Cumhuriyet tarihinden beri uygulanmakta olan kalkınma politikalarına
Avrupa Birliği kriterleri ışığında yeniden bakışın bir ürünü olarak uygulamaya
konulmuş olan kalkınma ajansları; 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu,
Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine dayalı olarak pilot
uygulama olarak 2006 yılında kurulan iki ajansın teşkili ile Türk hukuk tarihindeki
yerini almıştır. 2008 ve 2009 yılındaki kararnamelerle tüm Türkiye’deki kalkınma
ajanslarının kuruluşları tamamlanmış ve ajanslar kuruldukları bölgelerde
faaliyetlerini yerine getirmeye başlamıştır.
Türk hukuk sisteminde kalkınma ajanslarının Anayasal konumu ve yapısı ile
ilgili çalışmalar yapılmış olmakla birlikte bugüne kadar mevzuatının detaylı bir
şekilde incelenmesi ve uygulamadaki aksaklıkların giderilmesine yönelik olarak
eleştiri ve öneriler oluşturan bir çalışmanın yapılmamış olması bu tezin
hazırlanmasındaki ana sebebi oluşturmuştur.
Bu çalışma ile Türkiye’de oluşturulmuş olan bu kendine özgü hukukî
kişiliklerin doğuşundan önceki kalkınma politikalarına göz atılacak; kalkınma
ajanslarının Kanun ve ikincil mevzuatı kapsamında tahlili yapılarak hukuk sistemi
içerisindeki yeri ile mevzuattaki düzenleniş biçimi üzerinde değerlendirmeler
yapılacaktır. Ajansları klasik kamu kurumlarından ayıran temel özellikler üzerinde
durularak personel rejimi tahlil edilecek ve ajansların hesap verebilirliği üzerinde
değerlendirmeler yapılarak çalışma neticelendirilecektir.
Anahtar Kelimeler:
Kalkınma politikaları, kalkınma ajansları, bölge, ajansların hesap verebilirliğiHaving been put into pratie as a product of the new attitude towards the
development policies being implemented in the light of European Union criteria
since the beginning of the Turkish Republic, development agenies; claimed their
place Turkish legal history by the establishment of two development agencies in
2006 as pilot scheme based on the provisions of the Law number 5449, on the
Establishment, Coordination and Duties of the Development Agenies. By the decrees
issued in 2008 and 2009, the establishment of all development agencies throughout
Turkey had been completed and they began to carry out their functions within the
regions they are established in.
While there have been studies carried out on the constitutional status and
structure of the development agencies in the Turkish legal system, the lack of a study
criticising and making suggestions intended for elaborate analysis of their legislation
and failure recovery in terms of implementations in respect thereof constitutes the
main concern for the preparation of this thesis.
With this study, the development policies preceding the rise of those sui
generis legal personalities established in Turkey will be gone through; and an
evaluation will be carried out by analysing the development agencies within the
context of the law and secondary legislation, their position within the legal system as
well as the manner they are regulated in the legislation. As their distinctive nature
seperating the agencies from classical public institutions are emphasized, the
IV
personel regime will be analyzed and the study will be concluded by assessments on
the accountability of the agencies.
Key Words:
Development policies, development agencies, region, accountability of the
agencies
