Yumurta parazitoiti telenomus busseolae gahan (hymenoptera: scelionidae)'nin ergin öncesi dönemlerine uygulanan organik fosforlu insektisitlerin parazitoitin yaşam parametrelerine etkileri

Abstract

Lisansüstü tezlerin elektronik ortamda toplanması, düzenlenmesi ve erişime açılması konusuna ilişkin yök'ün 18.06.2018 tarihli yönergesine istinaden artık bu tarihten sonra gizlilik şartı aranmayan bütün tezler erişime açılacaktır.Mısır Türkiye'de en çok yetiştiriciliği yapılan kültür bitkilerinden biridir. Mısır bitkisi hem birinci hem ikinci ürün üretim sezonu boyunca mısır koçankurdu, Sesamia nonagrioides (Lepidoptera: Noctuidae)'nin zararına maruz kalabilmektedir. Bu çalışmada, Mısır Koçankurdu'nun en önemli doğal düşmanlarından olan Telenomus busseolae (Hymenoptera: Scelionidae)'nin farklı ergin öncesi dönemleri üzerine organik fosforlu insektisitlerden olan Profenofos ve Chlorpyrifos Ethyl'in letal ve subletal etkileri bazı biyolojik parametreler üzerinden ele alınmıştır. Çalışmada ele alınan biyolojik parametrelerden ergin çıkış oranı, ergin parazitleme yüzdeleri ve eşey oranları bakımından Profenofos 0.1 ml (önerilen tarla dozu), 0.05 ml, 0.025 ml ve 0.0125 ml/l Chlorpyrifos Ethyl 0.18 ml (önerilen tarla dozu), 0.09 ml, 0.045 ml ve 0.025 ml/l dozlarının parazitoit üzerinde olumsuz etkileri olduğu tespit edilmiştir. Her iki insektisitin parazitoitin ergin öncesi farklı yaşlarına göre yan etki potansiyelleri arasında farklılıklar tespit edilmiştir. Bu nedenle, bu insektisitlerin entegre zararlı yönetim stratejilerinde kullanılmalarının sakıncalı olabilecekleri düşünülmektedir.Maize is one of most widely cultivated crop plants in Turkey. Maize is under attack of Mediterranean stem borer Sesamia nonagrioides (Lepidoptera: Noctuidae) throughout growing season of both main (first) and second crop. In this study, lethal and sublethal effects of two commonly used organic phosphorous insecticides, Prophenophos and Chlorpyriphos Ethyl on two preimaginal stages of one of the most important natural enemies of S. nonagrioides, the egg parasitoid, Telenomus busseolae (Hymenoptera: Scelionidae) were investigated. The insecticides, Prophenophos and Chlorpyriphos Ethyl adversely affected emergence rate, percentage parasitism and sex ratio of the parasitoid after insecticide exposure at both preimaginal stages two days (larval stage) and eight days (pupal stage) old. The adverse effect of tested insecticides varied between two preimaginal stages. This study elucidated that using Prophenophos 0.1 ml (suggested field dose), 0.05 ml, 0.025 ml, 0.0125 ml/l and Chlorpyriphos Ethyl 0.18 ml (suggested field dose), 0.09 ml, 0.045 ml ve 0.025 ml/l in integrated pest management may be inconvenient for T. busseolae.DUBAP 10-ZF-135 nolu proje kapsamında Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenmiştir