Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve yakın yöresinin depremselliği, çalışmanın ana
konusunu oluşturmaktadır.
Arabistan ve Avrasya levhalarının kuzey-güney doğrultuda yakınsamaları
sonucu, 2.jeolojik zamanın sonlarına doğru (Alt-Orta Mestrihtiyen), Akdeniz’in
eski atası sayılan Tetis Denizi kapanmış ve bunu takip eden süre içinde
Arabistan ve Avrasya levhaları Bitlis-Zagros Kenet Kuşağı veya Güneydoğu
Anadolu Bindirmesi boyunca çarpışmışlardır. Bu dönemden Pliyosen’e kadar,
kuzey-güney yönlü sıkışmalar, kuzeyden bindiren faylar ve kıvrımlanmalar ile
karşılanmıştır. Ancak Geç Pliyosen’de bu sıkışmalar bindirme fayları ve
kıvrımlanmalar ile karşılanamaz duruma gelmiş ve yanal atımlı faylar egemen
duruma geçmiştir. Bu arada Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay zonları
gelişmiş ve bu zonlar boyunca Anadolu Bloku batıya doğru hareket etmeye
başlamıştır. Bu hareket sırasında, Doğu Anadolu Fayı boyunca sol yönlü
atımlar gelişmiştir.
Gerek Bitlis-Zagros Kenet Kuşağı’nın oluşumundan günümüze kadar, bu
kuşaktaki bindirme fayları, gerekse Doğu Anadolu Fayı ve bu fayın eşlenikleri
olan Lice Fay Zonu ve Bozova Fayı gibi faylar boyunca meydana gelen
hareketler sonucu, Güneydoğu Anadolu Bölgesi içinde ve yakın yöresinde
değişik şiddetlerde yüzlerce büyük deprem meydana gelmiştir. Hazar Gölü
genç tortulları üzerinde yapılan araştırmalarda, buranın beş adet büyük
deprem geçirdiği ortaya konmuştur. Ayrıca, fay zonları boyunca meydana
gelen çok sayıda güncel heyelanın varlığı da, bu fayların diriliğini
göstermektedir.
Güncel deprem aktiviteleri incelendiğinde, değişik büyüklükte pek çok deprem
odağının bu aktif fay zonları ile örtüştüğü görülmektedir. Dolayısıyla bu
bölgedeki fayların aktif oldukları ve değişik büyüklüklerde sürekli deprem
üretme potansiyeline sahip oldukları söylenebilirThe seismicity of the South East Anatolian Region and its vicinity is the main
subject of this paper.
The Tethys ocean, which is considered as the ancestor of the Mediterrannean
sea, started to be closed by the end of the Mesozoic time (Lower-Middle Maastrichtian) due to the movement of the Arabian and the Eurasian plates in
North-South direction, and consequently, the Arabian and the Eurasian plates
were collided along Bitlis-Zagros Suture Zone or South East Anatolian
Overthrust Zone. From those time until Pliocene age, the compression in the
North-South direction were confronted with faults, overthrusts from North, and
folds. But, by the Late Pliocene, the north-south compression could not be
compensated with those faults and folds, and strike-slip faults started to
become dominant. At the same time, the North Anatolian and East Anatolian
fault zones were developed and Anatolian Block started to move westward
along those zones. During that movement, the East Anatolian Fault Zone
developed in a left lateral strike-slip character.
As the result of the movements along Bitlis-Zagros Suture Zone, the East
Anatolian Fault Zone, and the adjoining faults like Lice Fault Zone and Bozova
Fault, hundreds of big earthquakes in different magnitudes experienced to the
South East Anatolian Region and its vicinity. Researches done on Hazar Lake
young sediments showed that the region has been experienced by five big
earthquakes throughout the recent times. Many active landslides along fault
zones shows the recent activity of those faults.
When recent seismic activities are plotted, it can be seen that the most of the
epicenters at different magnitudes are matched with these active fault zones.
Thus, it can be said that the faults of this region are active and they have a
potential of producing earthquakes in different magnitudes continuously
