research article

İslam Hukuku'nda Esirler İçin Uygulanan Hükümlerin Büyük Selçuklu Hanedan Üyelerinin Esareti Bağlamında İncelenmesi

Abstract

İnsanlık tarihi, devletler arasında meydana gelen sayısız savaşa şahitlik etmiştir. Bu savaşlar, hayatın bir parçası haline gelmiş ve insanlık tarihi üzerinde bazı önemli sonuçlar doğurmuştur. Askerî, siyasi, ekonomik ve sosyal sonuçlarının yanı sıra, savaşların ortaya çıkardığı en önemli sonuçlardan biri de savaş esirliği kavramının doğması ve esirlerin durumudur. Bu konuda İslam hukuku, savaş esirlerinin durumunu düzenleyen bazı kurallar koymuştur. İslam hukukuna bu konuda kaynaklık eden unsurlar ise Kur’an ve Hz. Muhammed’in bu konudaki uygulamalarıdır. Ancak bu konu, Türk tarih yazımında genel olarak ilahiyat akademisyenlerince Hz. Muhammed dönemi ve onun uygulamaları esas alınarak ele alınmıştır. Tarih alanında ise genellikle Osmanlı Devleti'ndeki uygulamalar bağlamında kölelik kavramı içerisinde incelenmiştir. Makalenin içeriğinde de görüleceği üzere, kölelik ve esirlik birbirinden farklı kavramlar olup, ayrı başlıklar altında ele alınması gereken konulardır. Bu nedenle, esirliği farklı bir kavram olarak incelemek ve bu uygulamanın yalnızca İslam’ın ilk dönemleriyle sınırlı olmadığını ortaya koymak amacıyla bir çalışmaya ihtiyaç duyulmuştur. Bu çalışmamızda, İslam âlimlerinin Kur’an ve Hz. Muhammed’in uygulamalarını esas alarak belirledikleri savaş esirlerine uygulanacak hükümleri, dönem kaynakları ışığında ele alacağız. Ayrıca, Büyük Selçuklu Devleti dönemi zamansal bir sınır olacak şekilde hanedan üyelerinin esirliği bağlamında bu konuyu incelemeyi amaçlıyoruz

    Similar works