Sınırlı sayıdaki nasslar ışığında ve onların ruhuna uygun belirlenen ölçülerle sınırsız sayıdaki meseleleri halletmek için olanca gayreti göstermek fıkıh usulü ilminde ictihâd olarak ifade edilmiştir. Bizler bu çalışmamızda, Ehl-i Sünnet'ten sonra en büyük fırka olarak kabul edilen Şîa ekolünden Câferî mezhebi âlimlerinin ictihâd anlayışını mezhep içi kaynaklar ışığında ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamızın birinci bölümünde, Câferî âlimlerin görüşleri ışığında konunun kavramsal çerçevesi ile tarihi seyri içerisinde ictihâd kavramına yükledikleri anlamı belirlemeye çalıştık. Ayrıca, Hz. Peygâmber'den (s.a.s) günümüze kadar dönemler halinde Caferiler'de ictihâd tarihi konusunu işledik. İkinci bölümde Câferî âlimlerin ictihâdın/müctehid'in kısımları ile müctehidde aradığı şartları ortaya koymaya çalıştık. Üçüncü bölümde ise ictihâd kapsamında Câferiler'e göre ictihâdın hükmü ve zarureti, ictihâdda hata ve isabet meselesinin mahiyeti, müctehidin ictihâdının değişmesi durumu, kat'i meselelerde ve usûlü'd-din konusunda ictihâdın varlığı, zamanın ve mekânın değişmesiyle ahkâmın değişip değişmediği konusu, ictihâd kapısının açık mı yoksa kapalı mı olduğu gibi konuları ortaya koymaya çalıştık.İctihâd, an importent part of İslamic law, means that with the leadership of countable phenomena trying to solve uncountable issues with an incredible effort. We tried to reveal ictihâd of Câferî school, which is from ecole of Shi'a (Shi'a is te second biggest ecole after Ahlul Sunnah in İslam) ,with the light of sources from that school. In the first part of our study, we tried to determine historical understanding of concept of İctihâd by Câferî schoolars with looking from their view. Also, we worked on history of ictihâd in Câferî school period by period from the time of Prophet Mohammed (s.a.s) until today. In the second part, we tried to reveal part of ictihâd and muctehid (peson who is expert of ictihâd) and the conditions waht Câferî schoolars looked for becoming muctehid. In the third part, we tried to understend wath is provision and necessity of ictihâd, what is the certainty and uncertainty of ictihâd, ictihâd changes for muctehid, what is the existence of ictihâd for absolute matters, whether provision changes or not by the change of time and place and whether the way of icthâd open right now or not for Câferîes in extent of ictihâd
