Bu çalışmada şark medreselerinde yetişmiş, son dönem İslâm âlimlerinden
Seyda Molla Muhammed Said Tahıkî’nin hayatı ve İmâmiyye Şîa’sı (On iki İmamcı
Şiîlik)’na yönelttiği eleştirileri içeren Nezâhet’ül- Ashâb Fi’s-Sünneti Ve’l-Kitâb
Âmmâ İfterâ Âleyhim Ehl’üz-Zeyği Ve’l-İrtiyâb adlı eseri ile Vehhâbîliğe yönelttiği
eleştirileri içeren El-Fütûhât’üs-Samediyye Fir’r-Reddi Âlâ Müğâletât’il-Vehhâbiyye
adlı eseri ele alınmıştır. Çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş
bölümünde Molla Muhammed Said Tahıkî hakkında özet bilgi verilmiştir. Ayrıca
yaşadığı dönem ve bölgedeki ilmi durum ile karşılaştıkları maddi ve manevi
zorluklar hakkında da malumat verilmiştir. Birinci bölümde Molla Muhammed Said
Tahıkî’nin hayatı, eserleri, öğrenci ve hocalarından oluşan ilmi ve tasavvufi kişiliği
işlenmiştir. İkinci bölümde İmâmiyye Şîa’sı (On iki İmamcı Şiîlik)’na yönelttiği
eleştirileri içeren ve Muhammed Hüseyin Ali Kaşif’ul-Ğitâ’nın Aslü’ş-Şîa ve
Usûlühâ adlı eserine reddiye mahiyetinde olan Nezâhet’ül- Ashâb Fi’s-Sünneti Ve’l-
Kitâb Âmmâ İfterâ Âleyhim Ehl’üz-Zeyği Ve’l-İrtiyâb adlı eseri ele alınmış, bu eserde
İmâmiyye Şîa’sının savunduğu imâmet, nas ile tayin fikri ve bu fikrin olası ilişkisi
ayrıca Mevlâ hadisinin imâmete delalet etmesi gibi konularda akli ve nakli delillerle
yaptığı eleştirileri değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Üçüncü bölümde ise Hz.
Peygamber’in kabrini ziyaret etmek, teberrük ve tevessülde bulunmak ilgili
Vehhâbîliğe yönelttiği eleştirileri içeren ve Muhammed b. Abdulvehhâb’ın et-Tevhîd
adlı eserine reddiye gayesiyle yazılmış olan El-Fütûhât’üs-Samediyye Fir’r-Reddi
Âlâ Müğâletât’il-Vehhâbiyye adlı eseri irdelenmiş, bu eserdeki görüş, beyan ve
delilleri tahkik ve tetkik edilip değerlendirilmiştir.In this study, Nezâhet'ül- Ashâb Fi's-Sunnah Ve'l-Kitâb Âmmâ İfterâ Âleyhim
Ehl’üz-Zeyği Ve’l-İrtiyâb, which includes the life of Seyda Molla Muhammed Said
Tahıkî, a late Islamic scholar who was educated in oriental madrasas, and his
criticism of the Imamiyye Şîa (Twelve Imamci Shiism) and his work titled El-
Fütûhât'üs-Samediyye Fir'r-Reddi Âlâ Müğâletât'il-Vehhâbiyye which includes his
criticism of Wahhabi was discussed. Our study consists of introduction and three
parts. In the introduction, brief information about Molla Muhammed Said Tahıkî is
given. In addition, information was given about the period he lived in, the scientific
situation in the region, and the financial and moral difficulties they faced. In the first
part, the life, works, scientific and mystical personality of Molla Muhammed Said
Taqiki consisting of his students and teachers are discussed. In the second part, his
work titles as Nezâhet’ül- Ashâb Fi’s-Sünneti Ve’l-Kitâb Âmmâ İfterâ Âleyhim
Ehl’üz-Zeyği Ve’l-İrtiyâb, which contains criticisms of the Imamiyye Şîa (Twelve
İmamcı Shiism) and which is a refusal to the work of Muhammed Hüseyin Ali
Kaşif'ul-Ğitâ named Aslü'ş-Şîa ve Usûlühâ was discussed and in this work, his
criticisms of the subjects with mental and transmitted evidence were discussed such
as the idea of imamat, which is defended by the Imamiyye Shia, the idea of Tayin
with Nas and the possible relationship of this idea, as well as the fact that the hadith
of Mawla signifies imamat. In the third part, his work tittles as El-Fütûhât’üs-
Samediyye Fir’r-Reddi Âlâ Müğâletât’il-Vehhâbiyye, which includes the criticism of
Wahhabism on issues such as visiting the grave of the Prophet, visiting Tabarruk and
tawassul and which was written for the purpose of rejection of Muhammad b.
Abdulvehhâb's work titled titled et-Tevhîd was examined and the opinions,
statements and evidences in this work were verified, examined and evaluated
