Tytko, Marek Mariusz

Jagiellonian Univeristy Repository

Religious and Sacred Poetry:  An International Quarterly  of Religion, Culture and Education Edited by Marek Mariusz Tytko No. 1 (9) Janua – February – March 2015 ISSN: 2299–9922 ; e-ISSN 2391-9418 pages 331 - 333 MAREK MARIUSZ TYTKO (Cracow, Poland) e-mail: marek.mariusz.tytko[at]uj.edu.pl  [Rec.:] A gdy na wojenkę szli Ojczyźnie służyć... : pieśni i piosenki żołnierskie z lat 1914-1918 : antologia, oprac. Adam Roliński, [Kraków] : Uniwersytet Jagielloński, dr. 1989; 525 [3] s., [6] k., seria: (Varia / Uniwersytet Jagielloński ; t. 269).  Publikacja pt. A gdy na wojenkę szli Ojczyźnie służyć... : pieśni i piosenki żołnierskie z lat 1914-1918 : antologia opracowana przez znanego historyka kra-kowskiego i bibliotekarza – Adama Rolińskiego – jest śpiewnikiem zawierającym polskie pieśni wojenne i patriotyczne (także z motywami religijnymi) z okresu I wojny światowej. Książka została zaopatrzona we Wstęp, Wprowadzenie histo-ryczne oraz zwięzłe opracowanie pt. Pieśń żołnierska we wspomnieniach. Zasadni-czy zrąb książki (teksty pieśni lub piosenek wraz z nutami) został podzielony na osiem rozdziałów: Rozdział I. pt. Przybieżeli legioniści, Rozdział II. pt. Idą Legio-ny, Rozdział III. pt. Krzyczeli, żeśmy stumanieni, Rozdział IV. pt. Wstąp, bracie, do POW, Rozdział V. pt. Rozproszeni po wszem świecie, Rozdział VI. pt. Ciężkie losy legionera, Rozdział VII. pt. Mundur na nim szary, Rozdział VIII. pt. Sen o szpa-dzie. W sumie autor zgromadził w śpiewniku dwieście trzydzieści pięć utworów (tekst i nuty 235-ciu pieśni i piosenek) Poszczególne pieśni/piosenki pogrupowane są tematycznie (dana pieśń występuje w śpiewniku tylko jeden raz, nie powtarza się, jeśli nawet tematycznie przynależy do kilku różnych tematów). Książka zawie-ra nie tylko nuty i teksty do śpiewania, ale także dodatkowy aparat naukowy w postaci przypisów, osobnych not biograficznych autorów słów i kompozytorów (w sumie 69 biogramów), bibliografię przedmiotu (obejmującą I. Śpiewniki i wydaw-nictwa nutowe oraz II. Antologie i tomiki poezji, III. Artykuły, IV. Opracowania). Ponadto publikacja posiada przydatne narzędzia wyszukiwacze: Alfabetyczny wykaz incipitów oraz Indeks osób. W książce znajduje się 40 ilustracji czarno-białych (oraz Spis ilustracji). Należy zaznaczyć, że tożsame wydanie drugie ukazało się w Księgarni Akademickiej w Krakowie w 1996 r. zasadniczo w treści niezmienione (różnica okładki i kilku stron informacyjnych dodanych na końcu książki, w tym dwóch istotnych stron dotyczących komunistycznych ingerencji cenzorskich do wydania pierwszego: tekst pt. Ingerencje cenzorskie dokonane w sierpniu 1988 roku przez  332krakowską cenzorkę, ukrytą pod pseudonimem M-11 oraz tekst pt. W całości cenzu-ra zakwestionowała tekst). Teksty te zostały dodane (doklejone) do wydania pierw-szego z 1989 r. w postaci dwustronicowej erraty z informacją o ingerencjach cen-zorskich.  Książka posiada walory poznawcze, dokumentacyjne, edukacyjne i prak-tyczne – można z jej pomocą nie tylko wstępnie studiować zagadnienie kwestii pieśni legionowych, wojskowych, żołnierskich, patriotycznych z okresu i wojny światowej (1914-1918), ale także śpiewać pomieszczone tu piosenki i pieśni. Publikacja może służyć historykom kultury, badaczom dziejów kultury legionowej, nauczycielom historii, regionalistom, nauczycielom edukacji regionalnej i wycho-wania patriotycznego, nauczycielom muzyki, muzykologom, filologom badającym teksty (poetykę utworów), instruktorom harcerskim i kulturalno-oświatowym, animatorom życia muzycznego, dyrygentom chórów wojskowych, harcerskich, szkolnych i kościelnych, pracownikom domów kultury, dzieciom, młodzieży i dorosłym zainteresowanym polską pieśnią patriotyczną, żołnierską z okresu Legio-nów Piłsudskiego i czasu wojny. Piosenki zawarte w śpiewniku są wciąż żywo obecne w kulturze polskiej, choć wiele z ich zostało zapoznanych, zapomnianych.  Tytuł w języku angielskim (the title in English):  [Rev.:] And When They Went to War to Serve Their Homeland ...: Soldiers' Songs and Chants 1914-1918 : an Anthology  Abstract (Summary):  A book entitled And When They Went to War to Serve Their Homeland ...: Sol-diers' Songs and Chants 1914-1918 : an Anthology (in Polish: A gdy na wojenkę szli Ojczyźnie służyć... : pieśni i piosenki żołnierskie z lat 1914-1918 : antologia) refers to the history of the Polish Legions (1914-1917) at the time of World War I. It is a collection of Polish patriotic songs with musical notation and poetry about Polish struggle for independence (1914-1918). The songbook of Polish patriotic music pieces of the beginning of the twentieth century and the anthology of patriot-ic verse from this time can be useful for research in the history of music and patriot-ic songs and chants, for specialists in musicology, for research in the history of Polish literature. The book has been published in Polish.  Key words:  history, songbooks, Poland, Polish Legions (1914-1918), Polish war songs, songs of Polish Legions, Polish patriotic songbooks, the twentieth century, Polish music, Polish poetry, history of music, musicology, history of literature, literature,  333  Słowa-klucze:  historia, śpiewniki, Polska, Legiony Polskie (1914-1918), polskie pieśni wojenne, polskie pieśni legionowe, polskie śpiewniki patriotyczne, XX wiek, polska muzyka, polska poezja, historia muzyki, muzykologia, historia literatury, literatura,  Bibliografia (Bibliography):   Wydanie I (the first edition):  A gdy na wojenkę szli Ojczyźnie służyć... : pieśni i piosenki żołnierskie z lat 1914-1918 : antologia, oprac. Adam Roliński, [wydanie I], [Kraków] : Uniwersytet Jagielloński, dr. 1989; 525 [3] s., [6] k., tabl. : faks., fot., nuty, portr., err, seria: (Varia / Uniwersytet Jagielloński ; t. 269).  Wydanie II (the second edition):  A gdy na wojenkę szli Ojczyźnie służyć : pieśni i piosenki żołnierskie z lat 1914-1918 : antologia, oprac. Adam Roliński, [wydanie II], Kraków : Księgarnia Aka-demicka, 1996, [2], 525, [5] s., [12] s. tabl. : faks., fot., nuty, portr., err., seria : Wy-dawnictwa Księgarni Akademickiej, nr 30.                    

A gdy na wojenkę szli Ojczyźnie służyć… : pieśni i piosenki żołnierskie z lat 1914-1918 : antologia

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Jagiellonian Univeristy Repository