Mo Muong is a folk literature genre that reflects binary logical thinking along with philosophical and human concepts about the typical universe of the Muong people in ancient times. In the ancient concept of Muong people, besides Muong People, there also exists Muong Ma and Muong Troi. For that reason, it will not be surprising to find in Mo Muong the archetypal system of Gods and Demons with full original and ancient properties. They are vividly recreated through the journey down to Muong Ma and up to Muong Troi. This study, from the perspective of archetypal theory and socio-historical method, focuses on analyzing motifs and situations related to the archetypal system of Gods and Demons. At the same time, through exploring the conflicts between typical characters of the archetype, the way the ancient Muong people think about the world and their indigenous beliefs are vividly recreated through Mo Muong.Mo Mường là thể loại văn học dân gian phản ánh tư duy logic nhị phân cùng với những ý niệm về triết học và nhân sinh về vũ trụ điển hình của người Mường thời xa xưa. Trong quan niệm cổ sơ của người Mường, bên cạnh Mường Người còn có sự tồn tại của Mường Ma và Mường Trời. Vì lẽ đó, sẽ không ngạc nhiên khi có thể tìm thấy trong Mo Mường hệ thống cổ mẫu Thần linh và Ma quỷ với đầy đủ những tính chất nguyên bản và cổ xưa. Chúng được tái hiện một cách sinh động thông qua hành trình xuống Mường Ma và lên Mường Trời. Nghiên cứu này, từ góc nhìn của lý thuyết cổ mẫu và phương pháp lịch sử-xã hội, tập trung phân tích các motif, trạng huống liên quan đến các cổ mẫu Thần linh và Ma Quỷ. Đồng thời, thông qua việc khám phá sự xung đột giữa các nhân vật điển hình của cổ mẫu, nghiên cứu sẽ cho thấy đặc trưng tư duy về thế giới và tín ngưỡng bản địa của người Mường cổ sơ được tái hiện một cách sinh động thông qua Mo Mường
