştır. Ayrıca, deney
gruplarına; uygulanan yönteme ilişkin düşüncelerini, görüşlerini almak, özellikle de programın işleyişini
gözlem ve kontrol amaçlı portfolyo (Ek-4) hazırlatılmıştır. Web tabanlı yöntemin uygulandığı
öğrencilerle mülakatlar yapılmış ve görüşmeler kayıt altına alınmıştır. Verilerin analizinde; frekans,
yüzde ve tek yönlü ANOVA testleri kullanılmıştır.
Temel Kimya Laboratuarı Başarı Testi’ndeki 20 soru; güçlük dereceleri belirlenen ve uzman
görüşü alınarak elemeye tabi tutulan 30 soru içinden seçilmiştir. Teste dahil edilen 20 soru Bloom’un
taksonomisine göre bilişsel alanın bilgi, kavrama, uygulama basamaklarına göre gruplandırılmıştır. Testte
yer alan 3 soru bilgi, 6 soru kavrama ve 11 soru uygulama basamağında yer almaktadır. Testin
güvenilirlik katsayısı, Kuder-Richardon KR- 20 formülü ile 0,71 olarak belirlenmiştir. Kimya Laboratuarı
Dersi Tutum Ölçeği’nde 22’si olumlu 13’ü olumsuz olmak üzere toplam 35 madde bulunmaktadır. Faktör
analizi yapılarak son halini alan tutum ölçeğinin Cronbach-Alfa iç tutarlık katsayısı α = 0,932 olarak
bulunmuştur.
Uygulamaya toplam 108 öğrenci katılmıştır. Geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubunda
33, web tabanlı yöntemin uygulandığı 1. deney grubunda 41, web destekli yöntemin uygulandığı 2. deney
grubunda ise 34 öğrenci yer almıştır. Öğrencilerin başarı testindeki sorulara verdikleri her doğru cevap
için 1, yanlış cevap için ise 0 puan verilerek aldıkları toplam puanlar hesaplanmıştır. Ayrıca, öğrencilere
cevabı hakkında hiçbir fikirlerinin olmadığı sorularda herhangi bir işaretleme yapmamaları söylenmiştir.
5’li Likert tipi Kimya Laboratuarı Dersi Tutum Ölçeği için olumlu maddeler için 5’ten 1’e doğru azalan
bir puanlama uygulanırken, olumsuz maddelerde ise 1’den 5’e doğru artan bir puanlama yöntemi
uygulanmıştır. Öğrencilerin deney yapma becerilerini ölçerken “Asit-Baz Titrasyonu” deneyine ait 14,
“Çözeltilerin Hazırlanması” deneyine ait 10 beceri ölçülmüş, başarılı oldukları her bir madde için 1,
başarısız oldukları her bir madde için 0 puan verilerek aldıkları toplam puanlar hesaplanmıştır.
Ön test-son test uygulanarak elde edilen veriler SPSS 17.0 paket programları ile analiz edilmiştir.
Bu amaçla frekans, yüzde ve ANOVA testleri kullanılmıştır. Elde edilen verilerin anlamlı olup
olmadıkları 0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Yapılan analizler sonucu, Başarı Testi ile elde edilen bulgularla yapılan istatistiksel
karşılaştırmalardan;
Web Destekli Öğretim yönteminin uygulandığı ikinci deney grubunun başarı puanları geleneksel
öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubuna göre anlamlı bir farkla yüksek çıkmıştır
(p<0,05). Bu sonuca göre Web Destekli Öğretim yöntemi uygulamaları başarı açısından daha
etkili olmuştur.
Web Destekli Öğretim yönteminin uygulandığı ikinci deney grubunun başarı puanları, web
Tabanlı Öğretim yönteminin uygulandığı birinci deney grubuna göre anlamlı bir farkla yüksek
çıkmıştır (p<0,05). Bu sonuca göre Web Destekli Öğretim yöntemi uygulamaları başarı açısından
daha etkili olmuştur.
Web Tabanlı Öğretim yönteminin uygulandığı birinci deney grubunun başarı puanları, geleneksel
öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubuna göre anlamlı bir fark yaratmamıştır (p>0,05).
Bu sonuca göre Web Tabanlı Öğretim yöntemi uygulamaları başarı açısından daha etkili
olmamıştır.
Web Destekli Öğretim yönteminin uygulandığı ikinci deney grubunun kalıcılık puanları,
geleneksel öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubuna göre anlamlı bir fark yaratmamıştır
(p>0,05). Bu sonuca göre Web Destekli Öğretim yöntemi uygulamaları öğrenilenlerin kalıcılığı
açısından daha etkili olmamıştır.
Web Destekli Öğretim yönteminin uygulandığı ikinci deney grubunun kalıcılık puanları, Web
Tabanlı Öğretim yönteminin uygulandığı birinci deney grubuna göre anlamlı bir fark
yaratmamıştır (p>0,05). Bu sonuca göre Web Destekli Öğretim yöntemi uygulamaları
öğrenilenlerin kalıcılığı açısından daha etkili olmamıştır.
Web Tabanlı Öğretim yönteminin uygulandığı birinci deney grubunun kalıcılık puanları,
geleneksel öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubuna göre anlamlı bir fark yaratmamıştır
(p>0,05). Bu sonuca göre Web Tabanlı Öğretim yöntemi uygulamaları öğrenilenlerin kalıcılığı
açısından daha etkili olmamıştır.
Kimya Laboratuarı dersine yönelik öğrenci tutumlarını ölçmek için uygulanan Tutum
Ölçeği, deneysel uygulamanın başında ve sonunda uygulanmıştır. Tutum Ölçeğinden elde edilen
bulgularla yapılan istatistiksel karşılaştırmalardan;
Web Destekli Öğretim yönteminin uygulandığı ikinci deney grubunun Tutum Ölçeği puanları,
geleneksel öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubuna göre anlamlı bir farkla yüksek
çıkmıştır (p<0,05). Bu sonuca göre Web Destekli Öğretim yöntemi uygulamaları tutum açısından
daha etkili olmuştur.
Web Destekli Öğretim yönteminin uygulandığı ikinci deney grubunun Tutum Ölçeği puanları,
Web Tabanlı Öğretim yönteminin uygulandığı birinci deney grubuna göre anlamlı bir farkla
yüksek çıkmıştır (p<0,05). Bu sonuca göre Web Destekli Öğretim yöntemi uygulamaları tutum
açısından daha etkili olmuştur.
Web Tabanlı Öğretim yönteminin uygulandığı birinci deney grubunun Tutum Ölçeği puanları,
geleneksel öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubuna göre anlamlı bir fark yaratmamıştır
(p>0,05). Bu sonuca göre Web Tabanlı Öğretim yöntemi uygulamaları tutum açısından daha
etkili olmamıştır.
Uygulanan yöntem sonucunda, öğrencilerin kazanması beklenen toplam 24 beceri araştırmacı
tarafından ölçülmüştür. Yapılan analizler sonucunda;
Web Destekli Öğretim yönteminin uygulandığı ikinci deney grubunun deney yapma beceri ölçeği
puanları, geleneksel öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubuna göre anlamlı bir farkla
XI
yüksek çıkmıştır (p<0,05). Bu sonuca göre Web Destekli Öğretim yöntemi uygulamaları deney
yapma becerileri açısından daha etkili olmuştur.
Web Destekli Öğretim yönteminin uygulandığı ikinci deney grubunun deney yapma beceri ölçeği
puanları, Web Tabanlı Öğretim yönteminin uygulandığı birinci deney grubuna göre anlamlı bir
farkla yüksek çıkmıştır (p<0,05). Bu sonuca göre Web Destekli Öğretim yöntemi uygulamaları
deney yapma becerileri açısından daha etkili olmuştur.
Web Tabanlı Öğretim yönteminin uygulandığı birinci deney grubunun deney yapma beceri ölçeği
puanları, geleneksel öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubuna göre anlamlı bir fark
yaratmamıştır (p>0,05). Bu sonuca göre Web Tabanlı Öğretim yöntemi uygulamaları deney
yapma becerileri açısından daha etkili olmamıştır.
Bu sonuçlarla birlikte, öğrencilerin, Web Destekli Temel Kimya Laboratuar öğretimini olumlu
buldukları, ancak derslerin tümüyle sadece Web üzerinden yürütülmesinin zorluklar çıkaracağını
düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Web Tabanlı Laboratuar Öğretimi, Web Destekli Laboratuar Öğretimi,
Deney Yapma Becerisi, Temel Kimya LaboratuarThe purpose of this study is to examine the effect of Web-Assisted Basic Chemistry Undergraduate
Course on students’ success (of knowledge and skills) and their attitude towards the course. To fulfill this
aim a research was made on the first year students of the departments of Physics, Chemistry and Biology
Teaching for Secondary Education Dicle University Ziya Gökalp Education Faculty in the fall term of
2010-2011 academic year. Their is also a pilot study of this research, carried out in the spring of 2009-
2010 academic year.
In this research, research patterns with pretest-posttest control and experimental group were used.
A total of 108 students made up the sample of the research in one control and two experimental groups.
These students were chosen randomly. In order to instruct the subjects “Instruction of Matter and Its
Characteristics, Preparation of Solutions, Diffusion of Gases, Acid-Base Titration and The Law of
Conservation of Mass” of “Basic Chemistry Laboratory” course experiments were conducted with
methods of Web-Based Instruction for the first experimental group (n=41), Web-Assisted Instruction for
the second experimental group (n=42) and Traditional Instruction for the control group (n=33). An
achievement test was developed and portfolio evaluation process was designed to evaluate the students’
success in these subjects.
The five experiments stated above were recorded and experimental calculations were transferred
into images while the researcher was conducting these experiments with a demonstration method in a
laboratory. first experimental group followed the experiments on the web without attending Basic
Chemistry Laboratory course, second experimental group both attended the course in laboratory and
followed it on the web. Control group was instructed by traditional method.
An achievement test (Appendix-1) with 20 multiple choice questions developed by the researcher
was used as both pretest and posttest for data collection. 5-point Likert-type attitude scale designed for
Physics Laboratory was adapted for Chemistry Laboratory by omitting one clause. This scale was applied
on students as Chemistry Laboratory Course Attitude Scale (Appendix-2) to evaluate the students’ preattitudes
and post-attitudes. Experiment Skill Scale (Appendix-3) which has been developed by the
researcher to evaluate the students’ experimenting skills was implemented at the end of the research. In
addition, a portfolio (Appendix-4) which observed and controlled the process was prepared by the
experimental groups to receive their opinions about the method. Students using Web-Based Instruction
were interviewed and these interviews were recorded. Frequency, percentage and one-way anova tests
were used in the analysis of data.
In Basic Chemistry Laboratory Achievement Test, 20 questions were selected among 35
questions of different difficulty levels which where subjected to elimination according to expert opinion.
These 20 questions were classified into groups according to knowledge, comprehension, and application
sub-dimension of Bloom’s Taxonomy. 3 questions knowledge, 6 questions comprehension and 11
questions are on the application step. Reliability coefficient of the test was determined as 0,71 according
to the formula of KR-20. There are 35 articles in Chemistry Laboratory Course Attitude Scale, 22 of
which are positive and 13 of which are negative. The attitude scale took form after a factor analysis and
its Cronbach-Alfa internal consistency coefficient was found as α = 0,932.
A total of 108 participated in the activity. 33 students participated in control group (Traditional
method), 41 students participated in 1st experimental group (Web-Based method), 34 students
participated in 2nd experimental group (Web-Assisted method). Each correct answer was given 1 point
and each wrong answer was given 0 points, and total points were calculated. Moreover, the students were
told not to answer any question which they didn’t have any idea about. In 5-point Chemistry Laboratory
Likert-type attitude scale the rating was from 5 to 1 for positive statements, and 1 to 5 for negative
statements. While measuring students’ experimenting skills, 14 skills were evaluated for “Acid-Base
Titrasion” and 10 skills were evaluated for “Preparation of Solutions” experiments. 1 point was given for
every accomplished statement, 0 points were given for every failed statement and total points were
calculated.
Data collected after pretest and posttest were analyzed with SPSS 17.0 package program. For this
purpose, frequency, percentage and anova tests were applied. Data’s significance was evaluated on 0,05
significance level.
After the analysis of data, the results below were found from statistical comparisons of the
findings of the Achievement Test:
The summative scores of the second experimental group on whom Web-Assisted Instruction
method was applied were significantly higher than those of the control group on whom traditional
method was applied (p<0,05). According to this result, Web-Assisted Instruction method has been
more effective.
The summative scores of the second experimental group on whom Web-Assisted Instruction
method was applied were significantly higher than those of the first experimental group on whom
Web-Based Instruction method was applied (p<0,05). According to this result, Web-Assisted
Instruction method has been more effective.
The summative scores of the first experimental group on whom Web-Based Instruction was
applied did not have any significance over the control group on whom traditional instruction
method was applied (p>0,05). According to this result Web-Based Instruction method has not
been more effective.
Persistency scores of the second experimental group on whom Web-Assisted Instruction method
was applied did not have any significance over the control group on whom traditional instruction
methods were applied (p>0,05). According to this result, Web-Assisted Instruction methods was
not more effective in terms of the persistency of what has been instructed.
Persistency scores of the second experimental group on whom Web-Assisted Instruction method
was applied did not have any significance over the the first experimental group on whom WebBased
Instruction methods were applied (p>0,05). According to this result, Web-Assisted
Instruction methods was not more effective in terms of the persistency of what has been
instructed.
Persistency scores of the first experimental group on whom Web-Based Instruction method was
applied did not have any significance over the control group on whom traditional instruction
method was applied (p>0,05). According to this result, Web-Based Instruction methods was not
more effective in terms of the persistency of what has been instructed.
The attitude scale which was used for evaluating the students’ attitudes towards Chemistry
Laboratory course was applied before and after the experimental implementation. The results below were
found from statistical comparisons of the findings of the attitude scale:
The attitude scale scores of the second experimental group on whom Web-Assisted Instruction
method was applied were significantly higher than those of the control group on whom traditional
instruction methods were applied (p<0,05). According to this result, Web-Assisted Instruction
method has been more effective in terms of attitude.
The attitude scale scores of the second experimental group on whom Web-Assisted Instruction
method was applied were significantly higher than those of the first experimental group on whom
Web-Based Instruction method was applied (p<0,05). According to this result, Web-Assisted
Instruction method has been more effective in terms of attitude.
The attitude scale scores of the first experimental group on whom Web-Based Instruction method
was applied did not have any significance over the control group on whom traditional instruction
methods were applied (p>0,05). According to this result, Web-Based Instruction method has not
been more effective in terms of attitude.
As a result of the applied method, 24 doing experiment skills which were expected from students
were evaluated. After the analysis:
The skills scale scores of the second experimental group on whom Web-Assisted Instruction
method was applied were significantly higher than those of the control group on whom traditional
instruction methods were applied (p<0,05). According to this result, Web-Assisted Instruction
method has been more effective in terms of to do experiment skills.
The skills scale scores of the second experimental group on whom Web-Assisted Instruction
method was applied were significantly higher than those of the first experimental group on whom
Web-Based Instruction method was applied (p<0,05). According to this result, Web-Assisted
Instruction method has been more effective in terms of to do experiment skills.
The skills scale scores of the first experimental group on whom Web-Based Instruction method
was applied did not have any significance over the control group on whom traditional instruction
methods were applied (p>0,05). According to this result, Web-Based Instruction method has not
been more effective in terms of to do experiment skills.
In light of these results, it was concluded that the students found Web-Assisted Basic Chemistry
Laboratory Instruction positive; but they considered that only Web-Based Instruction would raise
difficulties.
Keywords: Web-Based Laboratory Instruction, Web-Assisted Laboratory Instruction, The Ability
To Do Experiment, Basic Chemistry Laborator
