Tytko, Marek Mariusz

Jagiellonian Univeristy Repository

Religious and Sacred Poetry:  An International Quarterly  of Religion, Culture and Education Edited by Marek Mariusz Tytko No. 1 (9) January – February – March 2015 ISSN: 2299–9922 ; e-ISSN 2391-9418 pages 179 - 180 MAREK MARIUSZ TYTKO (Cracow, Poland) e-mail: marek.mariusz.tytko[at]uj.edu.pl  [Rec.:] Opozycja małopolska w dokumentach 1976-1980 / wybór i opracowanie Adam Roliński ; współpraca Krystyna Bielawska, Marcin Orski ; przedmowa Tomasz Gąsowski. – Kraków : Fun-dacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego ; Księgarnia Akademicka, 2003. – XXXII, 1100 s.  Książka jest zbiorem 591 dokumentów dotyczących antykomunistycznej opozycji w Małopolsce w drugiej połowie lat 70. XX w. Monografię dokumenta-cyjną przygotował do druku znany krakowski historyk i wydawca Adam Roliński przy współpracy Krystyny Bielawskiej i Marcina Orskiego. Publikacja jest pierw-szą i jak dotąd jedyną tak pełną edycją źródeł archiwalnych oraz źródeł drukowa-nych w II obiegu na ten temat. Edytowana, unikatowa dokumentacja została sta-rannie wybrana z zasobów Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległo-ściowego oraz krakowskiego Instytutu Pamięci Narodowej. Warto zaznaczyć, że pozycja ta jest przełomową dla tego zagadnienia, tj. pierwszą w historiografii, która zawiera publikowane źródła – materiały operacyjne Służby Bezpieczeństwa doty-czące opozycji w Małopolsce w latach 1976-1980. Korzystano także z wydaw-nictw II obiegu (bezdebitowych) oraz innych wydawnictw, w tym relacji Radia Wolna Europa z Monachium, nagrywanych i spisywanych przez SB – przez tzw. Serwis Nasłuchów Polskiego Radia, powielanych następnie jako Obieg służbowy (kolportaż według rozdzielnika), wydawnictwo codzienne Komitetu ds. Radia i Telewizji. Kilkaset dokumentów w opasłej książce (liczącej razem 1100 stron) zostało podzielone na pięć części (bloków tematycznych): 1) W kręgu opozycji (369 dokumentów z lat 1976-1980), 2) W kręgu Kościoła Katolickiego (28 doku-mentów z lat 1975-1980), 3) W kręgu komunistycznej władzy (126 dokumentów z lat 1976-1980), 4) Małopolska z oddali (67 dokumentów z lat 1977-1980 – zapisy z nasłuchu RWE), 5) Aneks – 1 dokument z 30 września 1984 r. pt. Meldunek opera-cyjny wraz ze słownym uzasadnieniem zagrożenia dotyczący działaczy Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela oraz Konfederacji Polski Niepodległej w Krakowie (sprawa Operacyjnego Rozpracowania „Gniazdo”), przy czym ów ostatni, obszerny dokument, podpisany przez zastępcę naczelnika Wydziału III WUSW w Krakowie stanowi całościową analizę opozycji krakowskiej oczami SB  180za lata 1977-1984. Książka została zaopatrzona w Przedmowę Tomasza Gąsow-skiego oraz Wstęp autorski, będący w istocie wprowadzeniem w problematykę opozycyjną obejmującą takie małopolskie organizacje niezależne jak: Studencki Komitet Solidarności, Konfederacja Polski Niepodległej, Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela, Ruch Porozumiewawczy (Porozumienia) Polskich Socja-listów, Porozumienie Młodych „Niepodległość i Demokracja”, Instytut Katyński w Polsce, Chrześcijańska Wspólnota Ludzi Pracy, Akademicki Ruch Odnowy, Ruch Młodej Polski, Towarzystwo Kursów Naukowych). Nadto wstęp zawiera zagad-nienia dokumentacyjno-edycyjne z opisem stosowanej metodologii. Książka posiada trzy indeksy: osobowy, przedmiotowy oraz indeks nazw geograficznych. Dzieło jest wartościową pozycją o walorach poznawczych, dokumentacyjnych i edukacyjnych. Publikacja może służyć nie tylko historykom, regionalistom, nau-czycielom historii jako materiał pomocniczy przydatny dla edukacji historycznej i wychowania patriotycznego, ale także krakowianom, Małopolanom, miłośnikom dziejów najnowszych, współczesnym obrońcom praw człowieka i obywatela jako źródło wiedzy o metodach, sposobach i formach działania w walce o niepodle-głość, suwerenność i niezależność Narodu Polskiego.  Tytuł w języku angielskim (the title in English):  [Rev.:] Opposition in Malopolska in Documents 1976-1980  Abstract (Summary): The book entitled Opposition in Malopolska in the Documents of 1976-1980 (in Polish: Opozycja małopolska w dokumentach 1976-1980) concerns a part of the modern history of Poland. It presents the source documents of the anti-communist opposition in Malopolska (1976-1980), the documents of the Roman Catholic Church in Poland (1975-1980) and the communist authorities in Poland (1976-1980) and also the documents (news, written information) of the American “Free Europe” Radio, which broadcast from Munich (West Germany), on the subject of the opposition in Malopolska (1977-1980). The book has been published in Polish.  Key words: history, history of Poland, source documents, anti-communist opposition in Malopolska (1976-1980), the Roman Catholic Church in Poland (1975-1980), communist authorities in Poland (1976-1980), Free Europe Radio’s broadcasting on Malopolska (1977-1980),  Słowa-klucze: historia, historia Polski, dokumenty źródłowe, antykomunistyczna opozycja w Małopolsce (1976-1980), Kościół Rzymskokatolicki w Polsce (1975-1980), komunistyczna władza w Polsce (1976-1980), Radio Wolna Europa o Małopolsce (1977-1980)   Bibliografia (Bibliography):  Opozycja małopolska w dokumentach 1976-1980 / wybór i opracowanie Adam Roliński ; współpraca Krystyna Bielawska, Marcin Orski ; przedmowa Tomasz Gąsowski. – Kraków : Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego ; Księgarnia Akademicka, 2003. – XXXII, 1100 s. ; 24 cm + płyta CD. – (Biblioteka Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego ; t. 18) Tom 18 

Opozycja małopolska w dokumentach 1976-1980

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Jagiellonian Univeristy Repository